«Astana» – «Spartaks Iýrmala»
Sońǵy úsh jyldan beri Chempıondar lıgasynda el namysyn abyroımen qorǵap júrgen «Astananyń» bul jolǵy qarsylasy latvııalyq jas klýbtardyń biri – «Spartaks Iýrmala». Bul elordalyq klýbtyń Baltyq jaǵalaýyndaǵy eń jaqyn seriktes, dostyq ornatqan klýby desek bolady. Qos komanda únemi bir-birimen fýtbolshy almasyp keledi. Mysaly, «Astana» «Spartaks Iýrmaladan» ganalyq legıoner Patrık Tvýmasıdi satyp alǵan bolsa, latvııalyq óz quramyna «Astana» sapynan Sergeı Grıdındi qosyp alǵan. Sondaı-aq, jyl basynda elordalyq klýbtan jas qaqpashy Abylaıhan Dúısendi jalǵa alǵan bolatyn.
2007 jyly qurylǵan latvııalyq «Spartaks Iýrmala» 2012 jyldan beri Joǵary lıgada oınaıdy. Byltyrǵy maýsymda el chempıony atanyp, tarıhta tuńǵysh ret Chempıondar lıgasynyń irikteý kezeńine shyǵyp otyr. О́tken jyly Eýropa lıgasynda oınap, ekinshi kezeńge deıin jetken.
«Astana» – «Spartaks Iýrmala» arasyndaǵy alǵashqy kezdesý 11 shilde kúni Astanada ótý kerek bolǵan. Biraq, elordalyq klýb Chempıondar lıgasyndaǵy buǵan deıingi alǵashqy oıyndaryn syrt alańda ótkizip júrgen soń, bıyl da osy dástúrdi saqtap, syrt alańda ótkizgendi jón kórgen. Sóıtip, «Spartaks Iýrmalamen» kelisken túrde oıyn ýaqyttary aýysqan. Endi, alǵashqy oıyn 11 shildede «Sloka» stadıonynda ótse, jaýap kezdesýi 18 shildede Astanada ótedi.
«Ertis» - «Dýnav»
Eýropa lıgasy araǵa tórt jyl salyp Pavlodarǵa qaıta oraldy. 2013 jyly kerekýlik komanda Eýropa lıgasynyń ekinshi kezeńinde qazaqstandyq jankúıerlerge jaqsy tanys bosnııalyq «Shırokı Brıeg» komandasymen oınap, eki oıyn qorytyndysy boıynsha utylyp qalǵan edi. Bul komanda týraly sál keıinirek toqtalamyz. Eýrokýbok básekesin alǵashqy bolyp «Ertis» klýby bastaıdy. Pavlodarlyqtar óz úıinde 68 jyldyq tarıhy bar bolgarııalyq «Dýnav» komandasyn qabyldaıdy. «Dýnav» 2015/2016 maýsymda Bolgarııanyń «V» chempıonatynda birinshi oryn ıelenip, birinshi lıgaǵa ótken. Bıylǵy el chempıonatyn tórtinshi orynmen aıaqtap, Eýropa lıgasynda ekinshi ret qatysýǵa múmkindik alyp otyr. Buǵan deıin bolgarııalyq klýb 1974/75 jylǵy maýsymda alǵash ret oınaǵan. Sol ýaqytta ÝEFA Kýbogy dep atalǵan jarysta (qazirgi Eýropa lıgasy) Italııanyń «Romasymen» kezdesken. О́z alańynda ótken birinshi oıynda bolgarııalyqtar 1:0 esebimen tarıhı jeńiske jetken bolsa, syrt alańdaǵy jaýap oıynynda eki gol aıyrmashylyǵymen utylyp, jaryspen qosh aıtysqan. Bul joly da Dımıtar Dımıtrov óz otandastaryn jarystan erte shyǵarady degen senimdemiz. Eger, «Ertis» kelesi kezeńge ótip jatsa, «Srvena Zvezda» (Serbııa) jáne «Florıana» (Malta) jubynyń jeńimpazymen oınaıtyn bolady.
Taǵy bir aıta ketetini, bolgarııalyqtar sapynda nebári eki-aq legıoner oınaıdy. Olar: makedonııalyq qorǵaýshy Darko Stoıanov pen tájikstandyq jartylaı qorǵaýshy Nýrıddın Davronov. Klýbtyń qalǵan ókilderiniń barlyǵy jergilikti bolgar eliniń azamattary. Sondaı-aq, «Dýnavtyń» qaqpashysy Martın Lýkov Bolgarııa birinshiligindegi 10 oıynda qaqpasyna gol ótkizbegen. Qos komanda arasyndaǵy oıyn saǵat 20:00-de bastalady. Qarymta match 6 shilde kúni 20 myń oryndyq «Gorodskoı» stadıonynda ótedi.
«Qaırat» – «Atlantas»
Eýropa lıgasyndaǵy ekinshi oıyn almatylyq «Qaırat» pen lıtvalyq «Atlantas» arasynda ótedi. Lıtvalyq klýb ta qazaqstandyq jankúıerlerge jaqsy tanys. Eýropa lıgasynyń 2014/2015 maýsymynda qaraǵandylyq «Shahter» «Atlantaspen» ekinshi irikteý kezeńinde jolyǵyp, eki oıyn qorytyndysy boıynsha 3:0 esebimen jeńgeni áli esimizde. 1962 jyly «Atlantas» klýbynyń negizi qalanyp, alǵashynda «Granıtas» dep atalǵan. Araǵa segiz jyl salyp, búgingi ataýyn ıelengen.
