Medısına • 15 Maýsym, 2017

Kompıýter oınaıtyn balaǵa alańdaıdy

212 ret
kórsetildi
4 mın
oqý úshin

«О́zine degen talaby men talǵamy joǵary bolǵan adam ǵana tabysqa qol jetkize ala­dy». Bul – dáriger Oryn­ǵalı Baltaıulynyń pikiri. Qashan kórseń de jyly júzi­nen meıirim shýaǵy tógilip tura­tyn dáriger óz isine kelgen­de qatal, tabandy.

Kompıýter oınaıtyn balaǵa alańdaıdy

Sol qasıet­teri­niń arqasyn­da bolsa kerek, ómir jolyn­da arman-maqsat­taryna qol jetkizdi. Bıyl 80 jasqa tola­tyn Orynǵalı Baltaı­uly­nyń jumystan jalyqqan kezi joq. Ol áli de qyzmet etedi. Atyraý qalasyndaǵy №7 emhanada pedıatr-keńesshi. Tájirıbeli mamanǵa qaladaǵy ǵana emes, alys aýyldaǵy ata-analar da kóp keledi. Bala densaýlyǵy, ony saqtaý jol­dary, durys tamaqtaný jaıynda keńester alady. «Qazir balalar aýrýy kóbeıip ketti, – deıdi medı­sına ǵylymdarynyń doktory, professor O.Baltaev. – Dú­nıege jańa kelgen náreste­lerdiń ózinde týabitti aqaýlar beleń alyp tur. Ásirese, júrek aýrýy, asqazan-ishek júıe­leriniń aýrýlary, qany az­dyq, tynys alý joldary­nyń syrqaty jıi kezdesedi». 
Du­rys tamaqtanbaýdyń aqyry aýrý­ǵa alyp keledi. Dúken sóre­lerinde qaptap turǵan túrli allergenderdiń bala den­saý­lyǵyna paıdasynan zııany kóp. Aldyna kelgen ata-analardyń bárine osyny aıtyp otyratyn dáriger «Aýrý – astan» degen babalar dana­lyǵyna jete mán berýimiz kerek» deıdi. Búgingi bala­lar­dyń kompıýterden bas almaı­tyny da Orynǵalı Bal­taı­ulyn tolǵandyratyn taqy­ryp. Dáriger, ásirese, jazǵy demalys kezinde balalardyń kom­pıýterde saǵattap úzilissiz otyr­ýy mı júıesine keri áser ete­ti­nine alańdaıdy. «Bul jaǵ­daı gıpodınamııaǵa ákeledi, so­nyń kesirinen balanyń dene shy­my­r­lyǵy álsireıdi» deıdi ol. 
Ol kompıýtermen emes, kitappen dos bolǵan kezeńniń ókili. Sondyqtan bolsa kerek, dárigerlik keńes alýǵa kelgen ata-anaǵa da, jasóspirim balaǵa da «Oqyǵan adam muratyna jetedi» dep únemi aıtyp oty­rady. Shyn máninde «aq halat­ty abzal jan» dep aıtýǵa turar­lyq shıpagerdiń ómir joly da taǵylym men tálimge toly. 1964 jyly Almaty mem­lekettik medısınalyq ıns­tı­týtyn bitirgennen keıin týǵan jeri Atyraýǵa oralyp, ob­lys­tyń eń shalǵaıynda jat­qan Qyzylqoǵa aýdanyna pedıatr-dáriger bolyp bardy. Úsh jyl eńbek etken soń, 1967 jyly Máskeýge aspıran­týra­ǵa attandy. 1970 jyldan 2002 jylǵa deıin Aqtóbe medısı­na­lyq ınstıtýtynda assı­sent, dosent, pedıatrııa kafed­ra­sy­nyń meńgerýshisi qyzmet­terin atqar­dy. 1991 jyly dok­tor­lyq dıs­sertasııasyn qor­ǵap, bir jyldan keıin profes­sor ata­ǵyn aldy. 2002-2004 jyl­dary Aty­raý oblystyq aýrýhanasy bas dárigeriniń oryn­basary, 2004-2006 jyldary temir jol aýrýhanasy bas dárigeriniń orynbasary qyz­metterin abyroımen atqar­dy. 2006-2012 jyldary Aty­raý oblystyq balalar aýrýhana­synda pedıatr-dáriger boldy. 2012 jyldan beri №7 Atyraý qa­la­­lyq emhanasynda eńbek etedi. 
Orynǵalı Baltaıulyn óz kásibine jaýapkershilikpen qa­raı­tyn joǵary dárejeli ma­man retinde áriptesteri de qur­met­teıdi. 45 jyl boıy densaýlyq saq­taý salasynda eńbek etip kele jatqan arda­ger dárigerdiń jas maman­darǵa úıreteri kóp. Oryn­ǵalı Baltaı­ulynyń Aqtóbe medısınalyq ıns­tıtý­tyn­da pedıatrııa fakýl­­teti­niń ashy­lýyna kóp eń­bek sińir­geni elge belgili. Ol qazir­ge deıin óz isiniń sheberi retin­de gastroenterolog, aller­golog, nefrolog maman­dyq­tary­­nyń jańa emdeý ádisterin usy­­nyp, naýqastarǵa emdeý pro­se­si­niń durys bolýyn qada­ǵalap otyrady. Marapat pen madaqtan da kende emes. Sek­sen­niń seńgirine shyqqan dári­gerden «Tilegińiz qandaı?» dep suradyq. «Eń bastysy – balalar aýyrmasa eken» – dedi ol.

Baqytgúl Babash,
«Egemen Qazaqstan»

Atyraý 

Sońǵy jańalyqtar