Maǵjannyń júırik jyryndaı

Muhtar Áýezov 1929 jyly alty Alashtyń ardaqtysy jaıly bylaı degen eken: «Syrtqy kesteniń kelisimi men kúıshildigine qaraǵanda, bul bir zamannyń teginen asqandaı. Sondyqtan búgingi kúnniń bar jazýshylarynyń ishinen keleshekke boı uryp, artqy kúnge anyq qalýǵa jaraıtyn sóz – Maǵjannyń sózi». «Syrshyldyǵymen, sýret­shil­digimen, sózge erkindigimen, tapqyshtyǵymen kúshti, marjandaı tizilgen, torǵyndaı úlbiregen názik úndi kúıimen, sherli, muńdy zarymen kúshti» /J. Aımaýytov/. Búkil túrki jurtyna qýatty jyr­larymen tanylǵan shaıyrdyń esimin ulyqtaýda Erke Esildiń jaǵasyndaǵy Qyzyljar óńirinde 2011 jyly tusaýy kesilgen «Maǵjan kóktemi» respýb­lıkalyq óner festıvalinen bastaý aldy. Alǵash­qy baıqaýǵa zamanymyzdyń zańǵar jazýshy­sy Ábish Kekilbaev bastaǵan ádebıet maıtalman­dary qatysyp, oblystyq ákimdiktiń jan-jaqty qoldaýyna ıe bolǵan edi. Eki jylda bir ret ótetin festıval qarsańynda biz Tilderdi damytý jónindegi basqarmanyń basshysy Kemel Ospanov­pen sóıleskenimizde, ol baıqaý aqynnyń mura­lary arqyly jas býyndy otansúıgishtikke, eljan­dylyqqa tárbıeleýdi, sondaı-aq, otandyq ádebıet, óner, mýzyka salasyndaǵy esimderdi elge ta­nytýdy ditteıtinin, bıyl «Bolashaqqa baǵdar: rý­hanı jańǵyrý» maqalasynda usynylǵan «Týǵan jer» baǵdarlamasy basty nysana etilgenin jetkiz­di. Onyń aıtýynsha, úmitkerlerdiń eń tańdaý­ly­lary iriktelip alynyp, aqtyq synǵa joldama alǵan. Olar úsh atalym boıynsha óner jarys­ty­ryp, esh jerde jarııalanbaǵan óleńderin oqýy, mýzykalyq týyndylaryn oryndaýy, aqyn­nyń kemi 50 týyndysyn jatqa bilýi shart. Qazy­lar alqa­syna Memlekettik syılyqtyń laýreaty, aqyn Nesipbek Aıtulynyń jetekshilik etýi­ne, qura­myna Qazaqstan Jazýshylar odaǵy tóraǵa­synyń oryn­basary Ǵalym Jaılybaıdyń, kompozı­tor Jola­man Tursynbaevtyń, kúmis kómeı ánshi Qa­pash Qu­ly­shevanyń, taǵy basqalarynyń engizi­lýine qaraǵanda, joǵary talap qoıylǵanyn ańǵarý qıyn emes.
 Festıvaldiń ashylý saltanatynda oblys ákiminiń orynbasary Anarhan Dúısenova sóz sóılep, aımaq basshysy Qumar Aqsaqalovtyń quttyqtaýyn oqyp berdi. 
 Sahna tórine birinshi bolyp jazba aqyndar alma-kezek kóterilip, Er túrik urpaqtarynyń bastarynyń qosylýyn armandap ótken, bostandyq ıdeıasyn ómiriniń, shyǵarmashylyǵynyń altyn arqaýy etken uly aqynǵa arnaǵan jyrlaryn tógiltti. Shyǵysqazaqstandyq Saıat Qamshyger «Jeńe almady seni aqyn, ólim daǵy, О́leńińnen qulpyrdy kóńil baǵy», Almaty oblysynan kelgen Maqpal Mysa «Áýelde jaratqan soń kósheli ǵyp, Juldyz bop jarqyraǵan desedi jurt» degen kesteli jyr shýmaqtaryn túıdektete tókti. «Jazba aqyndar músháırasy» atalymynda birinshi júldeni almatylyq aqyn Ádilǵazy Qaıyrbekov jeńip aldy. «Maǵjan óleńderine jazylǵan jańa ánder» atalymynda baq synaǵan petropavldyq jas ónerpaz Birjan Esjanov zor daýsymen, oryndaýshylyq sheberligimen kórermender qoshemetine bólendi. Aqmolalyq Qurmet Saqaıdyń «Jan jarymdy bir súıeıin túsimde» áni birinshi orynǵa laıyq dep tanyldy. Maǵjan týyndylaryn mánerlep oqýda Soltústik Qazaqstan oblysynyń ókili Aıahbaı Dinmuhamed jeńistiń eń bıik tuǵyryna kóterildi.
 Qazylar alqasynyń tóraǵasy Nesipbek Aıtuly baıqaýdy qorytyndylaı kelip, ultymyzdyń azattyǵy úshin basyn báıgege tikken qazaqtyń asyl perzentiniń muralary men ıdeıalary máńgi jasaı beretinin, óskeleń urpaq úshin asyl qazyna, ólmes mura ekenin atap ótti.
 Festıval jeńimpazdary men júlde­gerlerine qomaqty aqshalaı syılyq­tar tabys etildi.
 Sóz arasynda aqynnyń kindik qany tamǵan jeri – Sarytomar aýylynda elimiz­diń ár qıyrynan jınalǵan oqýshylar da bas qosyp, «О́leń – meniń Sholpanym, Aıym, Kúnim», «Aqyn da bir bala ǵoı, aıǵa umtylǵan», «Tolqynmen tolqyn syrlasyp» atalymdary boıynsha óz ónerlerin ortaǵa salyp, Shyryngúl Iles (Ońtústik Qazaqstan oblysy), Orazbaı Márlen (Pavlodar oblysy), Juldyz Saıatova (Astana) birinshi oryndardy ıelengenin, bas júlde Zamanbek Álibekovke (Soltústik Qazaqstan oblysy) buıyrǵanyn aıta ketken jón.

О́mir ESQALI,
«Egemen Qazaqstan»
Soltústik Qazaqstan oblysy