Parlament • 15 Maýsym, 2017

Toqaev: Jańa mınıstr qabyldaǵan ár memlekettik baǵdarlama – ıgi  tilekterdiń baǵdarlamalary

420 ret
kórsetildi
9 mın
oqý úshin

Qasym-Jomart Toqaevtyń tóraǵalyǵymen Parlament Senatynyń otyrysy ótti., dep habarlady Qazaqstan Respýblıkasy Parlamenti Senatynyń Baspasóz qyzmeti.

Toqaev: Jańa mınıstr qabyldaǵan ár memlekettik baǵdarlama – ıgi  tilekterdiń baǵdarlamalary

Senatorlar  Úkimettiń jáne Respýblıkalyq esep komıtetiniń 2016 jylǵy respýblıkalyq bıýdjettiń atqarylýy jónindegi esepterin qarady.

Qarjy mınıstri Baqyt Sultanovtyń aıtýynsha, 2016 jyly bıýdjet túsimderi 100,2 paıyzǵa oryndalyp, 7 trıllıon 760 mıllıard teńgeni  qurady, shyǵystar 8 trıllıon 501 mıllıard teńge, nemese 98,3 paıyzǵa shyqty. Bıýdjet tapshylyǵy 741 mıllıard teńgeni qurady nemese Ishki jalpy ónimniń 1,6 paıyzy boldy.

Respýblıkalyq esep komıtetiniń tóraǵasy Nurmuhambet Ábdibekov 2016 jylǵy respýblıkalyq bıýdjettiń atqarylýy jónindegi Úkimettiń esebi týraly mekemeniń qorytyndysymen tanystyrdy.

Ulttyq banki tóraǵasynyń orynbasary Alpysbaı Ahmetov 2016 jylǵy aqsha-nesıe saıasatyn iske asyrý qorytyndylary týraly depýtattardy habardar etti.

Negizgi qarjy qujatyn talqylaý barysynda qyzý pikirtalas óristedi. Senatorlar osy sala boıynsha eskertýlerdi, usynystar men ózekti máselelerdi ortaǵa saldy.

Senator S.Bilálov aýyl sharýashylyǵynyń damýyna alańdaýshylyq bildirdi. Depýtat jyl saıyn qarjy bólinse de agrarlyq salada oń kórinister baıqalmaı otyrǵanyn tilge tıek etti.

Saýaldarǵa jaýap bere kelip, premer-mınıstrdiń orynbasary, aýyl sharýashylyǵy mınıstri A.Myrzahmetov parlamentshilerge agroónerkásiptik keshendi damytý jónindegi jańa baǵdarlamany kórsetýge ázirligin aıtqanda Senat Tóraǵasynyń synyna ilikti.

«Jańa mınıstr qabyldaǵan árbir memlekettik baǵdarlama – ıgi tilekterdiń baǵdarlamasy. 2020 jyly taǵy bir baǵdarlama týyndaýy múmkin. Onyń jaqsylyǵy da jan-jaqty jetkizip aıtylatyn bolady. 60 myń tonna etti eksportqa shyǵarý jónindegi jospar solaı boldy. Parlamentte onyń múmkin emestigi aıtylǵan bolatyn. Baǵdarlamany biz de jaza alamyz. Ol qıyn emes. Bastysy pármendi is-áreket, naqty sheshim qabyldaý kerek», - dedi Q.Toqaev.

Senator G.Kım Qazaqstan men Qytaı arasyndaǵy taýar aınalymynyń biryńǵaı statıstıkasyn engizýge mınıstrdiń nazaryn aýdardy. Bul másele Elbasynyń Qytaı basshysymen ekijaqty kezdesýinde ekonomıkalyq yntymaqtastyqty óristetýdi talqylaý aıasynda kóterilgen bolatyn. Máseleniń mańyzdylyǵyn Senat basshysy da atap ótti.

«Joǵary deńgeıdegi kelissózderde Memleket basshysynyń statıstıkadaǵy qaıshylyqtardy aıtýynyń ózi – halyqaralyq deńgeıdegi iri jáıt. Qazir Siz ádistemelik qaıshylyqtar máselesin birinshi orynǵa qoıyp otyrsyz. Men bolsam, kontrabanda men kóleńkeli ekonomıka máselelerin birinshi orynǵa qoıar edim. Bul jerde aqıqat tolyqqandy aıtylýy kerek», - dedi Tóraǵa qarjy mınıstri B.Sultanovqa.

