Qııamet-qaıym ǵasyry

(Kúmán keltirýshiler úshin jazylǵan paıym) (Sońy. Basy ótken nómirlerde). ADAMDY QUTQARÝ «Iа kak chelovek posvıatıvshıı jızn samoı tochnoı ız naýk – ızýchenıı materıı, mogý rezıýmırovat svoı ızyskanııa v oblastı atomnoı fızıkı sledýıýshım obrazom: ne sýshestvýet materıı kak takovoı! Materııa organızýetsıa ı sýshestvýet blagodarıa sıle, vyzyvaıýsheı vıbrasııý vo vseh elementah atoma ı sohranıasheı selostnost etoı mınkroskopıcheskoı solnechnoı sıstemy... My doljny chývstvovat za neı nalıchıe nekoego soznatelnogo Razýma, kotoryı ı ıavlıaetsıa matrıseı vsego sýshego» (Maks Plank. «Das Wesen der Materie») Nobel syılyǵynyń ıegeri, nemis ǵalymy Maks Planktyń 1944 jyly dúnıeni dúr silkindirgen osynaý tarıhı málimdemesin biz amerı­kan­dyq áıgili ǵalym Gregg Breıdenniń atyshýly «Bojestvennaıa matrısa» kitabynan aldyq. Bul málimdemeniń dúnıeni dúr silkindirgen sebebi, buǵan deıin Batys órkenıeti, onyń ishinde de ǵylym I.Nıýton jáne Ch.Darvın jańalyq­tary­nan keıin Bu Dúnıe bastaýynda Sana emes, materııa tur dep núkte qoıǵan edi. Ǵylymnyń ǵasyr­dan ǵasyrǵa ǵaryshtap damýy osy senimdi myzǵymastaı sementtep tastaǵan edi. Osy tusta, Qudaıdyń ózin ıterip tastap, aqı­qattyń taǵyna jaıǵasqan asa mártebeli ǵylymnyń altyn tájindeı kvanttyq fızıka atom álemindegi eń usaq bólshekterge úńilip otyryp, bir kúni jaman shoshyp ketti. О́ıtkeni, taqtan taıdyrylǵan Sanaly Qudiret kvanttar áleminde týra qarsy aldynan shyqty. Materııa kvanttyq deńgeıde materııa emes, túsiniksiz ener­getıkalyq óris bolyp shyqty, ıaǵnı Sana bolyp shyqty. Sondyqtan da Plank «ne sýshestvýet materıı kak takovoı...» deýge májbúr boldy. Qarapaıym tilmen aıtqanda, myna aıaq as­tyn­da jatqan tastardan bastap, sonaý kóz ushynda shańytqan galaktıkalarǵa deıin túgel fızıkalyq materııa bolmaı shyqty. Aspan deneleri, onyń ishinde óz denemiz de bar, túgel belgili formaǵa uıystyrylǵan energetıka­lyq óris bolyp shyqty. Ol óriske Adam oıy áser ete alatyny tájirıbeler arqyly dáleldendi. Al, ol óris bolsa bárine áser ete alady. Báriniń taǵdyry sonyń qolynda. So­nyń jasampazdy­ǵynan san jetpes fızı­kalyq formalar ómirge kelgen. Bul óristi Plank «Razým» ıaǵnı Sana dep otyr. Ol óris syrttan Sana arqyly basqa­ry­lady. «Syrttan» deý sharttylyq. Ol óris, ıaǵnı ǵylym tilimen aıtqanda «Táńir matrısasy» ár nárseniń ishinde de, syrtynda da bar. Nemese zattyń negizi, bolmysy. «Táńir matrısasy» bir aqyl jetpes alyp muhıt bolsa, biz sonyń ishinde júzgen balyq ispettimiz. Muhıt tolqyn­dar­dy týdy­rady. Iаǵnı, óz bolmysynan formalar jasaı­dy. Bu Dúnıedegi jandy, jansyz árkelki formalar sol Sana muhıtynyń týyndylary. Demek, bul aqylǵa syımas, kózge kórinbes Ǵalamdyq Sana – búkil álemdi toltyryp turǵan názik óris. Kózge kórinbeıdi. Qolǵa ustatpaıdy. Ystyq ta emes, sýyq ta emes. Sondyqtan ony Adam balasy túsindire