Qazirgi tańda Astana mańynda 80 myńǵa jýyq gektar jerge aǵash otyryzylǵan. Al elordanyń «jasyl beldeýiniń» jalpy kólemi 15 myń gektarǵa jýyqtady. Astanamen birge qalyptasyp, birge boı kótergen «jasyl beldeýge» jylda qala kúni qarsańynda barýdy Elbasy jaqsy dástúrge aınaldyrǵan.
«Jyl saıyn elordanyń aýmaǵynda orman sharýashylyǵyn damytý boıynsha tapsyrmanyń qanshalyqty oryndalyp jatqanyn tekserip, qaraımyn. Buǵan deıin biz ormannyń batys aýmaǵyna otyrǵyzylǵan kóshetterdi kórsek, búgin bul úrdis ormannyń shyǵys bóliginde qalaı júzege asyp jatqanyn kórdik. Aldymen aǵashtardyń túrli suryptaǵy jıyntyǵy, ormannyń ortasyna qaraǵaı, shyrsha, aqqaıyń sekildi aǵashtar otyrǵyzyldy. Ári qaraı orman ózi gúldep-ónip, aǵashtar men jasyl-jelek kóbeıedi. Qazir bizdiń basty mindetimiz – ormandy qaıta túletip, aǵash-terekterdi otyrǵyzý, qalany qorshaǵan ormandy damytýymyz qajet», dedi Memleket basshysy Nursultan Nazarbaev «jasyl beldeýdi» aralaǵan soń BAQ ókilderine arnalǵan brıfıngte.
Elbasy jyl ótken saıyn ormannyń aýmaǵy ulǵaıyp, kókjelek kókjıegi keńeıip kele jatqanyn tilge tıek etti. Memleket basshysy qala mańyndaǵy orman alqaby elordanyń qolaıly klımatyn qalyptastyryp, ekologııasyn jaqsartýda mańyzdy ról atqaratynyna toqtaldy. Sondaı-aq, óz eliniń naǵyz patrıottaryn tárbıelep ósirýde tabıǵatty saqtaýdyń jáne týǵan jerdi qurmetteýdiń mańyzdylyǵyn erekshe atady.
«Bul orman – taza aýamen tynystaýǵa múmkindik beretin elimizdiń «ókpesi». Orman qalany jelden, shańnan qorǵaıdy, tazalyqqa úles qosady. Bul – bizdiń urpaǵymyz úshin jasalyp otyrǵan syı, bolashaqqa eskertkish. Astanada EKSPO-2017 halyqaralyq kórmesi ótip jatyr. Ol «jasyl damýdyń» qaǵıdattary men ıdeıasyn ustanatyn qala retinde Astananyń ımıdjin nyǵaıtýǵa septigin tıgizedi. Elorda ishindegi saıabaqtar da belsendi túrde jaqsartylýda. Biz jasyl energetıkamen, tabıǵatty kórkeıtýmen aınalysýdamyz», dedi Nursultan Nazarbaev.
Prezıdent, sondaı-aq, bul jerde aǵash otyrǵyzý ońaı bolmasa da, ormanshylar aýqymdy jumys atqarǵanyn aıtyp, ǵalymdar men ormanshylarǵa alǵysyn bildirdi.
Málim bolǵandaı, elordanyń jasyl beldeýindegi ekpe aǵashtarynyń jalpy sanıtarlyq jaǵdaıy turaqty. Búgingi tańda mundaǵy jumystar ǵylymnyń súıemeldeýimen júrgizilýde. Ǵylymı-zertteý jumystary birneshe baǵytta, máselen, jasyl beldeýdiń kóshetterin orman-potologııalyq zertteý, ǵylymı-tájirıbelik aımaqtarda orman ósimdigi túrleriniń jaǵdaıyn zertteý, kesip-kútý ádisteriniń aǵashtarǵa áseri sııaqty baǵyttarda júzege asýda.
