Táýelsizdik tarıhynyń bir bólshegi

Qostanaıda eki jyldan beri «Bádrısafa» ekspe­dısııasy qurylyp, Alash ardaqtysy, ult ustazy Ahmet Baıtursynovtyń jary Bádrısafa anamyzdyń ómirderekterin anyqtaýda birsypyra is tyndyryp keledi. Jaqynda A.Baıtursynov atyndaǵy Qostanaı memlekettik ýnıversıteti, «Nur Otan» HDP Qostanaı qalalyq fılıaly birlesip, «Bádrısafa taǵdyry – táýelsizdik tarıhynyń bólshegi» atty dóńgelek ústel májilisin ótkizdi. Oǵan Ahańnyń Almaty qalasyndaǵy mýzeıiniń dırektory, fılologııa ǵylymdarynyń kandıdaty Raıhan Imahanbetova, L.N.Gýmılev atyndaǵy Eýrazııa ýnıversıtetiniń oqytýshysy, tarıh ǵylymdarynyń doktory, professor Mahsat Alpysbes jáne Qostanaıdyń zııaly qaýymy, Bádrısafanyń kózin kórgen qarııalar, stýdentter qatysty. Dóńgelek ústel májilisinde aldymen «Bádrısafa» ekspedısııasynyń qurylǵaly bergi eki jyl ishinde atqarǵan jumysy kópshilikke habardar etildi. Osy ýaqyt ishinde onyń músheleri Ahań men Bádrısafa sheshemizdiń tabany tıgen Almaty, Tom, Orynbor shaharlaryna baryp qaıtty. Oljasyz da emes. Saıası qýǵyn-súrgin jyldarynyń jazyqsyz qurbany bolǵan qos muńlyqtyń izi qalǵan jerlerden arhıv materıaldarymen qatar, olardyń kózin kórgen jandardyń áńgimeleri jazylyp alyndy, basqa da janama derekter tabyldy. Májiliste sóz alǵan R.Imahanbetova «Bádrısafa» eks­pedısııasynyń jumysy ahmettaný isine qosyla­tyn úles ekenin aıtsa, M.Alpysbes tek qujatnama ǵana emes, qazaq tarıhyn jazýda aýyzsha jetken derekterge de mán berý kerektigine toqtaldy. Al osy basqosýǵa shalǵaıda jatqan Torǵaı kentinen kelip qatysqan Jangeldın aýdandyq ardagerler keńesiniń tóraǵasy Oreken Almatov aqyn, aýdarmashy Qasym Toǵyzaqovtyń asa aýyr kúnderdi basynan keship júrgen Bádrısafaǵa qol ushyn sozǵanyna kúmán keltirýge bolmaıtynyn naqty mysaldarmen jetkizdi. Ol ózi de sodyr saıasattyń toqpaǵyn kórgen Qasym­nyń tek aqyn ǵana emes, adamgershilikti tý etip ótken azamat bolǵanyn aıtty. Basqosýda burynǵy Ekpindi aýylynda aıanyshty halde kóz jumǵan Aleksandranyń Ahańnyń aıaýly jary Bádrısafa ekeni týraly pikirler toǵysyp jatty. «Nur Otan» HDP Qostanaı qalalyq fılıaly­nyń tóraıymy, professor Rımma Bekturǵanova jetekshilik etetin «Bádrısafa» ekspedısııasynyń ju­my­syna qazir Qostanaı oblysyndaǵy orys ıntel­lı­gensııasy da atsalysyp otyr. Sýretshi Nıkolaı Torshın Bádrısafa sheshemizdiń portretin salyp shyqty. Bul qylqalam ıesi elimiz táýelsizdiginiń eleń-alańynda Ahań portretin alǵashqy salǵandardyń da biri bolatyn. Al M.Gorkıı atyndaǵy orys drama teatrynyń bas rejısseri Aleksandr Lıopa eger ssenarıı jazylsa Ahań men Bádrısafa týraly spektakl qoıýǵa daıyn ekenin bildirdi. Aldaǵy ýaqytta «Bádrısafa» ekspedısııasy qol­ǵa alǵan jumysty odan ári jalǵastyratyn bolady. Sonymen qatar, kelesi jyly osy taqyrypqa ǵy­lymı-praktıkalyq konferensııa ótkizip, Meńdiǵara aýdanyndaǵy burynǵy Ekpindi aýylyndaǵy anamyz­dyń súıegi jatqan qyrdyń ústine eskertkish belgi ornatýǵa bátýalasty. Búgingi urpaqqa taǵylym bolarlyqtaı ózge de jumystar júrgiziletin bolady. Názıra JÁRIMBETOVA. Qostanaı.