Jumys jaıyn eńbektengen biler

Kókshetaý qalasynan 45 shaqyrym jerde or­na­lasqan aýylǵa jetý ońaıǵa tús­ken joq. Keńestik dáýirden be­ri jóndeý kórmegen shuryq tesik jol esimizdi shyǵardy. Joly osyn­daı bolǵanda, sha­rýa­shy­lyq­tyń jaıy máz emes shyǵar degen kúdiktiń bolǵany da ras. Osy­laısha ekiushty oıda jetken biz­derdi aq tústi «djıp» mingen «Grın Azııa» JShS dırektory Oleg Han kútip aldy. Bir kezderi ózi qurǵan sharýashylyq bazasyna aparyp, jumys barysy­men tanystyrdy. Onyń aıtýyn­sha, qazirgi tańda kóktemgi egis jumystaryn júrgizý men kúz­gi jıyn-terimge qatysty qa­rapaıym jumys tetigin oılas­ty­rý qajet. Buǵan deıin olar Azyq-túlik korporasııasymen jumys istep, egin alqaby aý­ma­ǵy boıynsha tapsyrys berip, aq­sha alyp kelipti. Ony kúz­gi jı­yn-terimde ne óndirgen ónim­de­rimen nemese aqshalaı qaı­tar­yp otyrǵan. О́te yńǵaıly ári qarapaıym tetik edi, deıdi Oleg bizden qoldaý kútkendeı. Al eger qurǵaqshylyq bola qal­sa ne isteısizder, dedim su­ra­ǵymdy tótesinen qoıyp. Oǵan asyp-saspastan jaýap qat­qan sharýashylyq basshysy kez kelgen jaǵdaıda jermen jaq­sy­lap jumys isteı bilgen adam bá­ribir birdeńe alatynyn, ol úshin jer óńdeý tehnologııasyn saqtalynýy qajettigin já­ne barlyǵyn der kezinde atqara alýy kerektigin ortaǵa saldy. «Biz jermen jumys is­tegen bes jylda mınýsqa ket­kenimiz joq. Qan­sha salsaq ta áıteýir ná­pa­qamyzdy aıyryp otyr­dyq», deıdi Oleg Vıkt­o­rovıch.

Qazirgi tańda 7,5 myń gektar jerge tuqym seýip jatqan «Grın Azııa» JShS-niń qol as­tynda 60 adam jumys isteıdi eken. Olar osy aınaladaǵy eldi mekender turǵyndary. О́zi de osy jerge turaqtaǵandyǵyn, en­di osynda qalatynyn jet­kiz­­gen seriktestik dırektory  oń­tústik pen soltústiktiń ózin­dik ereksheliktermen de bólisti. Almaty qalasynyń týmasy bolsa da oǵan soltústik tur­ǵyndarymen jumys isteý ońaı­yraq kórinedi. «Jergilikti tur­ǵyndarǵa qoldaý bildirip ke­le jatqanymyz fırma úshin anaý aıtqandaı qıyn da sharýa emes. Biraq adamdar úshin bul erekshe qýanysh syılaıtyn ıgi is degim keledi», dedi ol ózi basqaryp otyrǵan fırma jumysyna oıysyp. Bıyl atal­ǵan seriktestik zyǵyr men ra­ps
tuqymyn sepken. Sonymen qatar azdap bıdaı da egipti. Tús­ken ónim elevatordan tikeleı sa­tylyp otyrylady eken. Qa­zir­gi tańda aýylsharýashylyq ónim­de­rin satýda eshqandaı prob­-
l­ema joq kórinedi. Sondyqtan da seriktestik qajetti aýyl­sha­rýashylyq tehnıkalaryn ártúrli jolmen:  naqty aq­sha­ǵa, nesıege nemese lızıng ar­qyly satyp alyp jatqan ja­ıy bar. О́zge sharýashylyq sý­bektilerimen birigý jaıyn suraǵanymyzda JShS dırektory ózi úshin kooperasııaǵa birigý áli de pisýi jetilmegen má­sele ekendigin alǵa tartty. «О́ı­t­keni 70 jyl dáýren qur­ǵan keńestik kezde barlyǵy da or­taq bolatyn. Qazirgi kezde ár­­kim ózinshe qareket etýde. En­d­i qaıtadan birigý qajet eken. Me­niń túsinbeıtinim, nege óz­ge bi­reýmen birigip, sol úshin jaý­ap-
kershilikti óz moıynyma alý­ym kerek?! Bireý turmaq, ózim­niń jaǵdaıym erteń ne bolarynan beıhabarmyn», deıdi Oleg Vıktorovıch. 