almaıdy. Ol sol kózge kórinbeıtin qalpynda kózge kórinetinderdiń bárinen qudiretti. Jasaýshy. Sheksiz. Máńgilik. Adamzat balasy sondaı Qudirettiń baryn atamzamannan sezgen. Moıyndaǵan. Tabynǵan. Al, ǵy­lym bolsa bul Aqıqatty endi ǵana ashyp otyr. Gregg Breıdenniń «Bojestvennaıa matrısa» kitabynan: «Mýdresy proshlogo staralıs donestı do nas, potomkov, stol vajnýıý ınformasııý. Ostavlennye ımı podrobnye ınstrýksıı po energetıcheskomý vzaımodeıstvııý s mırom my mojem ývıdet ı na stenah hramov, ı v pergamentnyh svıtkah. Krome togo, onı na sobstvennom prımere demonstrırýıýt nam, kak mojno ısselıat svoe telo ı voplashat v jızn samye zavetnye mechty ı jelanııa. Naýka prıshla k otkrytııý ızvestnyh ım zakonov vzaımodeıstvııa cheloveka s mırom lısh teper, spýstıa 5000 let» «Soznanıe Vselennoı – Bojestvennaıa matrısa – pronızyvaet kajdýıý kletochký nashego tela ı rasprostranıaetsıa beskonechno daleko za ego predely. Eto znachıt, chto my, ostavaıas soboı, zadaem ton vsemý mırozdanııý ı otrajaem vse proıshodıashee v nem» «Tak ýstroen mır – v kajdom ego fragmente otrajeno golografıcheskoe seloe» «Nashe telo vyrajaet soboı ves kosmos» «V sılý golografıcheskoı prırody mırozdanııa ızmenenııa v odnoı ego chastı otrajaıýtsıa na vsem» «My znaem, chto nashı lıýbov ı blagodarnost sposobny napolnıt nas jıznennoı energıeı, a ves mır – spokoıstvıem» «Nelzııa ısselıt mır, odelet prıchıny stradanıı, preýmnajaıa zlo» «Nevozmojno prekratıt voıný, razvıazyvaıa novye voıny» «Izmenenıe, proızoshedshee v odnom meste, vyzyvaet ızmenenııa vezde» «Chývstvo – eto ıazyk, na kotorom mojno razgovorıvat s Bojestvennoı matrıseı» «V cheloveke sokryta velıchaıshaıa taına Vselennoı» «Vse vokrýg napomınaet nam, o tom, chto chelovek mojet tvorıt chýdesa» Álemdik dúnıetanymda tóńkeris jasaǵan birtutas Ǵalamdyq Sana týraly kvanttyq fızıka ashqan jańalyqqa oraı G.Breıden kitabynan keltirilgen bul túıindi oılar neni meńzeıdi? Adam sanasynyń da Ǵalamdyq Sana bólshegi ekenin meńzeıdi. Al, Ǵalamdyq Sana Jaratý­shy­nyń ózi ekenin meńzeıdi. Demek, Adam sol Ǵalamdyq Sana týdyrǵan bir qubylys qana emes, sol sheksiz golografııalyq Sananyń qu­ram­das bir bóligi. Golografııanyń jalqy ból­sheginde jalpy dene bolmysy saqtalatyny aıan. Sondyqtan da paıǵambarymyz Muhamed s.ǵ.s. óz hadısteriniń birinde «Kim de kim ózin tanysa – ol Rabbysyn da tanıdy» degen. Iаǵnı, paıǵam­bary­myz jalqy Adam sanasynyń, jalpy Ǵa­lam­dyq Sananyń, ıaǵnı Rabbysynyń bólshegi ekenin meńzegen. Kvant­tyq fızıka boıynsha Adam denesi kvant­tyq deńgeıde sanadan tura­dy. Demek, Adam janymen de, tánimen de Alla­nyń bólshegi. Quran bolsa Adamdy birneshe ret Allanyń Jerdegi orynbasary ataıdy. Endeshe, Alla Adam bolmysyna o bastan ǵalamat qa­sıetter darytyp, peshenesine Jer betindegi Qudaıdan keıingi qudiret bolarlyq dańǵaıyr bolashaq jazǵan. Adamǵa berilgen osynaý alapat múmkindik jaıly Isa Másih: «Po neverııý vashemý; ıbo ıstınno govorıý vam: eslı vy býdete ımet verý s gorchıchnoe zerno ı skajete gore seı: «pereıdı otsıýda týda», ı ona pereıdet; ı nıchego ne býdet nevozmojnogo dlıa vas» degen. (Matveı. 