Úkimet otyrysynda dári-dármek baǵalaryn retteý jaıy qaraldy

Medısına uıymdary qaǵazbastylyqtan «qutylady» 

Densaýlyq saqtaý mınıstri Eljan Birtanovtyń málimdeýinshe, qazirgi tańda onlaın-rejimde sta­tıs­tıkalyq aqparatty jınaý men densaýlyq saqtaý sala­syn qar­jy­landyrýmen qamtama­syz etýge arnalǵan 22 aqparattyq júıe jumys isteıdi. Aqparat­tyq júıelerdi birik­tirip, derek­ter­diń birtutas saqtaý ornyn qurý úshin bıylǵy jyldyń sońyn­da qa­nat­qaqty rejimde ınte­rope­rabeldik platformasy iske qosyl­maq.
Mınıstrdiń aıtýynsha, 2018 jyldan bastap emdelýshiniń «Je­ke kabıneti» qoljetimdi bolady, ol arqyly densaýlyq saqtaý qyz­met­teri týraly aqparat alýǵa múmkin­digi bar. Bıylǵy jyldyń sońyna deıin barlyq medısına uıym­dary aqparattyq júıelermen qamta­masyz etiledi, ıaǵnı bul 2019 jyl­dyń 1 qańtarynan bastap jumys­tyń qaǵazsyz formatyna aýysýǵa múmkindik beredi. 2020 jylǵa qaraı halyqty densaýlyqtyń elektrondy tólqujatymen qam­ta­masyz etý josparlanǵan. Sondaı-aq, mınıstr­lik Áleýmettik medı­sı­nalyq saq­tandyrý qorynyń aqpa­rattyq júıesin qurý boıynsha jumystar júrgizip jatyr.
Al óz kezeginde Aqparat jáne kommýnıkasııalar mınıstri Dáý­ren Abaev «Aýyldyq jerlerde talshyqty-optıkalyq baıla­nys jelilerin ornatý» joba­synyń I kezeńi aıasynda 900-den astam den­saýlyq saqtaý nysanyn ınternetpen qamtamasyz etý josparlanǵanyn aıtty. Mı­nıstrdiń málimdeýinshe, «Azamattarǵa arnalǵan Úkimet» memlekettik korporasııasynyń front-keńselerinde jáne poshtalyq baı­lanys bólimshelerinde Jumys­pen qamtý ortalyqtarynyń ókilderi azamattarǵa mindetti medısınalyq saqtandyrý máseleleri boıynsha keńes beredi. «Elektrondy úki­met» portalynda, sonymen qatar, qo­ǵam­dyq qoljetimdilik pýnktteri arqy­ly onlaın-rejimde áleýmettik márte­beni anyqtaýǵa bolady.
Otyrysta sondaı-aq, óńir­ler­de júrgizilip jatqan den­saý­lyq saqtaý mekemelerin aqparat­tandyrý jumystary týraly Ońtústik Qazaqstan, Jambyl, Shyǵys Qazaq­stan oblystarynyń ákimderi esep berdi. Odan soń Pre­mer-Mınıstr B.Saǵyntaev óńirlerdiń ákimderine qajetti kompıýterlik tehnıkalardy satyp alyp, medısına uıymdaryna aqparattyq júıelerdi engizýdi tapsyrdy. Sonymen qatar, tehnıkanyń servıstik qyzmet kórsetýi men onyń ınternetke qosylýyn retke keltirý qajettigin jetkizdi. Aqparat jáne kommýnıkasııalar, Densaýlyq saqtaý mınıstrlikterine tıisti or­ta­lyq jáne jergilikti atqarýshy organ­darmen birlesip aqparattyq júıe­lerdiń birlesý jumystaryn bıyl­ǵy jyldyń 1 qarashasyna deıin aıaqtap, onyń toqtaýsyz ju­mys isteýin qamtamasyz etý tapsyryldy.

Dári-dármek baǵasy rettelýi tıis

Bıylǵy jyldyń sońyna deıin elimizde dári-dármek baǵalaryn memlekettik retteý engizilmek. Soǵan oraı qazirgi ýaqytta Den­saý­lyq saqtaý mınıstrligi qandaı jumystar júr­gizýde, nen­deı sheshimder qabyl­dandy, memle­kettik retteýdiń tártibi qandaı bolmaq? Densaýlyq saqtaý mınıstri Eljan Birtanov osy másele jóninde de egjeı-tegjeıli baıan­dady. 
Mınıstrdiń málimdeýinshe, qa­zirgi tańda ulttyq dárilik saıasatty iske asyrý boıynsha arnaıy jospar ázirlengen, ol halyqty dárimen qam­tamasyz etýdi jetildirýdiń yqpaldy sharalaryn engizýdi kózdeıdi. «Mınıstrlik ázirlegen erejeler jobasyna sáıkes baǵa belgileý úde­risi – óndirýshi zaýyttan bastap Qazaqstandaǵy jetkizýshiler qoıma­laryna deıin túgel tirkeledi. Sodan keıin Densaýlyq saqtaý mınıstr­ligi dári-dármektiń shekti kóter­me jáne bólshek saýda qunyn beki­tedi», dedi E.Birtanov. Sondaı-aq ol ulttyq dárilik saıasat týraly zań jo­­basynyń tujyrymdamasy far­masev­tıkalyq jáne medı­sı­nalyq sala mamandarynyń tal­qylaýy­na usynylǵanyn jetkizdi. 
Talqylanǵan másele boıynsha «Atameken» UKP basqarma tóra­ǵa­synyń orynbasary N.Áltaev sóz sóılep, kásipkerlik turǵy­sy­­nan usy­nystarymen bólisti. Qo­ry­­tyndysynda Premer-Mı­nıstr Densaýlyq saqtaý mınıstr­ligine «Atameken» UKP jáne far­ma­sevtıkalyq qoǵammen birge dári-dármek baǵalaryn retteý men qalyptastyrý tetikteri máselelerin jete pysyqtaýdy tapsyrdy. 

