Alaıda, zańdy bilmeý jaýapkershilikten bosatpaıtynyn eskersek, bul baǵytta túsindirý jumystarynyń áli de jetpeı jatqandyǵyna kóz jetkizýge bolady. Osyǵan oraı, Aqmola oblysy ishki saıasat basqarmasy qoǵamdyq-saıası jaǵdaı monıtorıngi bóliminiń basshysy Oksana Salahova buqaralyq aqparat quraldaryna arnaıy brıfıng ótkizdi.
Memlekettik sımvoldardy retteıtin «Qazaqstan Respýblıkasynyń memlekettik rámizderi týraly» Konstıtýsııalyq zań 1992 jyldyń 4 maýsymynda qabyldanǵan bolatyn. Ýaqyt óte, ıaǵnı 2007 jyldyń 4 maýysymynda atalǵan zańdyq qujatqa birqatar ózgerister engizildi. Al 2012 jyly Memleket basshysy memlekettik rámizderdi qurmettemeýge qatysty jaýapqa tartý tártibin kúsheıtý jónindegi taǵy bir zańǵa qol qoıǵan bolatyn. Sodan bastap olardy masqaralaýǵa qatysty aıyppul kólemin arttyrý, rámizderdi ázirleýde ulttyq standarttardy saqmaǵany úshin ákimshilik jaýapkershilikke tartý jáne olardy qoldaný erejelerin buzýǵa jaýapkershilikti kúsheıtý qolǵa alynǵan-dy.
O.Salahovanyń aıtýynsha, memlekettik sımvoldarǵa 25 jyl tolýy mereıtoıy qarsańynda olardy qalaı durys paıdalanýǵa bolady nemese nendeı jaýapkershilikter qarastyrylǵan degen suraqtardyń tóńiregindegi talqylaý óte mańyzdy sıpat alǵan bolatyn. Ákimshilik quqyq buzýshylyq kodeksiniń 418-babynyń talaptaryna sáıkes, Memlekettik tý men Memlekettik eltańbany ázirleýde nemese paıdalanýda ulttyq standarttardy saqtamaǵandarǵa aıyppuldar qarastyrylǵan. Atap kórsetkende, jeke tulǵalar úshin ol 50 aılyq eseptik kórsetkish bolsa, shaǵyn kásipkerlik pen kommersııalyq emes uıymdarǵa eki esege deıin, al iri kásipkerlik sýbektilerine 400 aılyq eseptik kórsetkish deńgeıinde belgilengen. Bul rette, ulttyq standartqa saı kelmeıtin memrámizderdi joıý bir eńbek kúni ishinde júzege asyrylýy tıis.
Bólim basshysy azamattardyń jeke kólikterinde nemese baspanalarynda memrámizderdi paıdalanýyna qatysty týyndaıtyn jaıttarǵa qatysty da jaýap berdi. Onyń aıtýyna qaraǵanda, Memlekettik týdy memlekettik emes uıymdar men jeke tulǵalarǵa tıesili ǵımarattarda paıdalanýǵa tyıym salynbaıdy, alaıda, ulttyq standarttarǵa sáıkes shekteý de joq emes. Deı turǵanmen, azamattar Memlekettik týdy óziniń patrıottyq sezimin, elimizdiń jetistigin pash etý maqsatynda turǵan úıiniń shatyryna, balkonǵa, tipti ofısine ilip qoıýyna bolady. Bul jeke avtokólikke de qatysty. Al Memlekettik eltańbaǵa qatysty aıtqanda, onyń qoǵamdyq jáne ózge de uıymdardyń geraldıkalyq negizi retinde paıdalanýyna tyıym salynǵan. Sol sııaqty ony turǵyn úıler men jeke ákimshiliktik ǵımarattar men avtokólikterde ornatý zańsyz sanalady. Memlekettik gımnge qatysty aıtqanda, onyń aýdıojazbasyn klıpterge paıdalaný durys emes. Zańnyń 8-baby boıynsha, Memlekettik ánurandy paıdalanýǵa da shekteý qoıylǵan. Máselen, burynǵy qazaqstandyq, qazirgi Reseı azamaty Ánurannyń mátinin orysshaǵa aýdaryp, óziniń klıpine paıdalanǵan. Árıne, bul durys emes. Jelide keńinen talqy tezine túsken-di.
Jalpy brıfıng barysynda memlekettik sımvoldardy paıdalanýdyń aýqymy keń ekendigi erekshe ataldy.
Asqar TURAPBAIULY,
«Egemen Qazaqstan»
Aqmola oblysy