«Jasyl beldeýde» jan-janýarlar quramyn arttyrý boıynsha da jumystar qatar júrgizilip jatyr. Sebebi, jasandy ormannyń ósimdik álemi men janýarlar quramy da qatar damýy qajet. Alty jyldyń ishinde jumyrtqadan ınkýbasııa arqyly 8083 qus shyǵarylyp, 7683-i erkindikke jiberilgen eken. Keshe de shara sońynda Memleket basshysy ormanǵa qyrǵaýyldar men elikterdi jiberý rásimine qatysty.
Prezıdent keshe, sondaı-aq, orman alqabynyń aýmaǵyn tikushaqpen aralap kórgen soń, «Balqaraǵaı» demalys aımaǵynda ornalasqan etnoaýylda boldy.
Onda Memleket basshysynyń tóraǵalyǵymen Astananyń «jasyl beldeýin» damytý máseleleri jónindegi keńes ótti. Oǵan Prezıdent Ákimshiliginiń Basshysy Á.Jaqsybekov, Astana qalasynyń ákimi Á.Isekeshev, Aqmola oblysynyń ákimi M.Myrzalın, Premer-Mınıstrdiń orynbasary – Aýyl sharýashylyǵy mınıstri A.Myrzahmetov qatysty. Elbasy jasyl aımaqty damytý úshin atqarylyp jatqan jumystardyń barysy men ony odan ári kógaldandyrý josparlarymen tanysty.
Keńeste Aýyl sharýashylyǵy vıse-mınıstri E.Nysanbaev esep berdi. E.Nysanbaev otyrǵyzylǵan kóshetterdiń jaǵdaıyna udaıy monıtorıng jasap, respýblıkamyzdyń kásibı uıymdarynyń qatysýymen ǵylymı-zertteý jumystaryn júrgizý Astana qalasy mańynda «jasyl jelekti» qalyptastyrýdy qamtamasyz etetin negizgi shara bolyp sanalatynyn aıtty.
«Jasyl beldeýde» 2020 jylǵa deıin úsh negizgi baǵyt boıynsha jumys júrgizý josparlanýda. Birinshi – jasyl beldeýdi damytý, ıaǵnı yqtyrmaaralyq keńistiginde egis jumystaryn jalǵastyrý. Osy maqsatta yqtyrmaaralyq keńistiktegi 1589,2 gektar aýmaqqa 2,1 mıllıonnan astam aǵash kóshetteri otyrǵyzylǵan. Sonyń ishinde 51 paıyzy qylqan japyraqty túri, al 49 paıyzy jaıpaq japyraqty túri. 2018 jyl men 2030 jyl aralyǵynda 5730 gektar aýmaqqa aǵash otyrǵyzý kózdelgen. Ekinshi baǵyt – qala aýmaǵyndaǵy bos jerlerde orman alqaptaryn jasaý. Prezıdenttiń tapsyrmasyn oryndaý aıasynda «úzdiksiz kógaldandyrý» boıynsha jumystardy uıymdastyrý úshin biryńǵaı orman alqabyn qurý maqsatynda qosymsha 14 849 gektar bos jer «jasyl synalar» qurý úshin bólingen. Jalpy, elorda aýmaǵynda tabıǵı-landshaftty 26 676 gektarǵa deıin jetkizý josparlanǵan. Úshinshi baǵyt – elordanyń jasyl beldeýin damytý úshin rekreasııalyq aýmaqtardy jasaý. Halyqtyń jappaı demalatyn aýmaǵyn qalyptastyrý. Bul úshin 2016 jyly jasyl beldeý aýmaǵynda 23 shaqyrymdy quraıtyn asfalttalǵan velosıped joldary salynǵan. Velosıped joldarynyń qurylysy jańa tehnologııalyq standarttarmen jasalǵan. Onda tipti velosıped tebýge keletinder úshin avtoturaqtar salynyp, arnaıy oryndyqtar qoıylǵan. Keleshekte mundaı velosıped joldary jelisin qalanyń aınalasynda 258 shaqyrymǵa deıin jetkizý josparlanǵan. 2020 jylǵa qaraı Astana mańynyń orman aýmaǵy 100 myń gektarǵa jetkizilmek.
Dınara BITIKOVA,
«Egemen Qazaqstan»
Sýretter Prezıdenttiń baspasóz
qyzmetinen alyndy
