Nazarbaevtyń atyn berý – ult boryshy

N.Nazarbaev óziniń sanaly ǵumyryn Qazaqstannyń damýyna arnap, ólsheýsiz eńbek sińirgeni aqıqat. 1991 jyldan beri tek Qazaqstannyń ǵana emes, sonymen birge, Túrki áleminiń jáne basqa da jaqyn elderdiń zor senimin ıelendi. Beıbitshiliktiń týyn bıikke kótergen iri Kóshbasshy retinde álem jurtshylyǵyna tanylyp, úlken qurmetke laıyqty boldy. 
Qazaqstan Prezıdenti syrtqy saıasatty bir baǵytta júrgizbeı, ár memleketpen teń qatynas qu­ryp, kóp baǵytty saıasat júr­giz­di. Osy kóp jaqty saıasaty ar­q­yly Nazarbaev halyqaralyq qo­ǵam­dastyq tarapynan «bitimger kósh­basshy» retinde moıyndaldy. Nazarbaev Sırııa daǵdarysyn jáne eldegi gýmanıtarlyq prob­lemalardy oń sheshý úshin az kúsh-jiger jumsaǵan joq. As­tanada Reseı, Iran men Túr­kııa­nyń qoldaýymen Sırııa kelissózderin uıymdastyrdy. Atalǵan kezdesýlerdiń Qazaq­stan­­da ótýi Sırııadaǵy mańyzdy fak­­torlardyń biri bolyp ta­by­la­tyn túrikmenderdiń Astana ke­lis­sózine qatysýyna jáne us­ta­nymdarynyń ózgerýine sebep boldy. 
Qazaqstan − qazirgi tańda Birikken Ulttar Uıymy Qaýip­­siz­dik Keńesiniń (BUU QK) turaqty emes múshesi. Qazaqstannyń Túr­kııa­dan keıin BUU QK múshesi bolyp saılanýy Túrki álemi úshin jaqsy múmkindik. Bul jaǵ­daı Ázerbaıjan, Qazaqstan, Qyr­ǵyzstan jáne Túrkııa mú­she bolyp tabylatyn jáne Nazar­baevtyń yqpalymen qu­ryl­ǵan Túrki keńesi úshin jańa múmkindikter usynýy yqtımal. Osy turǵyda Qazaqstan men Tú­rkııanyń jaqyn qoldaýyna Túr­ki keńesine Túrikmenstan men О́zbekstannyń qatysýy or­taq kúsh-jigerdi jumyldyrýǵa qo­laı­ly jaǵdaı jasar edi. Aldaǵy jyl­darda túrki tildes elderdiń BUU Qaýipsizdik Keńesinde yqpaly artyp jatsa budan Túrki álemi utyla qoımas dep oılaımyz. 
Byltyrǵy jyldyń 15 shil­desinde Túrkııada oryn al­ǵan tóńkeris áreketinen keıin An­kara­ǵa alǵashqy sapar jasaǵan Prezıdent retinde N.Nazarbaev baýyrlarynyń qasynan tabylyp, kútilgen qoldaýdy kórsetti. Nazarbaevtyń sol jol­ǵy resmı saparynyń aı­ryq­sha máni boldy, shynaıy baýyrlastyqtyń kórinisi edi. Túrkııa Prezıdenti Rejep Taııp Erdoǵan árdaıym Nursultan Nazarbaevty «Túrki áleminiń aqsaqaly» retinde sıpattaıdy. Muny Nazarbaevtyń sol sapary barysynda Erdoǵannyń myna málimdemesinen baıqadyq: «Qurmetti Prezıdent Túrki ále­mi­niń aqsaqaly. Mártebeli Nazarbaev júrgizgen aqyldy já­ne teńgerimdi saıasattyń ar­qa­­synda Qazaqstan búgingi tań­da aımaqtyń jáne álemniń yn­ty­maqtastyqqa ashyq, bedeldi oıynshysyna aınaldy. Tili, tarıhy men mádenıeti bir Qazaqstan óz táýelsizdigin alǵaly saıa­sı turaqtylyǵyn kúsheıtip, jyl­­dam ekonomıkalyq damýǵa kósh­ti». 
Budan birneshe aı buryn Qazaqstanǵa kelgenimde eldegi ózgerister men damý deńgeıin óz kózimmen kórýge múmkindik aldym. Bir túsingenim, Nazarbaev óz dáýiri men zamana rýhyn tereń túsine alatyn úlken kóshbasshy eken. Ásirese, Nazarbaevtyń kırıll álipbıinen latyn álipbıine ótý týraly tapsyrmasy óte oryn­dy, ýaqtyly she­shim. Qazaq Pre­zıdenti 2025 jyl­ǵa deıin barlyq kitaptardyń, mer­zim­di basylymdar men resmı qujat­tar­dyń latyn álipbıinde jarııa­lanatynyn da belgilep berdi. Bul − Túrki álemindegi til men álip­bı­diń birligine qyzmet etetin asa mańyzdy stragegııalyq bastama. 
Nursultan aǵanyń keleshekke baǵyttalǵan kózqarasymen qa­lyptasqan «Qazaq modeli» túr­ki mádenıetinen nár alyp, «tu­raq­tylyq» pen «ekono­mı­­ka­lyq damýdyń» ozyq úl­gisin kórsetti. Osylardyń ná­tıjesinde Qazaqstan 2017 jyly jańa tarıhı kezeńge aıaq basty deýge negiz bar. Álemdegi eń damyǵan 30 eldiń qataryna kirý­ge umtylǵan Qazaqstan al­da­ǵy ke­zeńde de Nazarbaevtyń kósh­bas­shy­lyǵymen óz maqsatyna qaraı ilgerileı beretinine senimimiz zor. 
Búginde Nursultan Nazarbaev sııaqty Kóshbas­shy­myzdyń bolýy eki el qatynastary, sony­men birge, Túrki álemi tur­ǵy­sy­nan da úlken múmkindik deý­ge bolady. Sondyqtan ja­ńar­ǵan Qazaqstannyń basty ha­lyq­aralyq áýejaıyna uly túrki Kósh­basshysy N.Nazar­b­a­evtyń atynyń berilýine oraı baýyrlas qazaq halqyna qurmetimizdi bildire otyryp, shyn júrekten quttyq­taımyz. 

Jámıl Doǵach IPEK, 
 Atatúrik ýnıversıtetiniń halyqaralyq qatynastar jónindegi mamany