Elimizdiń Aýyl sharýashylyǵy mınıstrliginiń shaqyrtýymen Astanaǵa Qytaı Halyq Respýblıkasynyń Aýyl sharýashylyǵy mınıstri resmı jumys saparymen keldi. Ol agrarlyq saladaǵy iskerler tobyn bastap keldi. Sapar barysynda Qazaqstan Respýblıkasy Premer-Mınıstriniń orynbasary – Aýyl sharýashylyǵy mınıstri Asqar Myrzahmetov pen Qytaı Halyq Respýblıkasy Aýyl sharýashylyǵy mınıstri Han Chanfýdyń ekijaqty kezdesýi jáne qazaq-qytaı agrarlyq ınvestısııalyq forýmy bolyp ótti.
Ekijaqty kezdesý barysynda Qazaqstan men Qytaıdyń aýyl sharýashylyǵy salasy boıynsha áriptestigi, ásirese, veterınarııa jáne organıkalyq ónimder jónindegi ózekti máseleler, birlesken ınvestısııalyq jobalardy uıymdastyrý jáne júzege asyrý jaıy talqylandy.
Investısııalyq forýmdy eki eldiń aýyl sharýashylyǵy mınıstrleri ashty. Atalǵan forýmnyń jumysyna eki jaqtan 100-den asa bıznes, bilim jáne ǵylym ókilderi qatysty.
A.Myrzahmetov forýmdaǵy sózinde Qytaı Halyq Respýblıkasy Qazaqstannyń jalpy ekonomıkalyq, onyń ishinde agroónerkásiptik sala boıynsha mańyzdy strategııalyq áriptesi ekendigin atap kórsetti. Bul salada ekijaqty qatynas jyl ótken saıyn óris ala túsýde. Osy joly birneshe qujatqa qol qoıylmaq. Olar eki el arasyndaǵy salalyq yntymaqtastyqty jańa deńgeıge shyǵarady dep kútilýde. Sonyń ishinde Qytaı tarapynyń Qazaqstannan osy elge shyǵarylatyn taýarlarǵa qoıylatyn birqatar fıtosanıtarlyq shekteýlerdi alyp tastaýǵa nıet tanytyp otyrǵandyǵyn aıtýǵa bolady.
Qytaı Halyq Respýblıkasy Aýyl sharýashylyǵy mınıstri Han Chanfý óz sózinde Qytaı men Qazaqstan arasyndaǵy ekonomıkalyq yntymaqtastyqtyń kóneden kele jatqan tarıhı sıpaty barlyǵyn, sonyń kýási retinde Qytaıdan bastalyp, Qazaqstan aýmaǵyn basyp ótetin kóne kerýen jolynyń birneshe ǵasyrlar boıy jumys istep, sháı men jibek matalar, kilemder, basqa da ónimderdi jetkizip turǵandyǵyn alǵa tarty. Endi Qytaıdyń «Bir beldeý – bir jol», Qazaqstannyń «Nurly jol» baǵdarlamalary qosyla kelip, kóne Jibek jolynyń boıyna qaıtadan jan bitirip otyr. Bul jaǵdaı eki eldiń ekonomıkalyq yntymaqtastyǵyn, sonyń ishinde agroónerkásip salasyndaǵy qarym-qatynasyn jańa sapalyq deńgeıde damytýǵa jol ashady.
Osyǵan oraı eske ala ketetin bir jaǵdaı, aǵymdaǵy jyldyń maýsym aıynda Astana qalasynda ótken eki memlekettiń basshylary Nursultan Nazarbaev pen Sı Szınpınniń kezdesýi kezinde de Qazaqstan men Qytaı arasynda aýyl sharýashylyǵy taýarlaryn óńdeý jáne ınvestısııa tartýdyń mańyzdylyǵy birneshe ret aıryqsha atalyp ótken bolatyn.
Osy jyldyń aqpan aıynda qabyldanǵan elimizdiń Agroónerkásiptik keshenin damytýdyń 2017-2021 jyldarǵa arnalǵan memlekettik baǵdarlamasyn júzege asyrý barysynda aýyl sharýashylyǵy taýarlaryn óńdeý boıynsha ekijaqty yntymaqtastyq jumystaryn júrgizý jalǵasyn tabýda.
