Partııa hatshysy Natalıa Godýnova 1 shildeden bastap densaýlyq saqtaý salasyndaǵy jańa júıe – mindetti áleýmettik medısınalyq saqtandyrýdy engizýmen elimizdiń álemdik standarttarǵa umtylyp otyrǵanyn alǵa tarta kele, sóz kezegin sarapshylarǵa usyndy.
Otyrystyń negizgi uıymdastyrýshysy, Saıası taldaý jáne strategııalyq zertteýler ortalyǵynyń dırektory Iýlııa Kýchınskaıa: «Táýelsizdik alǵannan beri Qazaqstanda densaýlyq saqtaý júıesi aıtarlyqtaı damydy. Qazir elimizde osydan 10 jyl buryn múmkin emesteı kóringen kúrdeli operasııalardyń jasalýyna tańǵalmaıtyn boldyq. Degenmen, densaýlyq salasynda kóptegen sheshimin kútetin máseleler bar», deı kelip ortalyq júrgizgen áleýmettik zertteýler qorytyndysyn usyndy. Sarapshy respondentterdiń 44 paıyzynyń medısınalyq qyzmetke qanaǵattanarlyq dep baǵa bergenine toqtaldy. Bir esepten bul ájeptáýir joǵary kórsetkish, alaıda bul el halqynyń jartysyna jetpeıdi, sondyqtan da salada atqarylar jumys salmaǵy qomaqty ekenin aıtty.
«Strategııa» áleýmettik saıası zertteýler ortalyǵynyń prezıdenti Gúlmıra Ileýovanyń sózi salmaqty shyqty. Negizinen áleýmettik zertteýlerge negizdelip jasalǵan baıandamadan ne ańǵaryldy? Aldymen MÁMS júıesiniń enýine baılanysty júrgizilgen saýaldamalardy zertteý barysynda halyqtyń bul máselege jete mán bermeıtini anyqtalǵan. Máselen, 2016 jyly MÁMS engizýdi halyqtyń 40,9 paıyzy qoldasa, 31,5 paıyzy narazylyǵyn bildirgen. Tipti respondentterdiń 14,2 paıyzy nemquraıly qarap, 13,4 paıyzy jaýap berýge qınalǵan kórinedi. Jalpy alǵanda, halyqtyń 70 paıyzynyń aqparattandyrylý deńgeıi tómen deńgeıde, dedi sarapshy. «Siz MÁMS júıesin bilýge, túsinýge tyrystyńyz ba?» degen saýalǵa árbir onynshy adam qyzyǵýshylyǵy joqtyǵyn, esesine jalpy densaýlyq saqtaý júıesiniń jumysyna qatysty negizinen 3 máseleniń andaǵaılaǵanyn alǵa tartty. Ol – dári-dármek baǵasynyń qymbattyǵy, medısınalyq qyzmet úshin baǵanyń joǵarylyǵy, medısınalyq mekemelerdegi uzynnan-uzaq turatyn kezekter men medısına qyzmetkerleri biliktiliginiń tómen deńgeıi eken. Rasynda, osy úsh máseleniń de ózekti ekeni aıqyn. Tipti sońǵy 3 jyldyń ishinde «Nur Otan» partııasynyń respýblıkalyq qoǵamdyq qabyldaý bólimine túsken 11 myńnan astam ótinishti sonyń aıǵaǵy deýge ábden bolady. Bul búgingi medısınadaǵy jalpy jurtshylyqtyń BAQ betterinde qozǵaıtyn, kúndelikti bir-birimen kezdeskende aıtatyn, qansha sóz etilse de onsha ózgermeı kele jatqan eń bir osal tusy ekeni anyq.
Astana qalasyndaǵy Onkologııalyq dıspanserdiń bas dárigeri Muhtar Tóleýtaev el boıynsha birneshe jyldyń júzinde júrgizilip kele jatqan skrınıngtiń mańyzyna toqtaldy. Shyny kerek, memleket tarapynan qarjylandyrylatyn aýrýdyń aldyn alýǵa negizdelgen osy júıeniń qadirin kópshilik bile bermeıdi. Emhanalardyń shaqyrǵanyna barmaı, ýaqytyn sozyp, tegin qaralyp, jyl saıyn qaterli aýrýlardan saqtan degen jaqsy jobaǵa qatysýǵa mán bermeıdi. Sonyń ózinde bas dárigerdiń aıtýynsha, burynǵyǵa qaraǵanda, qaterli isik aýrýlaryn bastapqy kezinde anyqtaýǵa skrınıngtiń kómegi bolýda.
Saraptamashylar otyrysyna qatysqan dárigerler qaýymy aımaqtyq densaýlyq saqtaý máselesinde aqparattyq tehnologııalardy engizý, náreste ólimin tómendetý, maman tapshylyǵy boıynsha atqarylar kóp ister jaıyndaǵy oılarymen ortaqtasty. Sońynda densaýlyq saqtaý salasyn jańǵyrtý máselelerindegi olqy tustardy joıý úshin usynystar ázirledi.
Anar Tóleýhanqyzy,
«Egemen Qazaqstan»
