16 Maýsym, 2017

Jambyldyń nemeresi men Shákárimniń balasy

1397 ret
kórsetildi
3 mın
oqý úshin

Osydan 35 jyl buryn túsirilgen bul sýretten keıin de bir dáýir ótipti. Boıamasyz fotoda Jambyldyń aqyndyq óneri daryǵan nemeresi Álimqul men Shákárim aqynnyń balasy Ahat otyr. Asyldan qalǵan urpaqtar da tegine teńelip, talaı is tyndyryp ketkenin tarıh biledi.

Jambyldyń nemeresi men Shákárimniń balasy

Al qaıtalanbas ǵajaıyp sátti fotoshejiremizge syıǵa tart­qan baıyrǵy qyzylordalyq fototilshi Bolat Omarálıev: «1982 jyly Turmaǵanbet aqyn­nyń 100 jyldyq mereıtoıyna qazaqtyń betke ustar barsha zııa­lylary jınaldy. Turmaǵanbet Iztileýovtiń ǵasyrlyq toıynda eki kisi eleýsizdeý jerde otyr eken. Bolmystary bólek adam­dardy sýretke túsirip aldym. Olardyń otyrysy maǵan bó­lek­she kórindi. Kimderdiń urpaǵy  ekenin 10 jyldan keıin ǵana bildim», deıdi. 
«Keıin meniń bilgenim, Álim­qul – Jambyldyń ortanshy uly Toqquldyń balasy eken. 1927 jyly Álimquldyń alty aılyǵynda Toqqul qaıtys bo­lady da, ol ákeden jetim qal­ǵan. Sodan Jambyldyń inisi Satysh baýyryna salyp ósirgen kórinedi. Jasynan Jambyl atasynyń janynda júrip, tálim-tárbıe alady. Atasynyń talaı jyryn jatqa aıtyp erjetedi», dep fototilshi sýretke ilespe joldar jazypty.  
Jyr alyby Jambyldyń nemeresi, Qazaqstannyń ha­lyq aqyny, Qazaqstan Respýb­lı­kasynyń eńbek sińirgen mádenıet qaıratkeri, «Qurmet Belgisi» ordeniniń ıegeri, Alma­ty oblysynyń jáne Jambyl aýdanynyń Qurmetti azamaty Álimqul Jambylov 2015 jyl­dyń 14 qarashasynda 88 jasynda dúnıeden ozǵany barshamyzǵa aıan.
Jambyldyń jalǵasyndaı bolǵan Álimqul atamyz qazaq­tyń aqpa-tókpe aqyndyq dás­túrin qaımaǵyn buzbaı jalǵas­tyrý­shylardyń biri bolǵanyna tiri kúninde kýá boldyq.
Al Ahat Shákárimuly 1900 jyly dúnıege kelip, 84 jasynda qaıtys boldy. Bul sýretke túskende Ahat aqsaqal 82 jasta eken. Zamanynda Shákárimniń barlyq balalary, nemereleri qamaýǵa alynyp, jazyqsyz japa shegedi. Túrmedegi aýyr azap, qorlyqqa shydamaǵan Gafýr, Baıazıt ózine ózi qol jumsap qaıtys bolady. Qabysh taıaq pen ashtyqtyń azabynan Shyńǵystaý men eki ortada jolda óledi. Zııat Qytaıǵa ótip ketkenmen quryǵy uzyn qııanatshyldardan qutyla almaı, qaıǵyly qazaǵa ushyraıdy. Túrmede jatqan Ahat ákesiniń qaza bolǵanyn estip, bir ýys topyraq sala almaı qaıǵynyń ýyn ishedi.
Asyldyń tuıaǵy 1958 jyly 29 qazanda Shákárim aqyn aqtal­ǵanda 30 jyl qudyqta jatyp qalǵan ákesiniń súıegin qazyp, túgendep jınap,qaıta arýlap uly ustazy Abaıdyń zıratynyń janyna jerleıdi.
Oraıy kelip turǵanda Sháká­rimniń ánshilik murasynyń jı­na­lyp, zerttelýine kóp eńbek sińirgen óz balasy Ahat Qudaı­ber­dıev bolǵanyn aıtý paryz. Eren jumystyń arqasynda Shákárimniń ánderi 1989 jyly «Amanat» atty mýzykalyq-etno­grafııalyq jınaq bolyp jaryqqa shyqty. Bul basylym Shákárim ánderiniń ǵylymı-zerttelýine jol ashty.
Mine, bir sýrette eki alyp tulǵanyń tuıaǵynyń izi osyndaı. 

Aınash ESALI,
«Egemen Qazaqstan»

ALMATY

Sýretti túsirgen
Bolat OMARÁLIEV