Myń jasa! Shyndyqpen birge jasa!

Ádebıet pen ónerdiń bas ǵylymı mekemesiniń mereıtoıynda aıtylǵan aq tilekter aǵyny osylaı túıindeldi Muhtar Áýezov atyndaǵy Ádebıet jáne óner ınstıtýtynyń qurylǵanyna, sonymen birge, osynaý ǵylym ordasyna uly jazý­shynyń ardaqty esimi berilgenine 50 jyl tolýyna oraı ótken alqaly jıynǵa otan­dyq jáne Reseı, Tatarstan, Bashqurtstan, Túrkııa, Koreıa, О́zbekstan, Qyrǵyzstan elderinen kórnekti ǵalymdar qatysty. Memlekettik hatshy Qanat Saýdabaevtyń konferensııaǵa qatysýshylarǵa joldaǵan quttyqtaý hatyn Prezıdent Ákimshiligi ishki saıasat bólimi meńgerýshisiniń orynbasary Álibek Asqarov oqyp berdi. Budan soń Almaty qalasy ákiminiń orynbasary Serik Seıdýmanov, Túrksoı ókili Asqar Turǵambaev, Túrkııanyń Túrkologııa zert­teý­leri ınstıtýtynyń dırektory Fıkret Túrkmen, Reseı sóz óneri akademııasynyń akademıgi, «Hýdojestvennaıa lıteratýra» baspasynyń dırektory Georgıı Prıahın, Tatarstannyń T.Ibragımov atyndaǵy Til, ádebıet jáne óner ınstıtýtynyń dırek­tory Kım Mınnýllın, t.b. ınstıtýt ujymyn elý jyldyq eleýli datamen qut­tyqtaı otyryp, konferensııaǵa jemisti jumys tiledi. Instıtýttyń ádebıet bóli­miniń bas ǵylymı qyzmetkeri, akademık Serik Qırabaev kórkem ádebıettiń máńgilik qubylys ekendigin aıta kele, qazaq sovet ádebıeti dep atalatyn kezeńdegi keıbir klassık jazýshylarymyzdy mansuqtaýǵa, shyǵarmalaryn ádebıet tarıhynan óshirip tas­taýǵa degen talpynys bel alyp bara jatqan­dyǵyna qynjyla toq­tal­sa, taǵy bir qadir­mendi aqsaqal ádebıet­shi, professor Tursyn­bek Kákishev ádebıettiń shynaıy, shyn tarıhyn, shynshyl tarıhyn ja­zýǵa shaqyryp, Áýezov ınstıtýtyna myń ja­saý­ǵa, tek shynshyl­dyq­pen jasaýǵa tilek bildirdi. Táýelsizdik dáýir­degi ádebıet bóliminiń bas ǵylymı qyzmetkeri, fılologııa ǵylymdarynyń doktory Sherııazdan Eleýkenov Alash ádebıetin zertteýdegi alǵashqy adymdar jaıynda keńinen qamtyp, molynan áńgimelese, QazUPÝ-dyń Abaıtaný ǵylymı ortalyǵynyń dırektory Mekemtas Myrzahmetov qazaq ádebıetiniń qazirgi tá­ýelsizdik tusyndaǵy kókeıkesti másele­lerin túrki halyqtarynyń rýhanı álemindegi zamanaýı ózgeristermen sabaqtastyra sóz etti. Konferensııa barysynda qazaq ádebıet­shileriniń halyqaralyq baılanys deńgeıiniń joǵarylyǵy pash etildi. Quttyqtaý aıtyp, qýanysh bólisken meımandyq lebizdermen qatar keleli oı-pikirler arna tartty. Sondaı salıqaly baıandama jasaýshylar qataryn­da Bishkektegi Sh.Aıtmatov atyndaǵy Til jáne ádebıet ınstıtýtynyń dırektory Abdyl­dajan Ahmatalıev M.Áýezov jáne qyrǵyz ádebıeti haqynda, Bashqurtstannyń Tarıh, til jáne ádebıet ınstıtýtynyń dırektory Fırdaýs Hısamıtdınova túrki tilderiniń mıfo­logııalyq sózdigi týraly, Máskeýdegi M.Gorkıı atyndaǵy álemdik ádebıet ınstıtýtynyń bólim meńgerýshisi Qazbek Sultanov ulttyq ádebıetter tarı­hyndaǵy jańa ádistemelik izdenister, О́zbek­stan Beıneleý óneri galereıasy ınstıtýty dırektorynyń orynbasary Kamola Akılova mádenıetaralyq únqatysýdaǵy osy zamandyq ónertaný oraıynda paıymdy oılaryn ortaǵa saldy. Seksııalyq májilisterde folklor men ádebıettanýdyń jáne qazirgi ónertanýdyń máseleleri árqaısysy óz aldyna bólek-bólek qarastyryldy. Sóıtip, eki seksııada otyzdan astam baıandama tyńdaldy. Solar­dyń ishinde tatarstandyq Hatıp Mınnegý­lovtyń «Joshy ulysy hám ondaǵy áde­bıet», Baqytjan Maıtanovtyń «Qazirgi poezııadaǵy táýel­sizdik tujyrymdamasy», Gúljahan Ordanyń «Qazaq poezııasyndaǵy ulttyq rýh», Nurdáýlet Aqyshtyń «Qazaq poezııasyndaǵy táýelsizdik rýhy», Sársenbi Dáýitulynyń «Alash murasynyń jınalýy men nasıhat­talýy», Amangeldi Muqannyń «Táýel­sizdik kezeńindegi opera óneri» baıandamalary konferensııa rýhyn kótere tústi. Erteńine «Áýezov úıi» ǵylymı-mádenı ortalyǵynda uly jazýshy shyǵarmalary­nyń 50 tomdyq akademııalyq tolyq basy­ly­mynyń tusaýkeseri ótti. Bir ǵajaby, bul jaǵdaıdyń Muhańnyń týǵan kúnimen sáıkes kelýi qýanyshty eseleı tústi. 1-11 tomdary «Ǵylym» baspasynan, al 12-50 tomdary 2003-2011 jyldary «Jibek joly» baspasynan jaryq kórgen bul aka­demııalyq basylymda M.Áýezovtiń 1917-1961 jyldar aralyǵynda jazylǵan maqa­lalary men áńgimeleri, pesalary, aýdar­malary, búgingi oqýshy qaýymǵa belgisiz bolyp kelgen týyndylary, sóılegen sózderi, baıandamalary, pikirleri, hattary oryn aldy. Tusaýkeser rásiminde sóz alǵan S.Qas­qabasov, Áýezov mýzeıiniń dırektory Dııar Qonaev, «Jibek joly» baspasynyń dı­rektory Baqytjan Qanapııanov, M.Áýe­zov qorynyń dırektory Murat Áýezov jáne basqalary osy jaılardy aıta kele, elý tomdyqqa halyqtyq jazylý júrgizý qajet­tigine toqtaldy. Al, máskeýlik «Hýdojestvennaıa lıteratýra» bas­pasynyń dırek­tory G.Prıahın ózderi shyǵaryp jatqan TMD jazýshylarynyń 60 tomdyǵyna M.Áýezov shyǵarmalarynyń da engizilip otyrǵandyǵyn málim etti. Qorǵanbek AMANJOL. Sýretti túsirgen Dýlat AHTANOV.