17:20) Isa Másih senim qudireti, sezim qudireti týraly aıtyp otyr. Adam Jaratýshyǵa degen senim arqyly taýdy da qozǵaı alady dep otyr. Demek, Adamǵa taza, pák, shúbásiz senim kerek. Jal­ǵyz Jaratýshyǵa degen senim. Adamda sondaı senim shynaıy bolsa Alla onyń tileýin beredi. «Kim Bu Dúnıede ómiriniń zeınetterin qalaıtyn bolsa, olarǵa istegen amaldarynyń syıyn Bu Dúnıede tolyq etip beremiz jáne olar Bu Dúnıede zııan kórmeıdi» deıdi Quran (Hýd súresi). Suraýdyń kókesi – duǵa. Sondyqtan da atamzamannan qaı din ókili bolmasyn Jaratqan Ieden jarylqaýdy duǵa arqyly suraǵan. Sol duǵa, namaz Táńir matrısasyna, ıaǵnı Ǵalamdyq Sanaǵa taraıdy. Ǵalamdyq Sana jaýap qatady. Jaqsy tilekke jaqsy­lyqpen jaýap qatady. Sondyqta da halyq: «Qarǵys alma, alǵys al!» deıdi. Aýyzdan shyqqan jaqsy lebiz Álemdik Sanany saýyqtyrady. Jaman lebiz – aýyrtady. Nemese ıesin tabady. Álemdik Sana adamzattan «Izgilikti oı, izgilikti sóz, izgilikti is» kútedi. Al, Adamnyń oıy, sózi, isi ylǵı da izgilikti bo­lyp keldi me? Árıne, joq. Sondyqtan adamzat tarıhy qanmen jazyldy. Jazylyp ta jatyr. Jer betinde zulymdyq indeti tolas tabar emes. Endeshe, Adam týabitti zulym ja­ratylǵan ba? Keıbir fılosoftar osylaı deıdi. Adamnyń zulym jaratylǵanyn dálel­deı­di. Biz Adamnyń mahabbatpen jaratyl­ǵanyn dálel­degimiz keledi. «Mahabbatpen jaratqan adamzatty Sen de súı ol Allany jannan tátti» (Abaı) «Vsevyshnyı pronızal ves mır lıýbovıý, lıýbovıý vytkal osnovy vseh sýshestv, tak chto vsıa bezmernaıa Vselennaıa ıavlıaet soboı ogromnoe prostranstvo deıatelnoı lıýbvı» (Osman Nýrı Topbash. «Pýt serdsa») Ana qursaǵynda Adam Allanyń mahabbaty­men jaıly da, jyly, jumsaq uıada jaratyldy. Jaısyzdyqtyń ne ekenin, salqyndyqtyń ne ekenin, jalǵyzdyqtyń ne ekenin Adam Bu Dúnıege kelgen bette sezdi. Sondyqtan shyryl­dady. Sábı jany – Alladan. Mahabattan tura­dy. Mine, ol kózin ashty. Dúnıege perishte kóz­ben qarady. Jer betindegi qýlyqtan, sum­dyq­tan, zulymdyqtan pák, taza, habarsyz. Bi­raq, jú­re kele oǵan sol qýlyq-sumdyqty qoǵam úı­ret­ti. Demek, jaman qasıet sábıge qorshaǵan ortadan juqty. Sondyqtan da Gaýtamany (bola­shaq Býddany) patsha ákesi erjetkenshe qor­shaý­ly dýal ishinde ósirdi. Jánnat baǵyndaı gúlzar baqshada baqty. Nátıjesinde Býdda erjetkenshe ómirde jamanshylyq kórmeı, jaman sóz estimeı, tipti aýrý-syrqat, kári-qurtań­dar­dy da kór­meı, sulý jastar, bulbul úni, sulý saz aıa­synda ósti. Erjetkenshe perishte sezimine syzat túspedi. Shyn ómirdiń surqııa kelbetin kór­medi. Shyn ómirdiń surqııa kelbetin ol tek erjetkende ǵana kórdi. Baqytsyzdyqqa