Sharýashylyq jumysymen tanysý barysynda janymyzda erip júrgen Zerendi aýdany ákiminiń orynbasary Erbol Júsipbekov ta kóptegen jaıttan habardar ete ketti. Onyń má­limetine qaraǵanda, bıyl aý­danda 231 myń 600 gektar al­qapqa tuqym sebilgen. Osy maq­satqa ótken jyly 21 myń 800 tonna kondensattalǵan tu­qym­­dyq ázirlenipti. Búgingi tań­da aýdandaǵy barlyq sha­rýa­shy­­lyq jeńildetilgen janar-ja­ǵarmaımen qamtamasyz etilgen jáne jumystaryn órge bastyrý úshin 638 mln teńge nesıe de alypty. Sondaı-aq, 500-600 mln teńgeniń jumystaryn olar óz qarajattary esebinen atqaratyndyqtary da atalmaı qalǵan joq. Osylaısha, 1 mlrd 200 mln teńge kóktemgi egis ju­mystaryna baǵyttalýda. «Bú­gin­gideı ekpinmen jumys júr­gi­zi­letin bolsa, onda erterek aıaq­tap qoıýymyz da múmkin. Oǵan qa­jetti tehnıka men jaǵarmaı jet­kilikti. Reti kelgende aıta ketý kerek, aýdan boıynsha 82 sheteldik traktor bar. Oǵan qosa bıyl taǵy 300 mln teńgege 22 dana traktor men sebý qon­dyr­ǵylary satyp alyndy. Qys­qasy, jerdiń ylǵaldylyǵy jet­kilikti, onyń ústine barlyq jaǵ­daı jasalǵan», dedi Erbol Kárimuly. Belgili bolǵandaı,
bı­yl aýdan boıynsha egin alqaby 231 myńnan 166 myń gektarǵa deı­in qysqarǵan. Sonyń ishinde bıdaı alqaby 120 myń gektardan 99 myńǵa deıin kemigen. Onyń bas­ty sebebi, sharýashylyqtar maı daqyldaryn ósirýge beı­im­delýde kórinedi. О́ıtkeni maıly daqyldar ózin-ózi aq­taı­dy. Mysaly, ótken jyly zy­ǵyrdyń tonnasy 120 myń teńgege jetipti. Budan basqa, sha­rýashylyqtar bıyldan bas­tap jasymyq egýge de kirisipti. Onyń ústine bıyl 173 gektar al­­qaptyń ylǵal saq­taý teh­no­lo­gııasy boıynsha qu­nar­­ly­lyǵy ar­ttyrylyp otyr. Aý­dandaǵy ju­myssyzdyq jaıy týraly qoıǵan saýalymyzǵa ákim orynba­sary ózderinde anaý aıtqandaı bos júrgender joqtyǵyn alǵa tartty. Aýdan turǵyndary úshin dúkender ashý, naýbaıhana­ny iske qosý, mal bordaqylaý sı­ıaq­ty 88 joba qolǵa alynypty. Adamdardy jumyspen qamtýdyń tıimdi te­tigi osylaısha júzege asyp ke­ledi eken. Sondaı-aq jer­gi­lik­ti turǵyndardan sút sa­typ alý da jolǵa qoıylǵan.

Asqar TURAPBAIULY,
«Egemen Qazaqstan»

Aqmola oblysy