Álemdik básekede atymyz ozady

Elbasy HHI ǵasyrdaǵy ulttyq sana týraly «Men halqymnyń taǵylymy mol tarıhy men yqylym zamannan ar­qaýy úzilmegen ulttyq salt-dás­túr­le­rin aldaǵy órkendeýdiń berik dińi ete otyryp, árbir qadamyn nyq basý­yn, bolashaqqa senimmen bet alýyn qa­laımyn» dep jazdy. Bul HHI ǵa­syrdaǵy tarıhı kezeńde ózimizdiń ult­tyq qundylyqtarymyzdy buzbaı, dás­tú­rimizdi umytpaı jańǵyrýymyz kerek de­gen sóz. Iаǵnı, zaman talabyna saı ómir súrý, damý degendi bildiredi. Osy jań­ǵyrýda ulttyq sanany joǵaltyp al­maýǵa meńzeıdi.

Baǵdarlamany iske asyrý el bo­la­sha­ǵy sanalatyn jastardyń boıynda qa­zaq­standyq ultjandylyq, azamattyq bire­geılik jáne búkil Qazaqstan hal­qy­­nyń yntymaqtastyq sezimderin odan ári kúsheıte túsetin bolady. Otan – ot­ba­synan bastalady demekshi, ár­bir qa­z­aqstandyq shańyraqta aldymen yn­ty­maq, tatýlyq bolǵanda ǵana el­de tu­raqtylyq ornaıdy, sonda ǵana aza­mat­tyq qundylyqtardy balanyń boıyna sińirýge bolady. Elbasynyń búgingi tań­da rýhanı jańǵyrý máselesin kóterip oty­r­­ǵany qajetti ekonomıkalyq-áleý­met­­tik turaqtylyqtyń ornyǵýymen baı­la­nysty dep oılaımyn.

Patrıotızm, ultjandylyq – týǵan ta­rıh pen mádenıetten, ana tilinen, týǵan ot­basynan nár alady. Al belsendi jasampaz patrıotızm eldiń jetistikterimen, za­ma­nymyzdyń qaharmandarynyń naqty is­terimen qýattanyp, nyǵaıtylýǵa tıis. Pra­g­matızm men ulttyq biregeılikti saq­taý uǵymdarynyń osy tusta mańyzy ar­ta­­tyny belgili.

Ulttyq biregeılikti saqtaý barysynda Elbasynyń tikeleı bastamasymen qu­rylǵan, taıaýda ǵana 25 jyldyq me­reı­toıyn atap ótken Qazaqstan halqy Assam­­bleıasynyń róli joǵary turǵanyn erek­she atap ótý qajet. Bul qoǵamdyq-saıa­sı uıym respýblıkamyzdaǵy ulta­ra­lyq tatýlyqty saqtaýǵa sheksiz úle­sin qosyp keledi jáne onyń ómirsheń eken­digin ýaqyttyń ózi dáleldep otyr. Assam­bleıa shańyraǵynyń astynda top­tasqan túrli etnostardyń ókilderi bire­geı qazaqstandyq ult bolý jolynda ja­ra­symdy jumystar atqarýda.

 Taǵy da erekshe aıtyp ótetin másele – ja­ńa gýmanıtarlyq bilim. Bilim sal­tanatyn kemeldendirý arqyly biz bá­sekelestigi tehnologııalyq turǵydan ǵa­na emes, ishki dúnıesi de qatar damyǵan Máń­gilik Elge, táýelsizdigi myzǵymas mem­leketke aınalamyz. Qazirgi damyǵan za­man­da bilimdi adam ǵana tabysqa jete ala­dy, sondyqtan elimiz bilim berý júıe­sine kóp kóńil bólip otyr. Osy ba­ǵytta El­basynyń negizgi oıy bilimdi jas­tar­dyń arqasynda ǵana ultymyz tabysty bo­lady dep tujyrymdalady. Ulttyq já­ne rýhanı kúshi tolyq qalyptasqan mem­lekettiń kez kelgen básekede aty oza­ry anyq.

Tarıhtyń taıǵaq keshýinen ótip, endi ǵana eńsesin kótergen Otanymyz úshin ár­bir qadamymyzdy baısaldylyqpen, myń oılanyp, zerdelep basqan jón. HH ǵasyrda qazaq halqy talaı qasiretti ke­zeń­di basynan keshirdi. Revolıýsııalyq jol­d­yń bári túbinde tuıyqqa tireletini ta­rıhtan málim. Sondyqtan da, Elbasy da­mýdyń evolıýsııalyq túri durys jol ekenin alǵa tartady. Búgingi tańda bas­shy­lyqqa alyp otyrǵan basty stra­te­gııa­myz 2050 jylǵa deıingi damý joly­na baǵyttalǵan bolsa, «Bolashaqqa ba­ǵ­dar: rý­hanı jańǵyrý» aldaǵy myń­jyl­dyq­tar­dy boljap jasalǵan.