Forým óz jemisin berdi dep aıtýǵa bolady. Onyń barysynda elimizdiń agroónerkásip salasyna 160 mln dollar kóleminde ınves-
tısııa tartý jáne saýda boıynsha yntymaqtastyq jónindegi 7 qujatqa qol qoıyldy. QR Aýyl sharýashylyǵy mınıstrligi men QHR Aýyl sharýashylyǵy mınıstrligi agrarlyq yntymaqtastyq aıasynda «Úlgilik aımaq» qurý boıynsha ózara túsinistik týraly memorandým jasasty.
«Agrarlyq yntymaqtastyq boıynsha «Úlgilik aımaq» kásiporyndarǵa aýyl sharýashylyǵy salasynda jańa ınnovasııany engizetin bolady. Atalǵan joba «Ulttyq agrarlyq ǵylymı bilim berý ortalyǵy» kommersııalyq emes aksıonerlik qoǵamy bazasynda júzege asyrylady», – dep atap ótti A.Myrzahmetov.
Sondaı-aq, forým aıasynda Qytaı eline qazaqstandyq aýyl sharýashylyǵy ónimderin jetkizý boıynsha «Azyq túlik korporasııasy» AQ ulttyq kompanııasy qytaı kompanııalarymen birneshe kelisimderge qol qoıyldy. Olardyń qatarynda «Xi’an Aijugrain & Oil Industry Group Co Ltd kompanııasymen dándi daqyldar men maıly daqyldar saýdasy boıynsha ózara yntymaqtastyq» týraly kelisim, «Zhongxinjian LLC kompanııasymen saýda-sattyq boıynsha» memorandýmy jáne «Xinjiang Zhaofenghe Bio-technology Co kompanııasymen dándi daqyldar saýdasy boıynsha ózara yntymaqtastyq týraly» kelisim bar. Bul kelisimder Qytaıǵa 200 myń tonna dándi-daqyl jáne 100 myń tonna maıly daqyldardy eksporttaýǵa sonymen qosa, atalǵan dándi-daqyl túrlerin shekaralyq aımaqta saqtaıtyn termınal qurýǵa múmkindik beredi.
Forýmda taǵy bir qol qoıylǵan memorandým «Jannur-Astana Grýpp» JShS men Qytaıdyń Henan provınsııasyndaǵy «Tınıan Inhaı» tuqym óndirý kompanııasy arasynda aýyl sharýashylyǵy salasynda yntymaqtastyq jóninde boldy. Atalǵan kelisim Qazaqstan aýmaǵynda dándi-daqyldardy óńdeýdiń, onyń ishinde tuqym sharýashylyǵynda tehnologııany transfertteýdiń tolyq sıklyn jasaıdy.
«Qazirgi tańda buryn qol qoıylǵan kelisimder boıynsha raps maıyn, sút, et, qyzanaq jáne basqa da aýyl sharýashylyǵy ónimderin óńdeý boıynsha birikken ınvestısııalyq jobalar júzege asyrylýda. Budan bólek, Citic Group kompanııasymen júrgizgen yntymaqtastyq barysynda bıdaı jáne bıdaıdyń sabanyn óńdeý boıynsha eki úlken joba iske asyrylý ústinde», – dedi forým jumysyn júrgizgen Aýyl sharýashylyǵy vıse-mınıstri Gúlmıra Isaeva.
Sonymen qatar, S.Seıfýllın atyndaǵy qazaq agrarlyq-tehnıkalyq ýnıversıteti Qytaıdyń XISEN kompanııasymen elimizde kartop ósiretin tájirıbelik demonstratıvti stasıonar qurý jónindegi kelisim jáne Qytaıdyń Soltústik-batys aýyl jáne orman sharýashylyǵy ýnıversıtetimen birlesken agrotehnopark qurý jóninde kelisim jasasty.
Suńǵat ÁLIPBAI,
«Egemen Qazaqstan»
