Sandyqty ashyp qaraǵanda, ishinen eski kitaptar, basqa da ártúrli buıymdar jáne uzynsha shúberekke oralǵan áldeqandaı belgisiz býma shyǵady. Arada kóp ýaqyt ótpeı, belgisiz býmany Ádebıet ınstıtýtynyń ǵalymdary kelip alyp ketedi. Olar jazylǵan qoljazbanyń bir bóligin Lenıngradtaǵy sırek qoljazbalardy oqıtyn mamandardyń saraptamasyna jiberedi. Olar qoljazbanyń buzaý terisine jazylǵan Toro, ıaǵnı Alla taǵalanyń Musa paıǵambarǵa jibergen evreı halqynyń dinı kitaby Táýrat ekenin anyqtaıdy. Jazylǵan ýaqyty – HII-HVIII ǵasyr aralyǵy.
Qasıetti tórt kitaptyń biri Táýrat jazylǵan teriniń uzyndyǵy – 26 metr! Jup-juqa bolyp ılenip, jyltyrap turyp óńdelgen buzaý terisiniń sapasy kúshti kórinedi. Qabaryp, qaraıyp, ár jerinen kúıik shalǵan teriniń bir márte órttiń ishinen aman shyqqany baıqalady. Táýrattyń da ár paraǵy ýaqyttyń ár kezeńinde jazylsa kerek. Ár jańa paraǵy jańa ılengen buzaý terisine qolmen jazylyp, birine-biri jalǵanyp otyrǵan.
Uzyndyǵy 26 metr, eni 60 sm Táýratpen kez kelgen adam tanysa almaıdy, ol tipti kórmelerge de qoıylmaıdy. 2011 jyly Ǵylym ordasyna kúrdeli jóndeý júrgizilip, orda tynysymen arnaıy tanysý úshin Elbasy kelip aralap kórgende ǵana birinshi ret nazarǵa usynyldy. Qazir Táýrat sıfrlyq qalypqa túsirilgen. Qyzyǵýshylyq tanytqan adam saıtqa kirip, tanysa alady.
Aıgúl AHANBAIQYZY,
«Egemen Qazaqstan»
ALMATY
