Seriktestiktiń senimdi úlgisi

Frank-Valter Shtaınmaıer Ger­manııa Prezıdenti bolǵaly Qazaqstanǵa alǵash ret kelip otyr. Buǵan deıin ol osy eldiń Syrtqy ister mınıstri qyzmetin atqarǵan edi. Bıylǵy aqpan aıynda ótken saılaýda Frank-Valter Shtaınmaıer saılaýshylar daýysynyń jartysynan kóbin jınap, osy eldiń 12-shi prezıdenti bolyp saılandy. 
Kezdesý barysynda Qazaqstan Pre­zı­denti ony jańa qyzmetimen quttyqtady. – Sizben burynnan jaqsy tanyspyz. Syrtqy ister mınıstri bolǵan kezińizde de eki eldiń baılanysyn nyǵaıtatyn talaı máselelerdi talqyladyq. Endi, mine, Prezıdent retinde elimizge kelip, EKSPO-2017 kórmesin óz kózińizben kó­rýge nıet etkenińiz úshin alǵys bildiremin. Germanııa – álemdegi alpaýyt elderdiń biri ári úlken ekonomıkalyq qýatty memleket. Osyndaı iri memleketpen tyǵyz qarym-qatynas ornatyp, onyń se­riktesi bolǵanymyzǵa qýanyshtymyz. Biz ekijaqty baılanys­tardy ári qaraı qar­qyndy damytýǵa múddelimiz, – dedi El­basy. 
Memleket basshysy Qazaqstan men Germanııa arasyndaǵy dıplomatııalyq baılanys shırek ǵasyr boıy úzilmeı kele jatqanyn atap ótti. Qazirgi tańda ekijaqty jarasymdy baılanystyń jańa baǵdarlamalary qalyptasqan. Pre­zı­denttiń aıtýynsha, qos memleket ara­syn­daǵy yntymaqtastyq máselesi barlyq sala boıynsha qarqyndy damı túspek. 
– Sizdiń saparyńyz barysynda eki eldiń bıznes qurylymdarynyń basyn qos­qan Iskerlik keńes ótti. Sonyń aıasynda jalpy somasy 1 mlrd dollardy quraıtyn 20-dan astam kelisimge qol qoıyl­dy, – degen Memleket basshysy qazaq-nemis baılanysynyń tereńdeı túse­tinine senim bildirdi.
 О́z kezeginde Frank-Valter Shtaın­maıer Qazaqstan Prezıdentine dostyq lebizi úshin alǵys bildirip, jyly qabyl­daýyna rızashylyǵyn jetkizdi. 
– Qazaqstan týraly men jaqsy bilemin. Buryn da ekijaqty yntymaqtastyqty damytý barysynda talaı saparlap keldim. Biraq bıylǵy jyl erekshe. Sebebi, osy jyly Qazaqstan men Germanııa arasyndaǵy dıplomatııalyq qarym-qatynastyń ornaǵanyna 25 jyl tolyp otyr. Osy merzim ishinde ekijaqty baılanysty bekemdeýge arnalǵan qyrýar sharýa atqaryldy. Qazaqstanda ótip jatqan EKSPO kórmesine belsendi qatysýymyzdyń ózi – elderińizge degen shynaıy peıilimizdiń kórinisi, – dedi Germanııa Prezıdenti. 
Ol, sondaı-aq, EKSPO-2017 kórme­si­niń taqyryby búgingi tańdaǵy ózekti másele ekenin aıta kele, Qazaqstan Pre­zıdentin kórmedegi Germanııa pavılonyn aralaýǵa jáne óziniń resmı sapary­men tuspa-tus kelip otyrǵan Ulttyq kúnniń ashylýyna qatysýǵa shaqyrdy.
Ekijaqty kezdesýden keıin Qazaqstan Prezıdenti Germanııa Federatıvtik Respýb­lıkasynyń Prezıdenti Frank-Valter Shtaınmaıerdiń resmı sapary­nyń qorytyndysy boıynsha BAQ ókilderi úshin baspasóz brıfıngin ótkizdi.
Nursultan Nazarbaev buqaralyq aq­parat quraldary ókilderi aldynda sóılegen sózinde Germanııa Prezı­den­tiniń sapary eki el arasyndaǵy dıp­lo­ma­tııalyq qarym-qatynastyń ornaǵa­nyna 25 jyl tolyp otyrǵan kezeńge tuspa-tus kelýiniń sımvoldyq máni bar ekenin aıtty.
