Memleket bul máseleniń retin tapty. «Serpin» baǵdarlamasy júzege asyryla bastaǵannan beri Ońtústiktiń bes jarym myńnan asa túlekteri ózge oblystardaǵy oqý oryndaryna túsken.
Atap aıtsaq, sońǵy úsh jylda Soltústik, Shyǵys, Batys Qazaqstan oblystary men Aqtóbe, Aqmola, Qostanaı, Pavlodar, Qaraǵandy jáne Atyraý oblystaryna barǵan 5627 túlektiń 4698-i joǵary oqý ornyna tússe, 929 talapker kolledjderde bilimin jalǵastyrypty. Iаǵnı, 2014 jyly «Serpin-2050» baǵdarlamasy aıasynda joǵary oqý oryndaryna 1050 grant bólinip, 540 talapker oqýǵa tússe, 2015 jyly 5000 grant bólinip, onyń 2580-in ońtústikqazaqstandyq túlekter jeńip alǵan. Al 2016 jyly 3162 grant bólinip, 1578 talapker grant ıegeri boldy.
Orta arnaýly oqý oryndary týraly aıtar bolsaq, 2014 jyly 1000 grant bólinip, Ońtústiktiń 326 túlegi bilim oshaǵyna tússe, 2015 jyly 34 kolledjge 1200 grant bólinip, 359 talapker bilimin jalǵastyrdy. Byltyr 31 kolledjge 1000 grant bólinip, óńirimizden 244 jas oqýǵa tústi.
Mamandardyń málimetinshe, «Serpin-2050» baǵdarlamasy aıasynda 2017 jylǵa 5 myń grant bólinedi eken. Onyń 4 myńy joǵary oqý oryndaryna arnalsa, 1 myńy kolledjder úshin beriledi.
Osyǵan oraı, 2017 jyldyń basynan beri barlyq aýdan, qalalarda atalǵan baǵdarlamany nasıhattaý aıasynda 80 kezdesý ótkizilip, oǵan 8 myńǵa jýyq jas qatysqan. Sonymen birge, jaqynda óńirlerdegi jas túlekter arasynda úgit-nasıhat jumystaryn belsendi júrgizý, jiberýshi óńirlerde áleýmettik jobany keńinen aqparattandyryp, tanystyrý maqsatynda «Serpin» kúnderi ótkizildi.
Ońtústik aımaqtardaǵy mektep bitirýshi túlekterge soltústik aımaqtardaǵy joǵary jáne kásiptik-tehnıkalyq bilim berý mekemelerinde bilim berýdi nasıhattaýdy iske asyrý maqsatynda 9 oblystaǵy 22 joǵary oqý ornynan jáne 30 orta arnaýly oqý ornynan ókilder kelip, oblystyń barlyq 14 aýdan, qalalarynda halyqpen kezdesý ótkizdi.
Bul máseleniń taǵy bir ońtaıly jaǵy, oqý oryndaryn bitirgen Ońtústiktiń ulandary túgeldeı týǵan jerine qaıta bermeıdi. Qazaqstannyń barlyq jeri árbir qazaq úshin týǵan jer, altyn uıa. Taǵdyryn toǵyz oblystyń birimen baılanystyrǵan olar sol óńirdegi adam resýrsyn kóbeıtýmen qatar ózine jaqsy jumys, jaıly tirshilik tabady.
Jaqynda jastar saıasatynyń iske asyrylý máselesi oblystyq ákimdiktiń kezekti májilisine arqaý boldy.
Oblystyq jastar saıasaty máseleleri jónindegi basqarma basshysy Balmarjan Narbekova Elbasynyń «Bolashaqqa baǵdar: rýhanı jańǵyrý» baǵdarlamalyq maqalasyndaǵy «Týǵan jer» baǵdarlamasy aıasynda Astana qalasy jáne Qaraǵandy, Jambyl, Qyzylorda oblystarynyń jastar saıasaty máseleleri basqarmalarymen eki jaqty memorandým túzilgenin aıtty.
Jastarǵa arnalǵan memlekettik baǵdarlamalardyń oryndalýynda da jaqsy jetistikter bar. Máselen, «Dıplommen – aýylǵa» baǵdarlamasy boıynsha bıyl 80 maman baspanaly bolyp, 315 jas maman jumysqa ornalasqan. Al ortasha jalaqysy 56 725 teńgeni quraıtyn «Jastar praktıkasymen» 1120 jumys berýshi mekemege 3005 jas jiberilgen.
Jıynda oblys ákimi Janseıit Túımebaev «Serpin-2050» baǵdarlamasy aıasynda orta arnaýly oqý oryndaryna aýyl jastaryn tartýdy, oblys boıynsha qurylys júrgizilip jatqan nysandarda turǵylyqty jumyssyz jastardy tartý boıynsha qala, aýdan ákimderimen birlesken sharalar qabyldaýdy, barlyq mádenıet úıleri men klýbtarda jastarǵa arnalǵan úıirmeler ashýdy mindettedi.
Altyn qursaq Ońtústikte 800 myńǵa jýyq jas bar. Sonyń 65 myńnan astamy joǵary oqý ornynda oqysa, 70855 stýdent kásiptik-tehnıkalyq kolledjderde oqyp jatyr. Al «Serpin» baǵdarlamasy qalǵan jastardyń ishindegi bilimge qushtar túlekterine úlken múmkindikterdiń tizginin ustatýda.
Jastar – elimizdiń erteńi. Bilimdi urpaq memleketimizdiń keleshegin kemel etedi. «Serpin» baǵdarlamasy nurly bolashaqqa osylaı eńbegin sińirip jatyr.
Baqtııar Taıjan,
«Egemen Qazaqstan»
Ońtústik Qazaqstan oblysy
