Qazaqstan • 12 Shilde, 2017

Investısııa – eldi damytý tetikteriniń biri

341 ret
kórsetildi
6 mın
oqý úshin

Elbasynyń elge tıgizgen basty shapaǵatynyń biri – álemniń barlyq elinen ınvestorlar tartýdyń bas platformasyn jasaqtaı bilgendigi. Beınelep aıtqanda, táýelsizdik tańymen birge Memleket basshysynyń shetel ınves­tısııasyn tartý jónindegi tabandy tujyrymy da bir mezgilde kórinis taba bastady. Onyń alǵashqy mysaldarynyń biri AQSh-tyń «Shevron» kompanııasy ákelgen ınvestısııalyq qarajattar bolyp tabylady. Budan keıingi jyldarda ınvestısııalyq ahýaldy tereńdetý isinde TMD memleketteri arasynda Qazaqstannyń kóshbasshylyq róli aıqyndalyp, daralana bastady.

Investısııa – eldi damytý tetikteriniń biri

Áıtse de osy ýaqyt ishinde ózge kórshiles elder de qarap qalǵan joq. Qazaqy uǵymǵa saıǵanda olar da «atqa qamshy basty». Osy kezde Prezıdent el Úkimetiniń aldyna taǵy bir jańa mindet qoıdy. Bul is shetel ınvestısııalaryn tartý isindegi kóshbasshylyqty odan ári saqtap qalý qajettiliginen týyndady. Árıne, bul máselede «Astana halyqaralyq qarjy ortalyǵy» el ekonomıkasyna qarjy resýrstaryn tartýda jetekshi ról atqaratyndyǵy eshqandaı talas týǵyzbaıdy. Alaıda, Elbasy bul ortalyqtyń múmkindigi de ýaqyt óte kele tutas el úshin tarlyq etetinin túısinip, shetel ınvestısııasyn tartý aýqymyn ulǵaıtý úshin kelesi bir mańyzdy qadamǵa bet burdy. 
Bul elimizde Elbasynyń tikeleı tapsyrmasyna sáıkes qurylǵan «KAZAKH INVEST» ulttyq kompanııasy bolatyn. Qazirgi kezde atalǵan qurylym ınvestısııa tartý men elimizdegi ınvestısııalyq ahýaldy odan ári tereńdetý máselelerine qatysty tıisti is-qımyl tanyta bastady. Buǵan sheteldik ınvestısııalar tartý isinde elimizde kósh bastap kele jatqan óńirlerdiń biri – Aqtóbe oblysynan da naqty mysaldar keltirýdiń oraıy kelip tur. Mysaly, aımaqtaǵy Qazaqstan-Qytaı birlesken «SNTS-Aqtóbe munaı gaz» kompanııasy ótken jyly  42,2 mıllıard teńge kóleminde ınvestısııa salypty. Aıta berse óńirde mundaı mysaldar jetkilikti. 
– Biz buǵan deıingi is-tájirıbemizde Qazaqstan Pre­zıdenti Nursultan Nazarbaev­tyń ınvestorlar tartý jáne tutastaı el ishinde ınves­tı­sııalyq ahýaldy jaqsartý jónindegi saıasaty asa syndarly ári senimdi ekenine aıqyn kóz jetkizdik. Bir sózben aıtqanda, Qazaqstan basshysy damý men ósip-órkendeýdiń senimdi joly, ári basty kepiliniń biri ınvestısııa tartý dep túsinedi. Bul óte durys, ómirsheń kózqaras. Qazirgi kúni Qazaqstanda bul máselede memlekettik organdar tarapynan belgilengen sharalardyń tıimdiligi aıqyn kórinýde, – dedi bul jóninde gazet tilshisine joǵaryda atalǵan birlesken kompanııanyń bas dırektory Van Szıýnjen. 
