Ekologııalyq júıeniń birtutastyǵyn saqtaı otyryp, damýdyń barlyq baǵytynda ekonomıkalyq ósýdi negizge alatyn Birikken Ulttar Uıymynyń kórme alańy saltanatty túrde ashyldy. «Jasyl» ekonomıka qaǵıdalaryn ońtaılandyratyn sony tehnologııalar tizbegi men jańa ıdeıalardy usynatyn 17 dúnıejúzilik uıym pavılonyn kez kelgen ýaqytta tamashalaı alasyz.
«Bul Parıj kelisimsharty men 2030 jylǵy klımattyń ózgerýine qarsy mejeni oryndaýǵa múmkindik beredi. Negizgi nazardy naqty sheshimderge aýdaramyz», dedi BUU-nyń EKSPO-daǵy Bas komıssary Jıhan Sultanoǵly. Sondaı-aq, ol 2030 jylǵa deıin arzan ári taza energııamen temperatýrany 1,5 gradýstyq ındýstrııaǵa deıingi dárejeni bir mezgilde qamtamasyz etýdiń mańyzdylyǵyn aıtyp ótti. Qýat kózi álemdik ekonomıkalyq damýda asa mańyzǵa ıe jáne barlyq damý salalarynyń negizi.Álemdegi alyp energııa kózderi sanatyndaǵy kómir, munaı jáne tabıǵı gazdy únemi qoldaný nátıjesinde ǵalamdyq jylyný prosesi údep keledi. Mamandardyń pikirinshe, turaqty qýat kózderiniń arqasynda memleketter ekologııalyq taza ekonomıka qura alady, degen bas komıssar tabıǵı kapıtaldy qorǵap qalý men saqtaý ekonomıkalyq ósýdi qamtamasyz ete alady sıpatyndaǵy tujyrymdamalardyń kókeıkesti máselege aınalǵanyn aıtty.
Tanystyrylymda aýyl sharýashylyǵy daqyldarynyń ónimin arttyrý barysyndaǵy keshendi mehanıkalandyrý, hımııalandyrý jáne melıorasııalaý mańyzy týraly aıtyldy jáne shóleıtti alqaptardy sýarmaly egiske aınaldyrýdyń tyń tásilderi usynyldy. Mamandardyń aıtýynsha, melıorasııalyq jaǵdaıy nashar alqaptarda topyraqty sorlanýdan, batpaqtanýdan saqtaıtyn negizgi ádis – ınjenerlik jolmen qazylǵan tereń kollektorly-kárizdi júıeler arqyly jer asty sýynyń aǵymyn jasaý bolmaq. Jańaratyn energetıka men tıimdi energııa salasynda mańyzdy jańalyqtarǵa qol jetkizý úshin ınvestısııalardy shoǵyrlandyrý turǵysyndaǵy zertteý nátıjeleri ǵalymdarǵa taptyrmas ádister jıyntyǵy bolady. Kórme kezinde atalǵan uıymdar qalpyna keltiriletin jáne tıimdi qýat kózderin damytý boıynsha mańyzdy jańalyqtarmen bólisip otyrýǵa ýaǵdalasty.
О́z kezeginde «Astana EKSPO-2017» UK» AQ kompanııasynyń Basqarma tóraǵasy Ahmetjan Esimov kórmege halyqaralyq qoǵamdastyq tarapynan qyzyǵýshylyq joǵary ekenin aıta kelip: «Bul pavılonnyń ashylýy úshin aýqymdy jumystardy iske asyrdyńyzdar. BUU-nyń mekemeleri bizdiń kórmege belsendi qatysyp otyr. Bul – biz úshin úlken mártebe», dep rızashylyǵyn bildirdi.
Álemdegi gaz ben munaı óndirisindegi jetekshi memleketterdiń biri Qazaqstan aldaǵy jarty ǵasyrda 50 paıyz qaıta qalpyna keltiriletin qýat kózderin paıdalanýdy maqsat etip otyr. BUU-nyń qoldaýymen elimizde sońǵy bes jylda mýnısıpaldy ǵımarattardy jylytýǵa ketetin jyldyq qýat 45 paıyzǵa qysqaryp otyr. Aıta ketelik, BUU-nyń IýNIDO, IýNESKO, MAGATE, BUU DB, ESKATO, IýNISEF jáne Barshaǵa arnalǵan turaqty energetıka syndy birlesken uıymdar jelisi kórme aıasynda ekologııalyq tıimdilik, resýrstardy únemdeý qaǵıdalary boıynsha túrli sharalar uıymdastyrady.
Aıa О́MIRTAI,
«Egemen Qazaqstan»
