«Jańa fılmniń qurylymy men stılıstıkasy týraly aıtatyn bolsaq, burynǵy «Tutqyn kavkaz qyzy» («Kavkazskaıa plennısa») jáne «Gaýhar tasty qol» («Brıllıantovaıa rýka») syndy jaıdary keńestik fılmderdi eske túsiredi. Iаǵnı, janry qylmystyq roýd-mývı, – degen rejısser neǵurlym tyńǵylyqty daıyndalsa, soǵurlym túsirilim jumystary tez aıaqtalatyndyǵyn aıtady. – Bul toppen biz «16 qyz» komedııasyn oıdaǵydaı túsirgenbiz. Bul joly da uıymdasqan túrde qarqyndy jumys istep shyqtyq.
«16 qyz» fılminde negizgi oqıǵa Baýyrjan (Berik Aıtjanov) men Aıjannyń (Asha Mataı) arasyndaǵy romantıkalyq shytyrman mahabbatqa qurylǵan bolsa, bul joly «úılenbeıdi» dep 5 myń teńgege bás tigip júretin Samattyń (Qýanysh Doldaev) ózin úılendirý jolyndaǵy mashaqatqa toly sıýjetter jelisi kezektese jyljıdy. Onyń ǵashyǵy Leılanyń, qumyra urlyǵyn zerttep júrgen polıseıdiń jáne antıkvarıatty qolǵa túsirýdi kózdep júrgen buzaqylardyń shym-shytyryqqa toly hıkaıasy kórsetiledi.
Qanaǵat Mustafın osy jolǵy fılmniń de ssenarııin ózi jazǵan. Túsirilim alańynda qatal da ádil rejısser ekenin aıtqan Qanaǵat «Eń sulý qyz» kınokartınasynyń eleýli jańalyqtarymen bólisti.
«Kıno túsirgende jańa akterlardy ákelmeısiń, burynnan tanys, tanymal akterlardy shaqyrasyń dep synaıtyn. Bul joly bas rólderdi Ásel Asqar men Qýanysh Doldaev syndy jas akterlar oınap shyqty», deıdi rejısser.
Kórermender «Eń sulý qyz» fılminen burynǵy pozıtıvti qulshynystarymen este qalǵan kóztanys keıipkerler – Berik Aıtjanovtyń, Asha Mataıdyń, Dáýren Aıdarqulovtyń, Qýanysh Doldaevtyń oıynyn kóre alady. Sonymen qatar, jańa keıipkerlerdi Ásel Asqar, Murat Bısenbın, Ǵanı Quljanov, Asan Májıt syndy akterlar somdaıdy. Fılmde egiz qyzdar Mádına men Leılanyń obrazyn oınap shyqqan Ásel Asqardyń bul – alǵashqy debıýti. Bertinde ánshi Búrkit túsirgen «Tutqyndar» fılmindegi tájirıbesin eskere otyryp, rejısser Áseldi birden bas rólge bekitken. Hronometrajy 90 mınýtqa josparlanyp otyrǵan fılm qysqa qaraı qalyń kórermenge jol tartpaq.
Rejısserdiń aıtýynsha, bul joly fılmde ánge basa mán berilmek. Mysaly, fılm saýndtregi «16 qyz» halyq ánin Qazybek Qasym aǵylshyn tilinde oryndaıdy. «Bul halyq arasyna keń taralǵan ándi ózgeshe qyrynan tanytý» dep túsindirgen rejısser fılmniń prokatqa shyǵarý isine de toqtalyp ótti.
– «Sheshenfılm» bizge birlesip fılm túsirý jóninde arnaıy usynyspen shyqty. Jańa tájirıbe ózimizge de qyzyq kórinip, bastapqy da fılmdi Groznyıda túsirmek bolǵanbyz. Alaıda shyǵyn kóp bolatynyn oılap, Kók-Tóbe» saıabaǵy, «Sunqar» shańǵy tramplınder kesheni, «Medeý» sııaqty Almatynyń eń kórikti jerlerinde túsirdik. Fılmdi Soltústik Kavkazda, Reseı Federasııasynyń shaǵyn qalalarynda da prokatqa shyǵarýdy oılastyryp jatyrmyz. Sheshen tiline dýblıaj jasaýdy seriktesimiz óz jaýapkershiligine alyp otyr, – deıdi rejısser Qanaǵat Mustafın.
Prodıýsser Aıdarhan Ádilbaevtyń aıtýynsha, fılm bıýdjeti «16» qyz fılmine jumsalǵan qarajatpen shamalas (400 myń AQSh dollary). Onyń sózinshe, «16 qyz» fılmine ketken shyǵyn bir jyl ishinde tolyq ótelgen.
Qanaǵat Mustafınniń endigi bir maqsaty – ádebı shyǵarmalardy ekrandaý. Odan bólek tarıhı taqyryptarǵa da fılm túsirý kópten oıynda júrgen kórinedi. Ol Qajymuqan balýannyń ómiri týraly fılm ssenarıin qol tıgende jazyp júrgenin aıtady. Biraq tarıhı taqyryp bıýdjeti kólemdi bolǵandyqtan, ázirge bul jumys keıinge qalyp tur.
– Ákem Qurmanǵazy Qaramanuly – jazýshy. Sol kisiniń shyǵarmashylyǵyndaǵy «Altyn izdeýshiler», «Qyzǵysh qus», «Dıkaıa koshka» sııaqty kınoǵa suranyp turǵan poves, áńgimeler bar. Jazýshynyń stılin saqtaı otyryp, shyǵarmany ekrandaý ońaı jumys emes, – deıdi ol.
Kınematograftaǵy eń bir kúrdeli ıgeriletin komedııa janrynyń búginderi bizde oısyraǵan orynyn toltyrýdy Mustafın myqtap qolǵa alǵandaı. Qazaq aýylynyń jaǵymdy beınesin usynatyn ázil-shyny aralas, allegorııa, romantıkalyq saryny basym «16 qyz» fılmi kınosynshylar tarapynan «tigisi jatyq», «Aımanovtyń saryny esedi» dep oń baǵaǵa ıe bolǵan-tuǵyn.
Aıa О́MIRTAI,
«Egemen Qazaqstan»
