Kórme aıasynda aýqymdy mádenı-iskerlik baǵdarlamalar júzege asty. Tanymal mádenıet qaıratkerlerimen, aqyn-jazýshylarmen kezdesýler uıymdastyryldy. Etnomádenı birlestikterdiń konserttik baǵdarlamalary da kórermen tarapynan iltıpatqa ıe boldy.
Kórmeniń alǵashqy kúninde kınotanýshy Názıra Rahmanqyzynyń «Qazaq kınosy: keshe jáne búgin» kitabynyń, tarıh ǵylymynyń doktory, professor Talas Omarbekovtiń «Qazaqstan tarıhy», Memlekettik syılyqtyń laýreaty, jazýshy Qoıshyǵara Salǵaraulynyń «Túrikter», Vınnıpeg ýnıversıtetiniń professory Frank Albonyń (Kanada) «Astana: arhıtektýra, mıfy, prednaznachenıe» kitaptarynyń tusaýkeseri ótkizilse, odan keıingi kúnderde de tusaýkeserler, kezdesýler, forýmdar men sheberlik synyptary sátimen jalǵasty.
Jurtshylyqtyń rýhanı álemin baıytyp, bilimin eselep arttyratyn kórme-jármeńkede ásirese ózimizdiń qazaq aqyn-jazýshylarymen kezdesýler, olardyń kitaptarynyń tusaýkeser sharalary «Feısbýk» áleýmettik jelisi arqyly jaqsy nasıhattaldy. Mysaly, aqyn Ulyqbek Esdáýlettiń «Perishte qyz» kitabynyń, mońǵolııalyq qazaq aqyny Suraǵan Rahmetulynyń «Ospan-Choıbolsan» kitabynyń, aqyn Dáýletkereı Kápulynyń «Terisburaý» kitabynyń, aqyn Marjan Ershýdiń «Dına» kitabynyń tusaýkeserine oqyrmandar molynan jıyldy. Sondaı-aq, ıspan aqyny Hýsto Horhe Padronnyń qazaq tiline aýdarylǵan «Tozaq sheńberleri» kitabynyń (aýdarǵan – aqyn Tanakóz Tolqynqyzy) tanystyrylymy avtordyń óziniń qatysýymen uıymdastyryldy. Jalpy, aqyn-jazýshylarmen kezdesýlerge, olardyń kitaptarynyń tanystyrylymyna basymdyq berip otyrǵan sebebimiz – bıyl alǵash ret aqyn-jazýshylar qaýymy Gollıvýd juldyzdary syndy qyzyl kilem ústimen júrip ótti. Kórme-jármeńkede qalamgerlerge solaısha qurmet kórsetildi.
Kitap kórme-jármeńkesiniń aıasynda Túrki akademııasy halyqaralyq uıymy (TWESCO) uıymdastyrǵan «Rýhanı jańǵyrýdyń ózekti máselesi: túrki sózdikteri men tiltanymdyq zertteýler» atty ǵylymı-praktıkalyq semınarynyń da mańyzy joǵary boldy.
Semınarda bir top ǵalymdar túrki álemindegi belgili tulǵalardyń shyǵarmashylyǵy arqaý bolǵan baıandamalar jasady. Mysaly, túrkitanýshy ǵalym Ájibaı Kerimuly «Áıgili túrkolog Ámir Nájiptiń túrki sózdigin jasaýdaǵy tujyrymdary» degen taqyrypta baıandama jasasa, A.Baıtursynov atyndaǵy Til bilimi ınstıtýtynyń dırektory, professor Erden Qajybek «Ortaq latyn álipbıi – rýhanı erkindiktiń rámizi» atty baıandamasyn kópshilikke usyndy. Al, belgili fılolog ǵalym, professor Álimhan Júnisbek «Latyn álipbıin jańǵyrtýdyń ózekti máseleleri» taqyrybynda baıandama jasap, latyn álipbıine oralýdyń kún tártibindegi keleli máselelerin qozǵady. Sondaı-aq, Túrki keńesi Aqsaqaldar keńesiniń múshesi, professor Ádil Ahmetovtiń «Akademık Ábdýálı Qaıdardyń tiltanymdyq zertteýleriniń qundylyǵy» atty baıandamasy akademık murasynyń túrkologııa ǵylymyndaǵy mańyzyn kórsetti.
Jıyn barysynda TWESCO tarapynan ázirlengen jańa ǵylymı eńbekter tanystyryldy. Atap aıtqanda, áıgili túrkolog Ámir Nájiptiń «HIV ǵasyr túrki tilderiniń tarıhı-salystyrmaly sózdigi. Qutyptyń Qusraý-Shyryn eńbegi negizinde» atty tórt tomdyǵynyń, akademık Ábdýálı Qaıdardyń «Uıǵyr tili leksıkasynyń damýy» atty eki tomdyq ǵylymı eńbeginiń, kórnekti memleket jáne qoǵam qaıratkeri Myrzataı Joldasbekovtiń «Kóne Túrk jazba eskertkishteri» kitabynyń, Álimhan Júnisbektiń «Túrki ortaq latyn álipbıi» monografııasynyń, sondaı-aq, mońǵol tilinde jarııalanǵan «Mahambettiń jyrlary» (mońǵol tiline aýdarǵan – aqyn Júkel Hamaı) kitabynyń tusaýy kesildi.
Jalpy alǵanda aqyn-jazýshylardyń, tarıhshylar men túrkologtardyń kitaptarynan bólek, belgili saıasattanýshylardyń, qoǵamtanýshylardyń, jaratylystaný ǵylymdary salasyndaǵy ǵalymdardyń kitaptarynyń tanystyrylymdary sátti uıymdastyryldy.
Aıta keteıik, Mádenıet jáne sport mınıstrliginiń qoldaýymen «Folıant» baspasy bıyl ekinshi ret uıymdastyrǵan «Eurasian Book Fair – 2017» kitap kórme-jármeńkesinde túrli saladaǵy kitaptarǵa baıqaý jarııalanǵan bolatyn. «Úzdik oqý kitaby» atalymy boıynsha joǵaryda atalǵan, Túrki akademııasy shyǵarǵan Ámir Nájiptiń tórt tomdyq sózdigi kórme-jármeńkeniń bas júldesine, ıaǵnı, Gran-prı dıplomyna ıe boldy.
Aıgúl SEIILOVA,
«Egemen Qazaqstan»