Sananyń ashyqtyǵy bolmaǵan, tuıyq, tek búginmen ómir súretin qoǵamnyń er­teń­gi kúni bulyńǵyr. Osy oraıda Mem­le­ket basshysy qoǵamdyq sanany jań­ǵyr­týyń negizigi qaǵıdalaryn qa­lyp­tas­tyrý jóninde ult aldyna basqa da min­-
­­d­etter qoıdy. Olar – Úshinshi jań­ǵy­rý­­ǵa ulasqan rýhanı jańǵyrýdyń basty tórt ja­ńalyǵy. Birinshiden, ulttyq sana, ult­tyq biregeılik. Ekinshiden, latyn álip­bıi­ne kóshý. Biz munyń ýaqyt talabynan týyndap otyrǵanyn jaqsy túsinemiz.

Odan basqa aıtar másele, ulttyq ekonomıkanyń órleýiniń basty ózegi zamanaýı ǵylym qaýymdastyǵynyń jańa­lyq­taryn jas urpaqqa berý bolyp tabylady. Osyǵan baılanysty, Elbasynyń usynysymen «Jańa gýmanıtarlyq bilim. Qazaq tilindegi 100 jańa oqýlyq» jobasy qolǵa alynyp otyr. Osynyń bári tarıh, saıasattaný, áleýmettaný jáne t.b. ǵylymdar tóńireginde jastarymyzǵa tolyqqandy bilim alýǵa kómektesetinine kámil se­ne­miz. Sonymen qatar, sananyń ashyq­ty­­ǵy baǵytynda aǵylshyn tiliniń má­se­lesi aıtylady. Aǵylshyn tili ol ja­­handyq álemniń qaqpasy ispettes. El­basy «О́zimdiki ǵana tańsyq, ózgeniki – qańsyq» dep keri tartpaı, ashyq bolý, basqalardyń eń ozyq jetistikterin qabyldaı bilý, bul – tabystyń kilti, ári ashyq zerdeniń basty kórsetkishteriniń biri dep jazady. Elbasynyń ıdeıasy – bolashaqqa jol bastaý! Onyń bar­lyq mindetterin oryndaý ulttyń rýha­nı jań­ǵyryp, kemeldenýine sózsiz jet­e­leıdi.

Elbasy nusqaǵan jolmen júre otyryp kelesilerge qol jetkizýge bolady. Aldymen, ózimizdiń aqparattyq qaýip­siz­digimizdi arttyramyz. Ulttyq já­ne rýha­nı kodymyzdyń tek jaǵymdy jaq­ta­ryn boıymyzǵa sińiremiz. Gýma­nı­tar­lyq bilimdi jańalap qoımaı, áleý­mettik jáne saıası ǵylymdardy jańa pishimge kóshiremiz. Álemdik ádebıetterdi óz tili­mizde sóıletip, ǵalymdarymyzdyń ká­sibıligin shyńdaımyz. «Týǵan jer» baǵdarlamasy arqyly týǵan jerin, elin súıýdi jańa jáne júrekke jaqyn jol ar­qyly damytamyz. Jastarymyzdy ólkesinen aımaǵyna, aımaǵynan eline qyzyq­tyryp, qyzyqtyrý arqyly súıis­pen­shiligin kóteremiz, jańa deńgeıge shy­ǵaramyz.

Elbasynyń atalǵan saıası mańyzy zor qu­jatta halyqqa júktegen tapsyrmalaryn oryndaý isine bizdiń bárimiz belsene at­salysatyn bolamyz.

Elbasynyń maqalasy erteńgi kúnge degen senimdi arttyryp, qoıylǵan min­det­terdi oryndaý barlyq Qazaqstan aza­mattarynyń ál-aýqatyn jaqsartýǵa jaǵ­­­daı týǵyzady, halyqaralyq deń­geı­de memlekettiń rólin arttyryp, Qazaq­stan­nyń Úshinshi jańǵyrýyna oń yqpal etedi. Buǵan biz kámil senemiz.

Fahrıddın QARATAEV,
Májilis depýtaty