Kıno • 14 Shilde, 2017

Eýrazııanyń kıno endigi

260 ret
kórsetildi
5 mın
oqý úshin

22-28 shildede Astanada Kıno meıram fenomenine aınalǵan áıgili «Eýrazııa» kınofestıvali ótedi. Bul týraly festıvaldyń daıyndyq jumystaryna baılanysty ótkizilgen baspasóz máslıhatynda habarlandy.

Eýrazııanyń kıno endigi

Bıylǵy halyqaralyq baı­qaý­dyń bir ereksheligi – pre­m­er­alyq fılmder arasyndaǵy bá­se­­ke kúshti bolmaq. Festıvaldyń baǵ­­darlamalyq dırektory Elena Larınovanyń aıtýynsha, kınofestıval kórsetilimine alys jáne jaqyn shetelder, Qazaqstan men Ortalyq Azııada túsirilgen 296 fı­lm engen. Olardyń ishinen irik­telip alynǵan 101 fılm ne­gizgi konkýrsqa qatysady. 14 fı­lm­­niń álemdik premerasy, 11 kı­no­týyndynyń azııalyq tusaý­ke­seri ótpek. Bulardan bólek kórermen nazaryna taǵy birneshe baǵdarlama aıasynda túrli janrdaǵy fılmder usynylmaq. Atap aıtar bolsaq, «Astana EKSPO-2017» ulttyq kompanııasymen birigip uıymdastyrǵan «6 plaza» damýshy elder baǵ­dar­la­masyna 66 el qatysyp, eń úzdik fı­lmder anyqtalmaq. Taǵy bir qy­zyq jobalardyń qatarynda «Bes qurlyq» balalar fılmderiniń baı­qaý­yn ataýǵa bolady. Sondaı-aq, kı­ne­matografııanyń jáne otandyq kı­nonyń damýyna qomaqty úles qos­qan jetistikteri úshin otandyq kınematograftarǵa beriletin ulttyq «Tulpar» júldesin sarapqa salýǵa qatysatyndardyń deni jas rejıs­serler bolyp otyr. Almatyda qyr­kúıek aıynda saltanatty túrde tabystalatyn ulttyq marapatqa 14 qazaqstandyq kartına, túrkitildes elderdiń atynan 4 fılm usynylǵan.

Bıylǵy baıqaýdyń negizgi kon­­kýrsyna Sábıt Qurmanbektiń «Oral­man» fılmi Qazaqstan aty­nan qatysady. Rejısserdiń aı­týyn­sha, fılm ıdeıasyna Azattyq saıty­nda jarııalanǵan Aýǵanstanda ata-anasy sovet bıliginen qashqan etnı­kalyq qazaq – «Ýálı komandır» týraly maqala túrtki bolǵan. «Oralman» fılmi bıyl Iranda ótken halyqaralyq «Fadjr» kıno­fes­tıvalinde «Azııanyń úzdik fı­lmi» júldesine ıe bolǵan-tuǵyn. Kon­­k­ýrsqa qatysýshylardyń ara­syn­da Qyrǵyzstan, Ispanııa, Ve­tnam, Indonezııa, Qytaı, Ja­po­nııa, Koreıa, Túrkııa, Reseı kı­ne­matografısteriniń fı­lmderi kir­gen.

Qazaqstandyq kınojobalar na­­ryǵyna qatysýǵa Eýropa men Azııanyń kınobıznes salasyndaǵy aldyńǵy qatardaǵy mamandary kelmek. Olar kınoqorlar men iri kıno naryǵynyń basshylary, tanymal prodıýserler, satý boıynsha agentter men dıstrıbıýtorlar Qazaqstan kınoóndirisimen etene tanysyp, keı jobalardy birge uıymdastyrmaq. Iriktelip alynǵan jobalardyń ashyq tusaýkeser-pıt­chıng kezinde avtorlary tanystyryp, halyqaralyq sarapshylar tara­pynan úzdik tanylǵan joba «Qazaqfılm» kınostýdııasynyń qoldaýyna ıe bolady. Osy oraıda festıvaldyń qazylar alqasynyń múshesi, belgili rejısser Talǵat Temenov qandaı festıval bolmasyn qazaq kınoóneriniń órkendeýine jumys istegeni jón ekendigin aıtady.

– Biz Rashıd Nuǵyman ekeýmiz fes­tıval bastalǵaly birge kele­miz. Talaı juldyzdar, talaı esim­der ashyldy. Álemdik kıno jul­dyzdary Qazaqstanǵa arna­ıy sha­qy­rylyp otyr. Olarmen buryn­nan tanys bolsaq ta, olar úshin Qazaqstan mádenıeti – jańalyq. Mem­leketimizdiń táýelsiz el bol­ǵa­nyna endi ǵana 25 jyl toldy. Kı­no­festıvalder – kıno óneri týra­ly kózqarastar men paıymdardy bir arnaǵa toǵystyratyn alań. Eń bastysy, kórermenderdiń jańa kınotýyndyny ashýy festıvaldyń negizgi máni bolmaq, – deıdi qazylar alqasynyń múshesi Talǵat Temenov.

Áıdik festıvaldyń bas qonaǵy retinde Gollıvýdtyń tanymal akterlary shaqyrylǵan. «Altyn globýs» (2003), «Oskar» (2003) laý­reaty Nıkolas Keıdj, 40-tan as­tam fılmde oınaǵan amerıkalyq akter Edrıen Broýdı, qytaılyq kelbetimen tanylǵan ataqty Baı Lın syndy megajuldyzdardyń qa­ty­­sýymen bolatyn sheberlik sy­nyp­­tary men shyǵarmashylyq kesh­ter sııaqty arnaıy baǵdarlamalar jos­par­lanǵan.

HIII Halyqaralyq «Eýrazııa» kınofestıvali halyqaralyq qazylar alqasyna Kann kınofestıvaliniń laýreaty Sýleıman Sısse jetekshilik etpek. Munyń óz kezeginde Azııa men Eýropa, AQSh elderiniń jemisti yn­tymaqtastyǵy úshin jańa múm­kin­dikter ákeletindigin aıtqan halyq­aralyq festıvaldyń bas dırektory festıval deńgeıi jyl ótken saıyn bıiktep kele jatqanyn alǵa tartady.

– «Eýrazııa» kınofestıvalin ót­kizýdegi basty maqsat – qazaq­stan­dyq kıno óndiristi damytý. Keletin qonaqtar da kóp. Álemniń ár túkpirinen kásibı mamandar, álemge áıgili óner juldyzdary qatysady. Osy apta qyzý bolǵaly tur, – deıdi Rashıd Nuǵyman.

XIII Halyqaralyq «Eýrazııa» kınofestıvali Qazaqstan Respýb­lı­kasynyń mádenıet jáne sport mınıstrliginiń tapsyrysymen «Ult­tyq kınematografııa óneri men ǵylymdarynyń akademııasy» qo­ǵam­dyq birlestigimen iske asyrylady. EKSPO-2017 kórmesine oraılastyrylyp ótip jatqan halyqaralyq kınofestıvaldyń «Mádenıetter kópiri» taqyryby otandyq kıno­bız­nestiń damýyna, sondaı-aq, kınofes­tıval demeýshileriniń ónimderin jarnamalaýǵa jol asha túsetini sózsiz.

Aıa О́MIRTAI,
«Egemen Qazaqstan»