Qazaqstan • 20 Shilde, 2017

Izgilendirý úderisi

146 ret
kórsetildi
4 mın
oqý úshin

Qoldanystaǵy zań sheńberinde jaýapkershilikke tartylyp, belgili bir deńgeıde bas bostandyǵynan aıyrylǵan azamat­tardyń arqalaǵan jazasyn jeńildetý maqsatynda bizdiń eli­mizde qylmystyq zańnamalardy izgilendirý úderisi memlekettik turǵyda júrgizilýde. Bul rette resmı tilmen naqty jazylǵan keıbir zań jobalarynyń ózin halyqqa tııanaqtap, túsindirip berýdiń eshbir artyqshylyǵy bolmaıtyny belgili. Quqyq qorǵaýshylar tarapynan qolǵa alynǵan mundaı sharalar da osy kúnderi júıeli túrde júzege asyrylyp keledi.

Izgilendirý úderisi

Ásirese, Qazaqstan Respýb­lıka­synyń Qylmystyq-atqarý kodeksin túsindirý maqsatynda IIM Qylmystyq-atqarý júıesi komı­teti sottalǵan adamdar úshin ku­­­qyq­­tyq túsin­dirý jumy­syn uda­ıy júrgizýde. Máselen, ótken jyldyń ózinde túzeý mekemelerinde atalǵan kodekstiń normalaryn túsindirý boıynsha 18 myńnan astam dáris ótkizilgen.

Onyń birnesheýi Qylmystyq atqarý júıesi komıtetine qaras­ty Astana qalasyndaǵy ES-166/1 mekemesinde uıymdas­ty­­rylǵan. Mekeme basshysy, ádilet maıory Murat Oralbaev munda basshylyq tizginin qolǵa alǵanyna az ýaqyt bolǵanymen, ol bul jer­de jeti jyldan beri eńbek etip keledi eken. Ish­ki jaǵ­daı­dyń ahýalyn bes saýsaǵyn­daı biletin bilikti maman á degende mekemedegi tergeý kabınetteriniń sanyn kóbeıtýge kirisipti.
«Kópten beri osy jerde qyzmet etkendikten mundaǵy ter­­geý kabınet­­teriniń azdyǵy árip­tes­terimdi de alańdatatyn. Sondyqtan da jańa osy olqy­lyqtyń ornyn toltyrýdy jón sanadyq. Nátıjesinde, jýyrda ǵana 9 tergeý kabınetin talapqa saı iske qosyldy. Jalpy aýmaǵy 110 sharshy metrdi quraıtyn jańa tergeý kabınetteriniń ashylýy qajettilikten týyndaǵan dúnıe ekeni sózsiz. Sebebi, qor­ǵaý­shylar men tergeýshiler ka­bı­net­tiń bosaýyn kezek kútip sabyl­­ǵan­dyqtan, naýryz aıynda mekeme basshylyǵy dóńgelek ústel uıymdastyryp, osyndaı sheshim qabyldaǵan edi. Endi mine, qorǵaýshylarǵa barynsha qolaıly jaǵdaı jasaldy», deıdi Murat Saǵynbaıuly.

Negizinen, atalǵan mekemede memleket tarapynan berilgen lımıt 505 bolsa, búginde tergeý­degilerdiń sany 700-den asyp otyr. Buryndary osy ýaqytta bekitilgen lımıtten asý bolmaǵan eken. Sondyqtan da jańa tergeý kabınetteriniń ashylýyn – túrli qolaısyzdyqtardyń aldyn alý sharasy retinde baǵalaýǵa bolatyndaı.   

Al endi tergeýdegiler men sot­talǵandarǵa kúndelikti qajet­­­­tilikten basqa qandaı jaǵ­daı jasal­ǵan degen másele tóńire­ginde aıtar bolsaq, qazirgi kezde mekemede tergeýdegiler men sot­talǵandarǵa arnalǵan kitaphana jumys isteıdi. Jýyrda ǵana tolyq jóndeýden ótken bul kitap­hananyń qory on myńǵa jýyqtaıdy. Sondaı-aq, ol ýaqyt ótken saıyn jańaryp otyrady. Osylaısha, tergeýdegilerdiń tapsyrysy boıynsha kitaphana qyzmetkerleri oqyrmandardyń suranystaryn turaqty túrde qamtamasyz etip keledi. Tipti, meke­medegi sharýashylyqpen qamta­masyz etý jasaǵyndaǵy sottalǵandar da osy kitaphanadan qajetti ádebıetterin alyp, bos ýaqyt­taryn paıdaly iske jumsap jatady.

Qazirgi kezde sharýashylyqpen qamtamasyz etý jasaǵynda elýden asa sottalǵandar bar desek, olardyń árqaısysy ózderine júktelgen mindetterdi tııanaqty atqarady. Al demalys jáne ózin-ózi tárbıeleý seksııasy ár merekede konsertter uıymdastyryp, jazasyn óteýshiler arasynda sporttyq oıyndardan saıystar ótkizdi.

Bıylǵy jyldyń mamyr aıynda mekemede eki ret ashyq esik kúni ótken bolsa, onyń biri qalalyq prokýratýra tarapynan uıymdastyryldy. Sondaı-aq, mundaǵy jazasyn óteýshiler ázirlegen shaǵyn konserttik baǵdarlamamen áspettelgen shara aıasynda sottalǵandardyń týǵandary mekeme aýmaǵyna kirip, jaqyndarynyń jatar ornyn, tamaqtanar jeri men bos ýaqyttaryn ótkizýge arnalǵan demalys bólmelerin, tazalyq keshenderin aralap shyqty. Sóıtip, kelýshilerdiń basym bóligi jasaqtaǵy tazalyq pen jasalǵan jaǵdaıdy kórip kóńilderin bir demdep qaıtqan-dy.

Nurlybek DOSYBAI,
«Egemen Qazaqstan»

Sońǵy jańalyqtar