Alda-jalda jankúıer aǵaıyndardyń jaryssózine qatysa qalsańyz, eskikóz aǵalarymyzdyń aýzynan erterek ýaqyttarda jasyl alańda juldyzdaı jarqyraǵan Segizbaev, Stepanov, Kvochkın, Rojkov, Dolmatov sekildi jampozdar jaıynda ertegideı estelikterdi estısiz. Kimniń neshe gol soqqanyn jatqa aıtqanda kompıýterińiz sadaǵa ketsin.
Al endi aıaǵymyz Almatyǵa jetip, ańsarymyz aýǵan fýtbolyńyzdy stadıonnan talaı tamashalaǵan bizdiń tusymyzda qaı oıynshynyń aıy ońynan týyp edi? Iá, sekseninshi jyldardyń serkelerin eske túsirip kórelikshi. Eger umytpasańyzdar, ol kezde de saıypqyran oǵlandar sany az bolmaıtyn. Máselen, Stýkashev, Volgın, Sálimov, Berdyev bolyp kete beretin. Áriden qozǵaǵan áńgimemizdiń dál osy jerine kelgende áı-shaıǵa qaramaı, «Keshirińiz, siz Pehlevanıdıdi qaldyryp kettińiz» deýińiz ábden múmkin, qurmetti oqyrman. Onyńyz oryndy. Sabyr saqtańyz, biz Qazaqstan fýtboly tarıhyndaǵy aıryqsha tulǵaǵa arnaıy toqtalmaqpyz.
Almatynyń «Qaıratyna» Shymkenttiń «Melıoratorynan» aýysqan Evstafıı Pehlevanıdı birden kópshiliktiń kózaıymyna aınaldy. Jaqsyny jatsynbaıtyn jankúıerler ony erkeletip «Peha» deıtin. Fýtbolshydan góri balýandarǵa nemese ziltemirshilerge kóbirek kelińkireıtin (Maradona sııaqty) dembelshe denesine qaramaı shapshań qozǵalyp, shalt qımyldaıtyn shabýylshyny qarsylastardyń qozǵaýshylary jan-jaǵynan qaýmalap, adymyn ashtyrmaýǵa tyrysatyn. Kóz jazyp qalsa bitti, qaqpalaryna qaýip tóndiredi. Áldekimderdeı bap tilep áýrege túspeıdi. Ámbebap. Alańnyń kez kelgen qanatynan atoılaıdy. Oń-soly birdeı buǵan. Eki aıaǵyn birdeı jumsaıdy. Baspen de, paspen de jaqsy oınaıtyn. Aspandaǵy dopqa qaraı qabylandaı atylǵanda ortasha ǵana boıynan olqylyq kórmeı, uzyntura jigitterdi qapy qaldyratynyn qaıtersiń. Sodan soń bar ǵoı, «jaý shaýyp» jatsa da art jaqqa qaıtýdy bilmeıtin. Munysy Blohınge tartqan. Aıaǵyna dop tıse attaı shabady. Kese-kóldeneńdep aldynan shyqqandardy ary-beri «aldaǵandaǵy» jyldamdyǵyn aıtsańshy. Teńbil dopty zeńbirektiń oǵyndaı zymyratqanda qaqpashydan qaıyr bolmaı, «toǵyzdyqqa» top etkizýshi edi-aý topjarǵanym. Sonyń arqasynda jetpis úsh gol salyp, «Qaırattyń» arǵy-bergi tarıhyndaǵy eń mergen fýtbolshy atandy.
Aıtpaqshy, Evstafıı Pehlevanıdı 1983 jylǵy KSRO chempıonatynyń qorytyndysy boıynsha eldegi eń úzdik 33 oıynshynyń tizimine kirdi. Bul úlken oqıǵa bolatyn. Buryn-sońdy mundaı jetistikke qaırattyqtardan tek Vadım Stepanov qana jetken edi. Sodan ıntervıý almaq oımen Stastyń sońyna túseıin. Qańtardyń qaqaǵan aıazynda «Medeý» muz aıdynynda oqý-jattyǵý jıynynda júrgen jerinen taptym-aý aqyry. Meımanhananyń bir bólmesinde áriptesi Petr Neıshtetter ekeýi «Romantık» radıollasyn qosyp qoıyp, mýzyka tyńdap jatyr eken. Sol kúni biraz syrǵa qanyqtym. Eki saǵattaı emin-erkin áńgime sherttik. Aıtýyna qaraǵanda, Grýzııadan Qazaqstanǵa qonys aýdarǵan grek otbasynda týyp-ósipti. Ákesi Alkıvıad ta ájeptáýir fýtbolshy bolypty. Soǵystan keıingi ýaqyttarda Tbılısıdiń «Dınamosynda» Borıs Paıchadze, Nıkolaı Dzıapshıpa sekildi dúldúldermen birge oınapty. Sol joly Odaq fýtbolynyń oı-qyryn da biraz túgendedik bilem. Ásirese, Blohın men Chıvadzeniń ulttyq quramaǵa shaqyrylmaǵanyna qatty renjigeni esimde qalypty. Jataqhanaǵa kele sala túnimen otyryp «Lenınshil jasqa» maqala jazdym. Jańylmasam Dúráli Dúısebaev aǵam oǵan tamasha taqyryp qoıdy. «Ákeden mıras bul fýtbol» degen. О́kinishke qaraı, onymyz Seıdahmet Berdiqulov sekildi reformator redaktordyń talǵamyna tatymaı, gazetke shyqpaı qaldy. Suhbattyń shekesine sol qolymen soıdaqtata «Mundaı jattandy dúnıelerdi salýdyń qajeti joq» dep buryshtama soǵypty. О́kpem tarqap, ózime-ózim kelgen soń «Sport» aptalyǵynda jarııaladym... Solaı...
О́tkendi kóksep ózeýreý onsha durys emestigin sezem. Biraq, báribir qyzyqtyń kóbi artta qalǵandaı kórine beretini qalaı eken, osy?..
...Pah, shirkin, Peha!!! «Qaırattyń» qaıta týmas qara nary eken ǵoı...
Talǵat BATYRHAN,
«Egemen Qazaqstan»