belshesinen batqan halyq­ty kórdi. Ońbaı shoshydy. Gaýtama patsha taǵyn tárk etip, baqytsyz­dyqqa belshesinen batqan halyqty qutqarý jolyn izdep, jolǵa shyqty. Baqytsyzdyqtyń tetigi, tamyry nede? Sony izdedi. Tapsa, sol tamyrǵa balta shappaq. Maqsaty – Adamdy máńgilik baqytqa keneltý. – Sonda siz «Adam ómirge tek tap-taza perishte kúıinde keledi. Oǵan jamandyq ataýly qorshaǵan ortadan ǵana juǵady» dep otyrsyz ǵoı?! – Solaı... – Adamzat tarıhy basqasha aıtady. Tarıhtyń Adam qanymen jazylǵanyn aıtady. Zulymdyqtyń Adamnyń týabitti qasıeti ekenin kórsetedi. Ashy da bolsa aqıqat osy. Romantıkany qoıyńyz. – Joq! Kelispeımin. Sábı zulym bolyp týmaıdy. Sábı perishte qalypta keledi ómirge. О́mir ony basqa qalypqa salady. – Joq...tabıǵatynda bar zulymdyqty oıatady deńiz. Zulymdyq sábıdiń tabıǵatynda uıyqtap jatty. Sábıdiń boıynda bar sol zu­lym­dyq balalyq shaq oıyndary kezinde-aq qyltıyp kórine bastady. Bala ósken saıyn zulymdyq pen qatygezdik te qatar ósti. Mektep qabyrǵasynan bastalatyn kisi óltirý mysal­dary osynyń aıǵaǵy. – Toqtańyz. Siz aıtyp otyrǵan nárse zulymdyq emes. Balanyń ózin-ózi qorǵaý ınstınkti. Ol ınstınkti Allataǵala barlyq jan ıeleriniń boıyna bergen. Onsyz bir de – bir tirshilik ıesi Jer betinde ómir súre almas edi. О́zin-ózi qorǵaý barlyq tirlik ıelerine tán qasıet. Qajet qasıet. Ol ómir úshin kúres. – Minekı...Minekı... Jaýyzdyqqa ózińiz jaqyndadyńyz... aıta berińiz! – О́zin-ózi qorǵaý, baýyrym, jaýyzdyq emes. Ol – Alla jaratqan tirshilikti qorǵaý. Al Alla jaratqan tirshiliktiń bári – Allanyń dáleli. Olardyń bári óz Jaratýshysynan habar berip tur. Biz osy jaratylǵandarǵa qarap turyp Jaratýshyny tanımyz. Anaý ásem avtomobılge qarap turyp biz oılanbastan onyń jasaýshy Adam ekendigine shúbá keltirmeıtinimiz tárizdi, Jer betindegi osynaý barlyq jandy tirshilikke qarap turyp ta biz sol jan ıeleriniń avtory Alla ekendigine tıtteı de shúbá keltirmeýge tıispiz. – Sonyńmen Adam jaýyz ba? Meıirban ba? – Adam meıirban bolyp týady. – Onda jaýyzdyq qaıdan shyqty?! – Toqtańyz! Asyqpańyz... Jaýyzdyq kez-kelgen tirshilik ıeleriniń ózin-ózi qorǵaý ınstınktinen shyqty. – Demek, jaýyzdyq Adamnyń ózin-ózi qorǵaý ınstınkti boldy deısiz ǵoı! – Olaı emes... Sábı delik... Syrttan bolǵan agressııaǵa ózinshe qarsy reaksııa jasaıdy. О́ıtkeni, ol agressııany, ıaǵnı zorlyq-zom­bylyqty qabyldamaıdy. Ol shamasy kelse sol agressııadan qashyp qorǵanady. Shamasy kelse agressııaǵa toıtarys beredi. – Ánekı... ánekı... toıtarys! Toıtarys... dedi­ńiz... tamasha sóz... Toıtarystyń shyn aty – tumsyq buzý! Sonyńmen, keshegi sábı-perishte agressorǵa tabandap toıtarys berip jatyr! Dáliregi – tumsyq buzyp jatyr! Bul jaýyz­dyq...emeı nemene? Ol jaýyzdyq qaıdan shyq­ty, kóke?! Eger, bala bolmysynda qatygezdik bolmasa, agressııaǵa qarsy óz agressııasy qaı­dan shyqty?! Demek, onyń bolmysynda