– Biz búginde keń aýqymdy saıası ári ekonomıkalyq qarym-qatynastar boıyn­sha strategııalyq seriktestik deń­geıine kóterildik. Men Germanııa Prezı­dentimen Qazaqstannyń damý úde­ris­teri, óńirdegi elimizdiń aldynda tur­ǵan syrtqy saıası mindetter jóninde oı bólistim. Germanııa – bizdiń se­nimdi dosymyz ári negizgi ekonomı­ka­lyq áriptesimiz. Qazaqstanda nemis kapıtalynyń qatysýymen 900-den astam kásiporyn tabysty jumys isteýde, al tikeleı ınvestısııa kólemi 4 mıllıard dollardan asyp otyr, – dedi Memleket basshysy.
Qazaqstan Prezıdenti ózara qarym-qatynasty tereńdetý jónindegi turaqty jumys oń qarqynmen damyp kele jat­qanyn atap ótti.
– Qazaqstandaǵy ındýstrııalandyrý úderisterine ozyq tehnologııalardy qoldana otyryp, Germanııa bıznesin tartý múmkindigi talqylandy. Shıkizat, óner­kásip, tehnologııa salalaryndaǵy seriktestik týraly kelisimdi tıimdi iske asyrý máselesine basa nazar aýdarylyp otyr. Júrgizilip jatqan jekeshelendirý, kásibı-tehnıkalyq mamandardy daıarlaý jumystary aıasynda ózara is-qımyldy kúsheıtý qajet, – dedi Nursultan Nazarbaev.
Sonymen qatar, Qazaqstan Prezıdenti aýyl sharýashylyǵyndaǵy, kólik-tranzıt salasyndaǵy ekijaqty qarym-qatynasty jandandyrý máselelerine erekshe toqtaldy.
– Qazaqstannyń geografııalyq turǵydan ońtaıly ornalasýyn eskerip, biz júkterdi Qytaıdan Ortalyq Azııa arqyly Germanııaǵa qurlyqpen jetkizý ıdeıasyn odan ári ilgeriletý úshin kúsh jumyldyrýǵa nıettimiz. Qazaqstanda Tórtinshi ónerkásiptik revolıýsııa elementterin engizý jónindegi birlesken jobalar aıtarlyqtaı qyzyǵýshylyq týdyryp otyr. Úkimetaralyq komıssııa men Iskerlik keńestiń tabys­ty jumysynyń mańyzy zor. Búgingi kezdesýdiń qorytyndysy boıynsha jalpy somasy 1 mıllıard dollar bolatyn 20-dan astam qujatqa qol qoıyldy, – dep túıindedi Memleket basshysy.
Budan bólek, Nursultan Nazarbaev ǵylym men bilim berý jáne mádenı-gýmanıtarlyq salalarda atqarylyp jatqan jumystarǵa nazar aýdardy.
– Qazaqstanda turatyn myńdaǵan nemis qaýymynyń Germanııaǵa kóship ketken nemistermen dostyq, týystyq baılanysta bolýy mańyzdy. Halyqaralyq saıasattyń ózekti máseleleri boıynsha elderimizdiń ustanymdary uqsas ekenin atap ótkim keledi. Germanııanyń jáne Shtaınmaıer myrzanyń jeke qoldaýynyń arqasynda Eýropalyq odaqtyń Ortalyq Azııa jónindegi 2007-2013 jyldarǵa arnalǵan alǵashqy strategııasy qabyldanyp, bizdiń óńirge qatysty Sý bastamasy iske qosylǵan bolatyn. Qazaqstannyń Eýropalyq odaqpen keńeıtilgen seriktestigi týraly kelisimdi ratıfıkasııalaǵandaryńyz úshin Sizge jáne Sizdiń elińizge rızashylyǵymyzdy bildiremiz, – dedi Nursultan Nazarbaev.
Qazaqstan Prezıdenti Germanııanyń álemdik saıasattaǵy rólin joǵary baǵalap, Gambýrgte ótken G-20 sammıtin atap ótti.
Memleket basshysy BAQ ókilderine Ýkraı­nanyń ońtústik-shyǵysynda jáne Taıaý Shyǵysta oryn alyp otyrǵan qaqtyǵysqa qatysty Germanııa Prezı­dentimen pikir almasqanyn da aıtty.
