Aıtalyq, dóńgelek ústel basynda Germanııa tarapynan Fraýngofer atyndaǵy ınstıtýttyń avtomattandyrý jáne óndiristi basqarý jónindegi EO keńsesiniń basshysy Krıstıan Blobner, osy ınstıtýttyń ınnovasııalar men júıelerdi zertteý jónindegi ǵylymı qyzmetkerleri – doktor Emanýel Mýller jáne professor Andrea Zenker boldy. Qazaqstan jaǵynan Elbasy qory janyndaǵy Jas ǵalymdar keńesiniń tóraǵasy Mahmut Tomanov, keńes músheleri, joǵary oqý oryndarynyń jas ǵalymdary Súleıman Demırel atyndaǵy ýnıversıtetten Meırambek Japarov, Mádına Álımanova, Halyqaralyq aqparattyq tehnologııalar ýnıversıtetinen Beıbit Ámirǵalıev, Kárimjan Nurlan, Nazarbaev Ýnıversıtetten Nurhat Jaqıev, Bolat Sultanǵazın, Almas Shyntemirov, sonymen qatar, «Indýstrııa 4.0» kompetensııa ortalyǵynyń dırektory Serik Qurmanov qatysty.
Shara barysynda ǵalymdar 3D prıntıng, qazaqstandyq robotty tehnıka, IT mamandaryn daıarlaý ádisteri jáne taǵy basqa máselelerdi talqylady. Máselen, otandyq mamandar «Qazaqstannyń 3D prıntıngtegi múmkindikteri jáne problemalary», «IT ýnıversıtetiniń mysaly negizinde robotty tehnıka salasyndaǵy jańa jobalar», «Qaraǵandy JEO-nyń energııa tıimdiligin arttyrý úshin ázirlenip jatqan IT sheshimder», «2018 jyly ekonomıkanyń ósý qarqynyn qamtamasyz etetin bes negizgi basymdyqtar, Sıfrly Qazaqstan-2020» sııaqty taqyryptarda sóz sóılep, óz tájirıbelerin ortaǵa saldy.
«IT-tehnologııalardy engizýdiń nátıjesinde kásiporyndardyń ónimdiligi, jumystyń jyldamdyǵy, shyǵyndardyń ońtaılanýy jáne tabystyń artýy ulǵaıady. Biz barlyq noý-haýlardy «prototıpinen bastap óndiriske deıin» Astananyń shaǵyn jáne iri kásiporyndaryna engizgimiz jáne úzdik sheshimderdi búkil elge taratqymyz keledi», deıdi Jas ǵalymdar keńesiniń tóraǵasy Mahmut Tomanov. Tóraǵanyń aıtýynsha, mundaı basqosýlar bilim berý uıymdary men naqty óndiris oryndarynyń baılanysyn arttyryp, tyń ıdeıalardyń óndiriste is júzine asýyna óz yqpalyn tıgizedi. Osylaısha, ekonomıkanyń ǵylymǵa negizdelýine jol ashpaq.
«Qazirgi kezde ýnıversıtetterdiń barlyǵy derlik ındýstrııaǵa qajet. Biraq ındýstrııanyń ózi naqty bir mamandardy qalasa da, búgingi oqý baǵdarlamalary ondaı qyzmetkerlerdi daıarlaýǵa saı kelmeıdi. Osynyń saldarynan óndiriske keletin bakalavr mamany taǵy bes jyldaı beıimdeledi. Demek, tórt jyl oqıdy, bes jylyn taǵy beıimdelýge ketiredi. Sóıtip, baqandaı toǵyz jyldan keıin bir nárseni isteı bastaıdy. Bul – tym uzaq úderis. Qazirgi naryq zamany ondaıdy kótermeıdi», deıdi M.Tomanov. Onyń aıtýynsha, búginde aqparattyq texnologııalar salasyndaǵy ınnovasııalardy óndiriske engizý úshin jeti jyldaı ýaqyt qajet. Al keıbir qytaılyq kompanııalar ol jumysty alty aıdyń ishinde iske asyryp jatady.
«Sonyń bári qytaılyq kompanııalardyń qolynan kelse, bizge olardyń tájirıbesin óz elimizde nege engizbeske? Árıne, bul jerde ǵalymdardyń eńbegi zor. Sebebi, olar naqty óndiriske qatysty saraptama jasap, tıimdi ári paıdaly usynystar jasaı alady. Mysaly, bizdiń ulttyq kompanııalarymyz belgili bir texnologııany satyp alady. Biraq ol eskirgen bolyp shyǵady. Ondaı oqıǵalar az emes. Al ǵylym men óndiris arasyndaǵy myqty baılanys ornatylsa, zaman talabyna saı texnologııalardy alýǵa bolady. Sebebi, ǵalymdar onyń bárin saraptap otyrady», deıdi M.Tomanov.
Sondaı-aq, sarapshylar saparynyń maqsaty Qazaqstan ónerkásibiniń «Indýstrııa 4.0» tehnologııasyn engizýge daıyndyǵyn tekserý, ónerkásipti sıfrlandyrýǵa qajetti ónim berýshiler ekojúıesin baǵalaý ekendigi aıtyldy. Sol sebepti, osy jumys sheńberinde shetel sarapshylary aldaǵy 3 kún birqatar otandyq kásiporyndarǵa barmaq. Sondaı-aq, múddeli vedomstvolar jáne uıymdarmen, sonyń ishinde ǵylymı uıymdardyń ókilderimen kezdesedi dep josparlanǵan. Germanııa mamandarymen bastalǵan mundaı kezdesý aldaǵy ýaqytta basqa da sheteldiktermen jalǵasyn tappaq.
Dınara BITIKOVA,
«Egemen Qazaqstan»