qaty­gez­dik bolǵan! Bolmysynda buǵyp jatqan. Áne­kı, kerek kezinde qynabynan qanjardy sýyryp aldy... Sýyryp aldy da... qarsylasyna suǵyp aldy... Minekı, meıirban balańyzdyń barar jeri! Moıyndańyz, týabitti jaýyzdyqty! Adamǵa ol týabitti berilgen! – Toqtańyz! Taǵy da aıtamyn... Tyńdańyz! О́zińdi-óziń qorǵaý agressııa emes... qatygezdik te emes... Sizdiń kúmánińizdi taldaıyq! Tarqa­ta­ıyq! Qanjar ustaǵan agressorǵa qarsy perishte bala da qanjar siltedi. О́ıtpese... onyń ózi zor­lyq qurbany bolar edi ǵoı! Bul sonda jaýyz­dyq pa?! Bul – jaýyzdyqpen kúres qoı! Bul arasyn ajyrata bilý kerek qoı, baýyrym! Ag­res­sor Saıtannyń silteýimen qolyna qanjar aldy. Perishte balany óltirgisi keldi. Perishte bala bolsa Saıtan ıektegen súmelektiń qoly­nan qaza tapqysy kelmedi. Qorǵanyp, qolyna qanjar aldy. Perishte bala shyntýaıtyna kelgende Saıtanǵa qarsy turdy. Ol osy qımy­ly­men ózin ǵana emes, Saıtannan Perishteni qor­ǵady. Zulymnan beıkúná sábıdi qorǵady. О́lim­nen ómirdi qorǵady. Alla jaratqan beıkúná jan ıesin Saıtannyń súmeleginen qorǵady. Agressorǵa qarsy qolǵa qarý aldy. Ádiletke arasha tústi. Onsyz Jer beti, kúlli adamzat Saıtannyń saıqymazaǵyna aınalar. «Kim de – kim bir jandy óltirmegen jáne Jerde buzaqylyq istemegen Adamdy óltirse, demek, barlyq adamzatty óltirgenmen birdeı» (Quran. Maıda súresi) Osy jerde Islam dininiń álemdegi zor bedelin jamylyp beıkúná áıel, bala-shaǵa qanyn shashyp júrgen terrorısterdiń shynaıy musyl­man­shylyqqa úsh qaınasa sorpasy qosyl­maı­tynyn aıtqymyz keledi. Aıdaı álem aldynda beıbitshil dinimizdiń bedelin terrorıstik uıym deńgeıine túsirýge úles qosyp júrgen mundaı djıhad­shy­lardy biz Islam dininiń qas jaýy deımiz. Din fılosofııasyn ústirt túsinýden ústirt ıslamshyldar shyǵady. Quran – Allanyń Adam­zatqa túsirgen sońǵy ýahıi, sońǵy eskertýi. Bul eskertýdi durys túsiný – adamzat paryzy. – Kókesi, sonymen, qatygezdik qaıdan shyqty?! – Qatygezdik qaıdan shyqty? О́mirge táı-táı basyp endi kelgen sábıdi ómir qatygezdikke úıretti. Perishte sábı birneshe ret qatygez ag­res­sııa qurbany boldy. Taıaq jedi. Úıge jylap keldi. Aqyry, ol qatygezdikke qatygezdikpen jaýap bere bastady. Sonda ǵana agressııany aýyzdyqtaı alatynyn túsindi. Sodan keıin onyń da judyryǵy túıildi. Qabaǵy qatýlandy. Judyryqqa qarsy judyryq siltedi. Bala judyryǵy endigi jerde tek agressorlarǵa ǵana emes, potensıaldy agressorlarǵa da qarsy jumsaldy. Túıýli judyryq, qatýly qabaqty baladan endi ózge balalar shoshıtyn boldy. Tyshqan murnyn qanatpaǵan baıaǵy perishte bala endi agressor balaǵa aınala bastady. Sóıtip, kishkentaı agressor endi perishte – sábılerdiń tumsyǵyn ózi qanatatyn boldy. Osylaısha qatygez orta, qatygez qoǵamnan qatygez bala shyqty. Kishkentaıynan qııanat jasap úırengen bala – erteńgi kúngi daıyn dıktator. Minekı... qatygezdik qaıdan shyqty... – Qoǵamnan