Munda lıbretto, mýzyka, horeografııa jáne sýret óneri toǵysa kelip, ıaǵnı tórt salanyń birigýinen bekzat ónerdiń basy quralatynyn aıta ketýimiz kerek. Balettiń basty áreketi – bı men pantomıma desek, oǵan otandyq mamandar da aıryqsha kóńil bólip, álemdik deńgeıdegi balet trýppalarymen shyǵarmashylyq baılanys ornatýǵa barynsha múddeli ekendikterin bildirýde. Sonyń biri, mine, koreılik balet juldyzdarynyń bizdiń elimizge sapary elimizdiń mádenı ómirindegi eń aıtýly oqıǵaǵa aınaldy. Halyqaralyq festıval jaı ǵana kelip-ketý úshin emes, sonymen qatar, ol sahnalyq tájirıbe almasatyn, oı-pikirler túıistiretin bı alańyna aınalyp, qanshama jańa esimderge jol ashady.
Álemdik túrli horeografııalyq mektepterdiń ókilderin, ózindik stılderi men qaǵıdalaryn tanystyrý arqyly balet óneriniń sheberleri el men eldiń, halyq pen halyqtyń arasyn jaqyndastyratyn shyǵarmashylyq dostyq qarym-qatynastardy munan ári damytýǵa yntaly. О́ner merekesi klassıkalyq bı ónerimen qatar zamanaýı bı óneri stılderin keńinen nasıhattaýǵa jol ashpaq.
Aıta ketetin jaıt, ujym Nacho Dýato, Raımondo Rebek, Ohad Naharın syndy shoqtyǵy bıik qazirgi zamanǵy horeograftardyń avtorlyq baletterin usyndy. «This is modern» keshiniń baǵdarlamasyna «Elf», «Aq tús», «Mınýs 7» atty tanymal qoıylymdar engen.
– Biz Qazaqstanda alǵash ret óner kórsetip otyrmyz. Qazirgi tańda trýppada shamamen 60 shaqty ártis bar, al gastroldik saparǵa osylardan 35 bıshini tańdap aldyq. «Astana Opera» teatry kórermenderine arnalǵan gastroldik repertýarǵa qosylǵan baletterdi biz jylda «Korean ballet festival» (Seýl) festıvalinde usynyp júrmiz. Bul shaǵyn spektaklderdi kórermender qatty jaqsy kóredi ári asyǵa kútedi, sondyqtan biz sol qoıylymdardy sizderge de alyp kelýdi uıǵardyq. Álem boıynsha bizdiń balettiń jankúıerleri óte kóp. Qazaq eline saparymyz da sondaı jarqyn sátterge toly boldy, − dep oıyn ortaǵa saldy «Universal Ballet» ártistik dırektorynyń orynbasary Tıen Rıý.
Eske sala keteıik, trýppa osyǵan deıin Japonııa, Kolýmbııa, Túrkııa, Qytaı, OAR, Reseı, Fransııa, AQSh, Kanada, Oman jáne Sıngapýr qalalarynda óner kórsetip, álemdik týrnesin oıdaǵydaı támamdaǵan bolatyn.
Búginde «Universal Ballet»-tiń bas dırektory Djýlııa Mýnǵa, kórkemdik jetekshisi Braıan Iý jáne qurmetti kórkemdik jetekshisi Oleg Vınogradovqa kópshiliktiń berip otyrǵan baǵasy óte joǵary jáne munan keıingi jetistikterine barynsha senimdi. О́ıtkeni, úshtik odaq azııalyq kerbezdik pen úılesimdilikti batystyq klassıkalyq balettiń kúshi men ásemdigimen óte sátti qıystyra alyp otyr. Sol úshin de bular álemge tanymal jáne áriptesteriniń qurmetine ıe. Ujym sonymen qatar, «О́nerdegi kóshbasshylyq» prezıdenttik marapatyna ıe bolǵan (1999).
Álemdik balettiń jaýhary – «Aqqý kóli», «Don Kıhot», «Jızel», «Baıaderka», sonymen qatar, Djon Krankonyń «Onegın», Ýılıam Forsaıttyń «Altyn shıe pisken jer», Irjı Kılıannyń «Alty bı», «Kishkentaı ajal», t.b. qazirgi zamanǵy úlgilerimen qatar trýppa repertýarynda koreı folklorynyń klassıkalyq baletpen úılesken ulttyq horeografııalyq týyndylary – «Shım Shon – Qıyr Shyǵys ańyzy» jáne «Chanhýang mahabbaty» bar.
Qarshyǵa KÚLEN