Germanııa Federatıvtik Respýb­lıkasynyń Prezıdenti Taıaý jáne Orta Shyǵys pen Ýkraınanyń ońtústik-shyǵysyndaǵy máseleler jóninde ashyq áńgime bolǵanyna toqtaldy.
– Dıplomatııalyq qarym-qaty­nastar ornaǵan 25 jyldyń ishinde elderimiz arasyndaǵy yntymaqtastyq eko­nomıkalyq máselelermen ǵana shektelip qalmaı, túrli sıpatqa ıe boldy. Eń aldymen, bul – Qazaqstanda belsendi túrde qyzmet etip kele jatqan túrli bilim berý ınstıtýttary men qorlar. Bul birlese damýymyzdyń oń úrdisi, – dedi 
F.-V.Shtaınmaıer.
Germanııa Prezıdenti Qazaqstannyń óńirdegi syrtqy saıası rólin joǵary baǵalady.
– Qazaqstan – óńirdegi turaqtylyq tiregi, ózine senimdi memleket. Aımaqtaǵy beıbitshilikti qamtamasyz etý jáne elińizdiń tabysty damýyna serpin berý úshin Siz, Prezıdent myrza, ıadrolyq qarýdan bas tarttyńyz. Táýelsizdiktiń 25 jyldyq kezeńinde Siz daý-damaı men qaqtyǵystardy dıplomatııalyq ádis­termen ádiletti túrde sheshýdiń jarqyn mysalyn kórsetip, BUU Qaýipsizdik Keńesinde jaýapty áriptes retinde de óz mıssııalaryńyzdy atqaryp kelesizder. Qa­zaqstan Sırııa qaqtyǵysyn retteý úshin múddeli taraptardyń bas­qo­sýy­na jaǵdaı jasady, – dedi F.-V.Shtaın­maıer.
Germanııa Prezıdenti Qytaıdyń Jańa Jibek jolyn damytý bastamasyn da atap ótti.
– Tarıhı turǵyda ınfraqurylymdyq joba ǵana emes, halyqtar arasynda má­denı kópir rólin atqarǵan bul bastama qazirgi ýaqytta ınvestısııalyq tartym­dylyq turǵysynan ǵana qarastyrylmaı, Shyǵys pen Batystyń is júzinde til tabysýyna septigin tıgizedi dep úmitte­nemiz. Qazaqstan Qytaı men Batystyń arasynda ornalasqandyqtan, onyń bul úderistegi róli zor bolatynyna senimdimin, – dedi F.-V.Shtaınmaıer.
Osy kúni Memleket basshysy Nursultan Nazarbaev Germanııa Federa­tıvtik Respýblıkasynyń Prezıdenti Frank-Valter Shtaınmaıermen birge Germanııa pavılonyna bardy. Qazaqstan Prezıdenti EKSPO-2017 halyqaralyq kórmesindegi Germanııanyń ulttyq pavılonynyń ekspozısııalaryn aralap kórý barysynda kólik quraldary men turǵyn úıdi jetildirýge qatysty nemis ónerkásibi men ǵylymy ázirlep shyǵarǵan ınnovasııalyq sheshimdermen tanysty.
Eki el prezıdentteri jel, kún jáne sý elektr stansalarynyń úlgileri, elektr qýatymen qozǵalatyn bolashaq kólik eksponattary qoıylǵan «Bolashaqtyń kar­tasy» jáne «Bolashaqtyń qalasy» atty kórme alańdaryn aralap, «Ener­ge­tıkalyq shoý» kórsetilimin tamashalady. 
Sońynda Nursultan Nazarbaev Ger­manııa pavılonynyń Qurmetti qonaqtar kitabyna qoltańba qaldyrdy.
Sonymen qatar, Memleket basshysy Ger­manııa Prezıdentine Qazaqstannyń «Nur Álem» ulttyq pavılonyn kórsetti.
Bul jerde eki eldiń kóshbasshylary Qazaqstannyń mádenıeti men tarıhyna arnalǵan ınteraktıvti ekspozısııalarmen tanysyp, pavılonnyń 8-qabatynda ornalasqan «Astana – bolashaqtyń qalasy-2050» ekspozısııasyn kórdi.
Ekskýrsııa sońynda Frank-Valter Shtaınmaıer kórmeniń Qurmetti qonaq­tar kitabyna qoltańba qaldyrdy.
Qymbat TOQTAMURAT,
«Egemen Qazaqstan»
Sýret Prezıdenttiń baspasóz 
qyzmetinen alyndy