shyqty deısiz ǵoı... Al, qoǵa­my­ńyz bolsa jabaıy shaǵynda da, búgingi órkenıetti shaǵynda da qyryqpyshaq qyrqysyp jatyr! Ja­baıy qoǵamda bir Adam bir Adamdy óltirse, búgin­gi órkenıetti qoǵamyńyzda bir Adam mıl­lıon­dy jaıpaı alady. О́rkenıet ósken saıyn agressııa eselep ósti. Zulymdyq geometrııalyq progressııamen údedi. Mundaı qoǵamda ómirge qansha perishte kelse de qasqyr-adam bolmaı ma?! О́zińiz aıttyńyz, «Adamdy qoǵam jasaıdy» dep. Al, qoǵamyńyz qasqyr qoǵam bolsa qaıttik?! Baıaǵy «djýnglı zańynan» arylmaǵan qoǵam bolsa qaıttik?! Búginde ol jahandaný delinedi. Túpki maqsaty bir. Áldi, álsizdi eki búktep bir shaınaıdy. Úlken mádenıet – kishi mádenıetti, úlken til – kishi tildi, úlken korporasııa – kishi korporasııany, úlken el kishi eldi jutady. Iаǵnı, djýnglı zańy tolassyz jumys isteýde. Basqa shaýyp, tóske órlep tur. Buǵan qarsy qandaı ýáj aıta alasyz, kóke!? – Tym, qaraıtyp jiberdińiz! Tuıyqqa aparyp tiredińiz! Men basqasha oılaımyn. Men ǵana emes, damý logıkasy... Damý logıkasy Jer betindegi Adam mıssııasy bulaı aıaqtalmaıtynyn ańǵartady. Damý logıkasy nemese Jer betindegi Jaratqan Ie Jobasy Adamdy óz qateligine ózin súrindire otyryp, alǵa qaraı súırep kele jatqandaı. Saıtannyń sońyna erý qandaı apatqa alyp baratynyn Adam bastan keshpeı, mańdaıy tasqa tımeı túsinbedi. Adam mańdaıy 20 ǵasyrda tas­qa tıdi. Qudaısyz qoǵam quramyn dep qurdymǵa kete jazdady. Baqytsyzdyqqa belshesinen bat­ty. Endi 21 ǵasyr Adamnyń es jııý, eseıý ǵa­syry bolýǵa tıis. Saıtan qurǵan tor, qudaı­syz­dyq quryǵynan qutylýǵa tıis. Saıtannyń sońyna ergen Adam ózine de, ózgege de baqyt­syz­dyq ákeldi. Jer betin Dozaqqa aınaldyrdy. О́z ómirin Dozaqqa aınaldyrdy. О́ıtkeni, qudaı­syz Adam – Adamdy jek kóredi. Sondyqtan da ol joıqyn qarýdy oılap tapty. Adamzatty joıýdy 20 ǵasyrdyń kún tártibine shyǵardy. Qudaısyz Adam – baqytsyz Adam. О́ıtkeni, ol ómirde tek tán lázzatyn izdeıdi. Tán lázzaty jan lázzaty bola almaq emes. Adam jany jetimsiremek. Qulazymaq. Jalǵyzdyq kórmek. О́ıtkeni, ondaı Adam óz keýdesindegi jandy óz Iesinen aıyrdy. Dosynan aıyrdy. Al, onyń Iesi, ári dosy Rabbysy edi. О́z Iesinen aıy­ryl­ǵan jan – tireginen aıyrylǵan úıdeı. Úreıge boı aldyrdy. Jaqyndap kele jatqan ajal onyń apshysyn qýyrdy. Onymen júzde­sý­den qorqyp sanasyn óshirýge umtyldy. Toı-dýmanshyl bolyp aldy. Biraq, ol sonda da jal­ǵyz­dyq quryǵynan qutyla almady. Adam ara­sy­nan tapqan dosymen bútindelip, jalǵyz­dyq­tan qutylǵysy kelgen. Alaıda, Adam dosy ony qutqara almady. Adam Adammen dostyqtyń baıansyzdyǵyna kózi jetti. Sondyqtan da, onyń janynda tynyshtyq joq. Shyn baqyt shárba­tyn tata almaı ómirden ótti. Ajaldy azappen qarsy aldy. Bul – qudaısyz qoǵam, qudaısyz Adam sybaǵasy. Qudaıym, sodan saqta! – Kókesi! Jetedi! Záremiz ushyp bitti! Endi Adamdy qutqarý jolyn izdeıikshi! Aljasyp, adasyp, qatelesip