Qarjy jáne bıýdjet komıtetiniń múshesi Sergeı Ershov qosymsha baıandamasynda senatorlardyń birqatar syn-eskertpelerin jarııa etti. Ol jalpy somasy 36 mıllıard teńge ıgerilmegen qarjynyń ótken jylǵy kórsetkishterden edáýir artyq ekenin atap ótti. Bıýdjet úderisterindegi kóptegen tártip buzýshylyqtarǵa nazar aýdaryldy. «Esep komıteti júrgizgen aýdıtorlyq sharalardyń nátıjesinde tekserilgen somanyń 46 paıyzynda túrli tártip buzýshylyqtar bar ekeni anyqtaldy», - dep atap ótti  S.Ershov.

Odan basqa, senator respýblıkalyq bıýdjettiń atqarylýy jónindegi esepti qaraý barysynda memlekettik organdardyń oryndaý tártibine kóńil tolmaýshylyǵyn bildirdi. «Mundaı jaǵdaılar esepterdi shynaıy qaraý úderisterine kedergi bolýmen qatar, memlekettik organdardyń kelbetine kóleńke túsiredi», - dedi senator.

Otyrysta Qazaqstan Respýblıkasynyń Úkimeti men Qyrǵyz Respýblıkasynyń Úkimeti arasyndaǵy eýrazııalyq ekonomıkalyq ıntegrasııa jaǵdaıynda ekonomıkalyq yntymaqtastyqty damytý týraly kelisim ratıfıkasııalandy.

Kelisimge sáıkes Qazaqstan tarapy Qyrǵyz Respýblıkasynyń Eýrazııalyq ekonomıkalyq odaqqa ıntegrasııalaný prosesine járdemdesý maqsatynda Qyrǵyz tarapyna 100 mln. AQSh dollaryna balama kómek kórsetedi.

Kómek Qyrǵyz tarapyna Qyrǵyz Respýblıkasynyń Eýrazııalyq ekonomıkalyq odaqqa qosylýy jónindegi «Jol kartalarynda» kózdelgen
is-sharalardy iske asyrýǵa, atap aıtqanda Eýrazııalyq ekonomıkalyq odaq kedendik shekarasynyń qyrǵyz ýchaskesindegi kedendik ınfraqurylymdy jaqsartýǵa, Qyrǵyz Respýblıkasynyń sanıtarııa, veterınarııa, fıtosanıtarııa júıelerin Eýrazııalyq ekonomıkalyq odaq talaptaryna sáıkes keltirýge beriledi.

Bul rette, kómek Úkimetaralyq jekelegen hattamalarǵa sáıkes
kezeń-kezeńmen aqshalaı qarajat, oqytý boıynsha kórsetiletin qyzmet,  taýarlar túrinde beriletin bolady.

Usynylatyn kómektiń oryndy jáne tıimdi jumsalýyn baqylaý maqsatynda Qazaqstan-Qyrǵyz Úkimetaralyq keńesi aıasynda ekijaqty birlesken Tekserý komıssııasy qurylady. 

Palata «Prokýratýra týraly» zańdy qabyldady.

Qujat zańnamany elimiz Konstıtýsııasynyń jańartylǵan 83-babyna sáıkestendirýge, sondaı-aq prokýratýra organdarynyń qyzmetin jetildirýge baǵyttalǵan.

Zańǵa sáıkes, prokýratýra qyzmeti Qazaqstan Respýblıkasynyń aýmaǵynda zańda belgilengen shekte jáne nysandarda zańdylyqtyń saqtalýyn joǵary qadaǵalaýdy; sotta memlekettiń múddesin bildirýdi; memleket atynan qylmystyq qýdalaýdy júzege asyratyn bolady.

Zań jobasynda joǵary qadaǵalaýdyń shegi men nysandary aıqyndalyp, negizgi baǵyttary naqtylandy. Qujatta prokýrordyń ókilettikteri, onyń jaýapkershiligi naqty jazylyp, prokýratýranyń mindetteri anyqtaldy. Sondaı-aq, tekseriletin sýbektilerdiń quqyqtary men mindetteri belgilenip, prokýrorlardyń tekserister taǵaıyndaýy úshin negizder, jáne prokýrorlardyń talap qoıýmen sotqa júginý negizderi azaıtyldy.

Memleket múddelerin sotta bildirý jáne qylmystyq qýdalaý fýnksııalary, sondaı-aq prokýratýra qyzmetiniń memlekettik quqyqtyq statıstıkany qalyptastyrýdy, arnaıy esepke alýdy júrgizýdi, prokýratýra organdary júıesindegi biryńǵaı memlekettik kadr saıasatyn iske asyrýdy jáne basqa da erejeler qamtylǵan ózge de baǵyttary jeke taraýǵa shyǵaryldy.

Prokýratýra organdarynyń biryńǵaı júıesi, Bas Prokýrordyń ókilettikteri, Bas prokýratýranyń, oblys, aýdan prokýratýralarynyń jáne olarǵa teńestirilgen prokýratýralardyń qyzmet aıasy aıqyndaldy.