Endigi kezekte «KAZAKH INVEST» Ulttyq kompa­nııa­synyń atqaratyn qyzmet­teriniń bas­ty baǵyttary jó­nin­de aıta ketkenniń artyq­shy­lyǵy bolmasa kerek. Bas­qarma tóraǵasynyń orynba­sary Birjan Káneshovtiń málimdeýine qaraǵanda onyń aıasy meılinshe keń, meılinshe aýqymdy. Investorlar tartý isi – memlekettik organdar men otandyq jáne sheteldik ınvestorlar, damý ınstıtýttary jáne halyqaralyq kompanııalarmen, bıznes orta ókilderi qoıan-qoltyq,tize qosa qımyldaǵan kezde ǵana oıdaǵydaı nátıje bere alady.
Sondaı-aq, onyń aıtýynsha, qazirgi kezde respýb­lı­kamyzdyń túpkir-túpkirinde «KAZAKH INVEST» AQ-tyń jergilikti atqarýshy organdary qurylyp, iske kiris­ken. «Olardyń jergilikti mem­lekettik organdarmen jáne aý­maqtyq qurylymdarmen birlesken ózara is-qımyldary kóptegen túıindi máselelerdiń kiltin qolǵa ustata alady. Bir sózben aıtqanda Ulttyq kompanııa ınvestorlarǵa «bir tereze» qaǵıdaty boıynsha tıisti qyzmet arnalaryn usyna alady. «Beınelep aıtqanda, muny nóldik sıkldan júzege asqanǵa deıingi jobalardyń tolyq qyzmetin usyný dep túsi­nýge de bolady», deıdi Bir­jan Bısekenuly. Rasynda da «KAZAKH INVEST» qury­lymdyq júıeleri men jergi­likti aımaqtyq keńes múshe­leri arasynda tyǵyz baılanys ornasa, mundaı ózara yn­ty­­maq­tastyqtyń tıimdi ná­tı­­jeleri kóp kúttirmesi kámil. Ári mundaı qarym-qaty­nastardyń qolaıly alǵyshart­tar qalyptastyrýǵa jol asha alatyny da nazardan tys qalmaǵany jón. 
Investısııalyq ahýal jó­nindegi búgingi áńgimemizdiń betasharyn Aqtóbe aımaǵynan bastaǵan soń, onyń túıinin de osy óńirge qatysty qoıǵandy jón kóremiz. Aıtalyq, ótken jyldan beri elimizde «Doing Business» qosalqy ulttyq reıtıngi boıynsha elimizde ilkimdi joba qolǵa alynǵany málim. Mundaǵy basty maqsat – iskerlik ahýaldy odan ári jaqsartý jáne bıznes ortanyń qolaılylyǵyn anyqtaý bolyp otyr. Aıtaıyn degenimiz, Aq­tóbe osyndaı balamasy joq joba oıdaǵydaı iske asa bastaǵan aımaqtar qatary­na kiredi. Onyń taǵy bir erek­sheligi men artyqshylyǵy, joba aıasyndaǵy zertteýlerdi Dúnıe­júzilik banktiń sarapshylary júrgizetininde. Mysaly, olar ózderi júrgizgen sońǵy reı­tıngtiń qorytyndysynda Al­maty, Aqtóbe jáne Qostanaı qa­lalarynyń kórsetkishteri únemi ilgerileý ústinde ekendikterin atap kórsetken. 
Qazirgi kúni óńirde «Doing Business» kórsetken osy je­tistikti odan ári turaqtandyrý úshin tıisti sharalar qabyl­dan­ǵan. Sonyń bir mysaly ákim­­shilik kedergilerdi joıý úshin, iskerlik ahýaldy odan ári tereńdetý jáne aldaǵy jyl­­darda ruqsat berý júıesin jetil­­dirý boıynsha jumys toby qury­lǵany bolyp tabyla­dy. Túıip aıtqanda, Elba­sy Qazaqstannyń óz ınvestı­sııalyq strategııasy bolýy tıis­tigin atap kórsetkeni belgili. Osy­ǵan oraı qazirgi kezde El­basy tapsyrmasyna sáıkes res­pýblıka Úkimetinde tıisti ázir­lik jumystary júrgizilip kele jatqany baspasózde jarııa­lanǵan derekter arqyly oqyr­mandarǵa belgili bolsa kerek. 
Investısııa – ıgilik. Inves­tısııa – eldiń damýynyń basty tetiginiń biri. Sony tartýdyń tuǵyrly tujyrymdamasyn bel­gilep bergen Elbasy eńbeginiń orny erekshe.

Temir QUSAIYN,
«Egemen Qazaqstan»
 
AQTО́BE