bitken bul baıǵus ta kúnáhar Adamdy qalaı qutqaramyz?! – Adamdy Adam qutqara almaıdy. Adam Adamǵa tek baǵyt-baǵdar ǵana silteı alady. Adam pende ózin ózi ǵana qutqara alady. Ol úshin júzin Jaratýshysyna burýy kerek. Sonda, Saıtan serpilip, Jaratýshysy jaqyn­daıdy. Jan-júregi jibip, bir ǵajap Jánnat samalyn sezedi. Ol – jaryq. Ol – nur. Ol – mahabbat. Esh tán lázzaty bere almaǵan jan lázzaty. Sodan sen Rabbyńdy súıe bastaı­syń. Rabbyńdy súıý – Rabbyńnyń quldary Adamdy súıý. Iаǵnı, Allany súıý – Adamdy súıý. О́ıtkeni, Alla Adamdy mahabbatpen jaratqan. Jaýyzdyqpen emes. Jaýyzdyq kóbeıse, álem syrqattanady. Jaman nıet Ǵalamdyq Sanaǵa jaman áser etedi. Jaqsy nıet jaqsy áser etedi. О́ıtkeni, búkil adamzat sanasy tutas. Jalpy Ǵalamdyq Sana. Osyny moıyndasaq, ıaǵnı búkil adamzattyń jany bir ekenin moıyndasaq, búkil adamzattyń táni de bir ekenin moıyndar kún de alys emes. Olaı bolsa, búkil adamzat bir aǵza, bir bólinbes tulǵa. Jer sharynyń qaı núktesinde oryn almasyn Adam tragedııasyn estigende bizdiń janymyz aýyratyny sondyqtan. О́ıtkeni, Ǵalamdyq Sana birtutas. Ǵalamdyq Sana bizden tek jaqsy nıet, duǵa, namaz, mahabbat kútedi. О́ıtkeni, Jaratýshy mahabbattan turady. Ol óziniń sol ǵajaıyp seziminiń Jer betine tek júzden birin túsirgen. Sonyń ózi Jer betinde tirshilik tepe-teńdigin saqtap tur. Mahabbatsyz jaýyz tirshilik birin-biri joıyp tynar edi. Mahabbatsyz tirshilik – qııanatshyl, zorlyq­shyl, joıýǵa beıim tirshilik. Saıtan jolyndaǵy tirshilik. Mahabbat­shyl tirshilik aıaýǵa, aıalaýǵa beıim, jasampaz tirshilik. Mahabbatshyl tirshilik úlgisin adam­zat­qa paıǵambarlar kórsetti. Paıǵambar­lar úlgisi – bolashaq Adam úlgisi. Bolashaq Joǵa­ry Adam úlgisi. Jaratqan Ie ondaı adamdarǵa erekshe qasıetter berdi. Paıǵam­barlar jolyn ustaǵan izbasarlar – tarıhtaǵy sırek te bolsa Joǵary Adamdar. Olardy biz kóbinese áýlıeler deımiz. Bolashaqty boljaı­tyn, bir ýaqytta eki meshitte namaz oqıtyn, ólgendi tiriltip, óshkendi jaǵatyn áýlıeler – bolashaq Joǵary Adam úlgisi. Imandy Adam úlgisi. Adam ol deńgeıge rasıonalızm arqyly emes, ǵylym arqyly emes, Jaratýshyǵa degen shy­naıy senim arqyly jetedi. Osyndaı joǵa­ry rýh adamdary – bola­shaq adamdary. Bolashaq qoǵamy sondaı Jo­ǵary Adamdar qoǵamy. Damı kele adamzat jo­ǵaltqan Rabbysyn tabar bolsa, sóz joq, Rabbysy da ony tabady. Sonda adamzat damý­dyń jańa rýhanı, ımanı satysyna kóteriledi. Ondaı satyǵa kóteril­gen ımandy qo­ǵamda ımandy ǵylym damıdy. Imandy ǵy­lym Adamǵa qyzmet etedi. Imandy ǵylymdy aýyz­dyq­taǵan Adam juldyzdy álemdi de aýyz­dyq­taıdy. Sonda, Adam Quran aıtqandaı, Alla­nyń Jerdegi orynbasary deńgeıne kóteri­ledi. Jer betindegi Adam mıssııasy sonda ǵana ózi dittegen maqsatqa jetedi. Jaratý­shynyń Jer betindegi Jobasy sonda ǵana tolyq júzege asady. Adamǵa seneıik! Adam bolashaǵyna seneıik! Smaǵul ELÝBAI.