Atalǵan aýqymdy forým elimizde alǵash ret ótkizilip otyr. Jıynǵa QHR, TMD, Eýropalyq odaq jáne Taıaý Shyǵys elderiniń 50-den astam ýnıversıtettiń rektorlary men ǵylymı ortalyqtardyń jetekshi ǵalymdary qatysty. Forým meımandary 2018-2020 jyldarǵa arnalǵan agroónerkásiptik keshen salasyndaǵy ortaq tehnologııalyq mindetterdi birlese sheshýdiń jumys jospary jáne agrarlyq sektordaǵy qýat únemdeý tehnologııasy men balamaly qýat kózderiniń keleshegin talqylady.
Aýyl sharýashylyǵy mınıstriniń birinshi orynbasary Q.Aıtýǵanov S.Seıfýllın atyndaǵy Qazaq agrotehnıkalyq ýnıversıteti uıymdastyrǵan jıynnyń agrarlyq ǵylym men bilim salasyndaǵy mańyzy zor ekendigin aıtsa, Parlament Májilisi Agrarlyq máseleler jónindegi komıtetiniń tóraǵasy, Májilis depýtaty S.Omarhanov basqosýdyń halyqaralyq EKSPO kórmesine sáıkes kelgenine toqtalyp, ýnıversıtet bazasynda Soltústik jáne Ortalyq Qazaqstannyń ıntellektýaldyq, ınfraqurylymdyq áleýetin biriktirý naqty tehnologııalyq jetistikterge qol jetkizetindigin atap ótti. Al S.Seıfýllın atyndaǵy QazATÝ rektory A.Kúrishbaev agrarlyq ǵylymnyń damý baǵyttary jóninde baıandama jasady. Rektor atalǵan alıanstyń tehnologııa transferti men bilimı jáne ǵylymı tájirıbeler almasýdyń taptyrmas biregeı alańy ekenin, áriptestiktiń ózge tetikterin qosa eseptegende, alıans músheleriniń birlese jumys isteýi Jer sharynyń úshten bir bóligine ózara aýyl sharýashylyǵy ınnovasııalarymen almasýǵa múmkindik beretinin atap ótti.
Qytaıdyń Soltústik-Batys Aýyl jáne orman sharýashylyǵy ýnıversıtetiniń rektory Sýı Chıshın qazaqstandyq joǵary oqý oryndarymen áriptestiktiń ózektiligi týraly aıtty. «Aýa raıy men jer jaǵdaıynyń uqsastyǵy aýyl sharýashylyǵy ǵylymynyń barlyq salasynda baılanysta bolýǵa jol ashady. Kúsh biriktirip, birlese jumys isteý agroóndiristik sektorda tehnologııalyq transfertke qol jetkizýge, aımaqtyń azyq-túlik qaýipsizdigin qamtamasyz etýge múmkindik beredi», dedi qytaılyq joǵary oqý ornynyń rektory.
Májilis barysynda alıans quramyna Qazaqstan, Qytaı, Reseı elderinen taǵy 10 joǵary oqý ornyn qabyldaý týraly memorandýmǵa qol qoıyldy. Olardyń arasynda Gýansı aýyl sharýashylyǵy ǵylymdary akademııasy, Shyńjan ekologııa jáne geografııa ınstıtýty (QHR), Tımırıazev atyndaǵy Reseı memlekettik agrarlyq ýnıversıteti, Prımore memlekettik aýyl sharýashylyǵy akademııasy, Ońtústik Oral memlekettik ýnıversıteti (RF), Sh.Ýálıhanov atyndaǵy Kókshetaý memlekettik ýnıversıteti, Qorqyt ata atyndaǵy Qyzylorda memlekettik ýnıversıteti, Jáńgir han atyndaǵy Batys Qazaqstan agrarlyq-tehnıkalyq ýnıversıteti, Qozybaev atyndaǵy Soltústik Qazaqstan memlekettik ýnıversıteti jáne Kastomaný ýnıversıteti (Túrkııa) bar.
Basqosý barysynda sheteldik delegasııa ókilderi Qazaqstan-Qytaı agroınjenerlik ortalyǵynda bolyp, ýnıversıtettiń et-sút ónimderin óndiretin seh jumysyna joǵary baǵa berdi. QazATÝ rektory qonaqtarǵa ýnıversıtettiń agroónerkásip kesheni boıynsha batystyq úlgidegi ǵylymı-zertteý ortalyǵyna aınalatyndyǵyn jetkizdi. Rektordyń aıtýynsha, Kalıfornııadaǵy Devıs ýnıversıtetiniń usynysy negizinde daıyndalǵan QazATÝ damý baǵdarlamasy transformasııalaýǵa qajetti barlyq ózgeristerdi qamtıdy. Sondaı-aq, qonaqtar Qytaı, Reseı, Belarýs, Germanııa elderindegi áriptesterdiń qatysýymen qurylǵan ǵylymı-zertteý kampýsy men birlesken ortalyqtardyń jáne qytaılyq seriktesterdiń qoldaýymen jaqynda ashylatyn veterınarlyq zerthananyń jumysymen tanysty. Zerthana Qytaıǵa eksporttalatyn et ónimderiniń sapasyn baǵalaýǵa jaǵdaı jasaıdy. Aýyl sharýashylyǵy mınıstrliginiń boljamy boıynsha, Qytaıǵa shyǵarylatyn et eksportynyń kólemi jyl saıyn 30 myń tonna sıyr, 360 myń tonna qoı etin quramaq. Sonymen birge, kelesi jyly Astanada túrli aýyl sharýashylyǵy ónimderin ósirý úshin elimizde qandaı agrotehnologııany qoldanýǵa bolatynyn birlese zertteýge múmkindik beretin organıkalyq aýyl sharýashylyǵy ónimderin sertıfıkattaýǵa arnalǵan zerthana ashý josparlanyp otyr. Eki jobaǵa da Qytaı tarapy qarjy bóledi.
Dýman ANASh,
«Egemen Qazaqstan»