Palata densaýlyq saqtaý salasyna qatysty zańnamany eki oqylymda qarap, qabyldady.

Zań jobasymen Áleýmettik medısınalyq saqtandyrý qoryna  tólenetin jarnalar men aýdarymdardyń mólsherlemelerin qaıta qaraý, olar úshin Qorǵa memleketten jarnalar túsetin adamdardyń, sondaı-aq Qorǵa jarnalardy tóleýshilerdiń tizbesin keńeıtý kózdeledi.

Zańmen, sondaı-aq 2018 jylǵy 1 qańtardan bastap Qordy mindetti áleýmettik medısınalyq saqtandyrý (MÁMS) júıesinde jáne tegin medısınalyq kómektiń kepildik berilgen kólemi sheńberinde (TMKKK) biryńǵaı tóleýshi retinde belgileý; capaly dárilik zattardy jáne medısınalyq buıymdardy satyp alý jáne tóleý, olarmen qamtamasyz etý jónindegi biryńǵaı tıimdi tásilderdi qamtamasyz etý úshin satyp alý jáne dárilik qamsyzdandyrýǵa shyǵystardy tóleý jónindegi quzyretterdi Qor men jergilikti ókildi organdar arasynda bólý usynylady.

Qazaqstan Respýblıkasynyń aýmaǵynda turaqty turatyn sheteldikter men azamattyǵy joq adamdardyń oǵan sáıkes TMKKK alýǵa quqyǵy bolatyn erejelerdi engizý usynyldy.

MÁMS júıesiniń qarjylyq ornyqtylyǵyn qamtamasyz etý maqsatynda múlikke bılik etýge ýaqytsha shekteý belgileýge, múlikpen mámileler jáne ózge de operasııalar jasaýǵa shekteýler qoıýǵa, banktik shottardaǵy Qordyń aktıvterine tyıym salýǵa jol berilmeıdi.

MÁMS júıesin endire otyryp, áskerı qyzmetshilerge, arnaýly memlekettik jáne quqyq qorǵaý organdary qyzmetkerlerine jáne olardyń otbasy múshelerine medısınalyq kómek kórsetýdiń tetikteri rettelgen.

MÁMS júıesin endirý áleýmettik ádilettilik, densaýlyq úshin birlesken jaýapkershilik, turǵyndardy jappaı qamtý jáne qoljetimdilikti, sapa men densaýlyq saqtaý qyzmetterin kórsetýdiń ekonomıkalyq tıimdiligin arttyrý jolymen medısınalyq kómektiń sapasyn joǵarylatý qaǵıdattaryn saqtaı otyryp, áleýmettik baǵdarlanǵan ulttyq densaýlyq saqtaý júıesiniń ornyqtylyǵyna jáne serpindi damýyna, sondaı-aq densaýlyǵyndaǵy kúrdeli problemalardyń saldarynan turǵyndardyń qarjylyq qaýip-qaterin tómendetýge yqpal etedi.

Zań erejelerin iske asyrý turǵyndardyń jekelegen sanattarynyń Qorǵa jarna tóleýge arnalǵan shyǵystaryna alyp keledi.  MÁMS júıesine aýdarymdardyń mólsherlemelerin tómendetý jumys berýshilerdiń júktemesin tómendetýge járdemdesedi.

 «Qazaqstan Respýblıkasynyń keıbir zańnamalyq aktilerine jol júrisi máseleleri boıynsha ózgerister men tolyqtyrýlar engizý týraly» zań jobasy ekinshi oqylymda qaraldy.

Zań jobasymen «Salyq jáne bıýdjetke tólenetin basqa da mindetti tólemder týraly» Kodekske sıfrlardy ne áriptik belgilerdi úılestire otyryp memlekettik tirkeý belgilerin bergeni úshin memlekettik baj mólsherlemelerin ulǵaıtý bóliginde ózgerister men tolyqtyrýlar engizý kózdeledi.

Budan basqa, áskerı polısııa qyzmetkerleriniń jol júrisin retteý jónindegi quziretine qatysty bóliginde jol júrisi týraly zańǵa ózgerister men tolyqtyrýlar engiziledi. Qujat senatorlardyń túzetýlerimen Májiliske qaıtaryldy.

Senat otyrysy barysynda senatorlar depýtattyq saýaldaryn joldady. Senator Jabal Erǵalıev Sh.Ýálıhanov atyndaǵy Kókshetaý memlekettik ýnıversıteti janynan teatr, bı ujymdarynyń, halyq aspaptar orkestriniń pedagog jetekshileri men mádenı demalys uıymdastyrýshy mamandyqtary boıynsha joǵary bilimdi kadrlar daıarlaý bólimderin ashý máselesin, Ashat Kúzekov joǵary oqý oryndarynyń qyzmetin jetildirý týraly másele kóterdi.