2000 jyldan beri Eýrokýbok oıyndaryna úzdiksiz qatysyp kele jatqan komandanyń eń úlken jetistigi qaraǵandylyq «Shahtermen» ótkizgen oıyny. Sol jyly Eýropa lıgasynyń ekinshi irikteý kezeńine shyqqan. Sonymen qatar, 2011 jyldan beri Lıtvanyń A lıgasynda oınap keledi. Sońǵy maýsymda tórtinshi oryn ıelenip, Eýropa lıgasynyń joldamasynan qaǵylǵan bolatyn. Biraq, 2016 jylǵy A lıganyń chempıondyǵymen qosa Lıtva kýbogyn «Jalgırıs» komandasy ıelengen soń, bizdegideı chempıonatta tórtinshi oryn alǵan klýb retinde Eýropa lıgasyna joldama alǵan. Degenmen, qart qurlyq týrnırinde joly bolǵan komandanyń biri desek bolatyn shyǵar. Al, bıylǵy birinshiliktiń 16-týrynan keıin «Atlantas» komandasy 21 upaımen qazirshe tórtinshi orynda tur. Chempıonat aıaqtalýyna áli 12 týr bar. Olar birinshi oryndaǵy «Jalgırısten» 17 upaı qalyp keledi.
Aıta keteıik, komandany 2013-2017 jyl aralyǵynda jattyqtyrǵan reseılik bapker Konstantın Sarsanııa mamyr aıynyń sońynda reseılik «Zenıt» klýbynyń sporttyq dırektory bolyp taǵaıyndalǵan soń, «Atlantas» qazirshe bas bapkersiz qaldy. Sondaı-aq, alǵashqy oıynǵa eki klýbtyń kapıtandary qatyspaıtyny belgili boldy. Baýyrjan Islamhan byltyrǵy maýsymda qyzyl qaǵaz alǵandyqtan bir oıynnan tys qalsa, «Atlantas» kapıtany jaraqatyna baılanysty búgingi oıynda komandasyna kómektese almaıdy.
Qos komanda arasyndaǵy jaýap oıyny 6 shilde kúni 5 myń jankúıer sııatyn Klaıpedskıı atyndaǵy ortalyq stadıonda ótedi. Eýropa lıgasynyń ekinshi irikteý kezeńine ótken komanda «Skenderbeý» (Albanııa)/«San-Hýlıa» (Andorra) jubynyń jeńimpazymen jolyǵady.
«Ordabasy» - «Shırokı Brıeg»
Eýropa lıgasynda synǵa túsetin úshinshi komandamyz – shymkenttik «Ordabasy» klýby. 2012 jyly Eýropa lıgasyna alǵash qatysqan jyly ekinshi kezeńge deıin jetken. Al, keıingi jyldary birinshi aınalymnan ary asa almaı júr. Bıyl osy seńdi buzsa eken deımiz. «Ordabasy» klýby Eýropa lıgasynyń bıylǵy maýsymynda Bosnııa jáne Gersegovına eliniń «Shırokı Brıeg» komandasymen oınaıdy. Joǵaryda bul komandanyń jankúıerlerge jaqsy tanys ekenin, «Ordabasyǵa» deıin pavlodarlyq «Shahter» klýbymen Eýropa lıgasynda kezdeskenin aıttyq. Bosnııalyq komanda sol jyly «Shahterdi» jeńip, úshinshi kezeńde Qazaqstanǵa ıtalııalyq «Ýdıneze» klýbynyń kelýine múmkindik bermegen edi. «Shahterdiń» jolyn kesken eski qarsylas araǵa tórt jyl salyp, qazaqstandyq klýbqa qaıta tap kelip otyr. Osy joly «Ordabasy» tórt jyl burynǵy «Shahterdiń» ketken esesin qaıtarady dep úmittenemiz.
«Shırokı Brıeg» 1948 jyly Iýgoslavııa memleketi kezinde qurylǵan. Bosnııa jáne Gersegovına táýelsizdik alǵannan keıin «Shırokı Brıeg» klýby 2004 jáne 2006 jyldary Bosnııa jáne Gersegovına chempıonatynda top jarǵan. 2004 jyldan beri Chempıondar lıgasy men Eýropa lıgasyna jyl saıyn úzilissiz qatysyp kele jatqan komanda 2013 jyly Eýropa lıgasynyń úshinshi kezeńine deıin súrinbeı jetken. Qazirge deıin Eýrokýbok básekesindegi eń úlken jetistigi de osy.
Eki klýb arasyndaǵy alǵashqy oıyn Shymkentte ótýi kerek bolǵan. Biraq, Qajymuqan atyndaǵy ortalyq stadıony ÝEFA talaptaryna saı kelmegendikten, «Ordabasy» klýby úıdegi oıyndaryn Almatyda ótkizedi. Al 29 maýsymda «Qaırat» «Atlantasty» qabyldaıtyn bolǵandyqtan «Ordabasy» – «Shırokı Brıeg» arasyndaǵy birinshi oıyn Bosnııada, al jaýap oıyn 6 shilde kúni Almatyda ótetin bolyp kelisildi.
Eýrododada el úmitin aqtaýǵa kirisken barlyq komandaǵa bilgeninen jańylmasyn dep tileımiz. Klýbtarymyz el qorjynyna koeffısıenttik upaı qosyp, toptyq kezeńge shyǵý jolyndaǵy alǵashqy qadamdary sátti bolsyn deımiz.
Álı BITО́RE,
«Egemen Qazaqstan»