Turaqtandyrý boıynsha jumys kúsheımek

Otyrysta qaralǵan kelesi másele – áleýmettik mańyzy bar azyq-túlik taýarlary baǵalaryn turaqtandyrý sharalary. Bul rette Ulttyq ekonomıka mınıstri Tımýr Súleımenov áleýmettik mańyzy bar azyq-túlik taýarlarynyń baǵalaryna qatysty jaǵdaı týraly baıandady.
«Jasalǵan memorandýmdar aıasyndaǵy mınıstrlikter men ákim­dik­terdiń birlesken jumysy áleýmet­tik mańyzy bar azyq-túlik taýarlaryna tutynýshylyq baǵa ındeksiniń ósý qarqynyn qańtar-naýryzdaǵy 1,2 paıyzdan sáýir men mamyr aılarynda 0,6 paıyzdan 0,9 paıyzǵa deıin tómendetýge múmkindik berdi. Alaıda, maýsymda bul kórsetkish 1,9 paıyzǵa deıin artqany baıqalýda», dedi T.Súleımenov.
Al Aýyl sharýashylyǵy birinshi vıse-mınıstri Qaırat Aıtýǵanov turaqtandyrý qorlarynyń jumysy týraly baıandady. Búginde pııaz, kartop, qyryqqabat, sábiz sııaqty áleýmettik mańyzy bar azyq-túlik ónimderiniń baǵasyn ustap turý úshin árbir oblysta turaqtandyrý qory qurylǵan. Oǵan jyl saıyn atalǵan taýarlardyń bir bóligi satyp alynady da, tapshylyq kezin­de arzan baǵamen naryqqa shyǵa­rylady. Osylaısha, baǵany qymbattatpaýǵa múmkindik bar. Alaıda, turaqtandyrý qorlaryna jaýapty azamattar azyq-túlik aqshasyn depozıtterde aınaldyryp júr. 
Q.Aıtýǵanovtyń aıtýynsha, azyq-túlik naryǵynda spekýlıatıvti áre­ketter de joq emes. Al ákimdikter kartop pen qyryqqabat baǵasynyń óskenin О́zbekstanǵa tasymaldanatyn ónimniń artýymen túsindirip otyr. «Bizdińshe, ol basty sebep emes. Ákimdikter ótken jyldyń óni­mi esebinen turaqtandyrý qor­laryna azyq-túlikti kóptep satyp alǵanda qazirgi jaǵdaı týynda­mas edi. Bizdiń zertteýimizge sáıkes, azyq-túlik ónimderi turaqtandyrý qor­laryna tıisti deńgeıde satyp alynbaıdy. Sonyń saldary­nan dál sol taýarlardyń baǵasy kóteriledi. Qazirgi kezde turaqtan­dyrý qorlaryna satyp alynǵan kartop­tyń úlesi 16 paıyzdy qurasa, pııaz – 7 paıyz, al qyryqqabat 5-aq pa­ıyzdy qurap otyr», dedi Q.Aıtý­ǵanov.
Budan ári Qaraǵandy, Batys Qazaqstan oblystarynyń jáne Astana qalasynyń ákimderi óńir­ler­degi jaǵdaı týraly esep berdi. Osy rette Premer-Mınıstrdiń oryn­basary-Aýyl sharýashylyǵy mınıstri Asqar Myrzahmetov ákimdikterde áleýmettik mańyzy bar ónimderdiń baǵalaryn turaqtan­dyrý úshin barlyq múmkindikter baryn aıtyp, óńirlerge turaqtandyrý qorlaryna jańa túsim ónimderin satyp alýǵa kirisý kerektigin atap ótti. Premer-Mınıstr B.Saǵyntaev ákim­­dikterge áleýmettik mańyzy bar azyq-túlik taýarlarynyń baǵa­laryn turaqtandyrý boıynsha ju­mysty kúsheıtýdi tapsyrdy. Ulttyq ekonomıka jáne Aýyl sha­rýa­­shylyǵy mınıstrlikterine baǵalar qozǵalysyna turaqty monıtorıng júrgizýdi qamtamasyz etý tapsyryldy.
Memlekettik organdarǵa, ákim­diktermen birlesip, basym túrde óńir­lik bazarlardy azyq-túlik­pen molyqtyrý jáne saýda ınfra­qu­rylymyn damytý boıynsha sharalar qabyldaý qajettigin aıtty.

Dınara BITIKOVA,
«Egemen Qazaqstan»