Aımaqtar • 21 Shilde, 2017

Jolaýshysy az avtovokzal týraly oı

262 ret
kórsetildi
5 mın
oqý úshin

Sonaý ótken ǵasyrdyń 70-shi jyldarynyń sońy men 80-shi jyldarynyń basynda Qostanaı qalasynda úlken avtovokzal salynyp, paıdalanýǵa berilgen bolatyn. Ol sol kezdegi ólshemmen alǵanda óte sándi de zamanaýı ǵımarat edi jáne Qazaqstanda Almatydaǵy avtovokzaldan keıin ekinshi oryn alatyn. Jolaýshylar otyratyn zaly keń, birneshe ondaǵan adam erkin syıyp tamaqtanatyn ashanasy, podvalynda erler men áıelderge arnalǵan dárethanasy men qol júgin saqtaıtyn arnaıy orny bar, barlyq talaptarǵa jaýap beretin avtovokzal biraz jyldar qostanaılyqtardyń ıgiligine aınaldy.

Jolaýshysy az avtovokzal týraly oı

Saparǵa shyǵatyn avtobýstardyń óz jolaýshylaryn otyrǵyzýlary  úshin ar­naıy jabdyqtalǵan 29 platforma bolsa, sol zamandarda sol oryndardyń bir­de-biri bos bolmaı, bir avtobýs jol­­­­­­ǵa shyǵyp jatqanda, onyń ornyn ke­­zekte turǵan kelesi avtobýs basyp ja­tatyn. Olaı bolatyn jóni de bar edi. О́ıtkeni, ol ýaqyttarda bul avto­vokzaldan Qostanaı oblysynyń barlyq aýdan ortalyqtaryn, úlkendi-kishili qalalary men aýyldaryn  bylaı­ qoıǵanda, Ortalyq Qazaqstannyń bar­lyq qalalaryna jáne Reseıdiń she­karalas óńirleriniń irili-usaqty qa­la­laryna avtobýstar attanyp jatatyn. Sondyqtan bolar atalǵan avto­vokzaldyń tóńiregi qashan barsań aýyr-aýyr sómkelerin kóterip, ersili-qar­syly jóńkilgen  halyqtan arylmaıtyn. О́ziń baratyn baǵytqa bılet alý úshin uzyn-sonar kezekke de turýǵa týra keletin.  Bulardyń bárin biz ánsheıin, ót­kendi eske túsirý úshin aıtyp otyrǵan joq­pyz. Taıaýda belgili bir sebeppen osy atalǵan vokzalǵa barýdyń sáti tús­ti. Shamamen alǵanda otyz jyldan ke­ıin kórýim bolsa kerek. Baıaǵy ózi­miz biletin avtovokzaldyń kórinisi men búgi­ngi avtovokzaldyń kórinisiniń aıyr­mashylyǵy jer men kókteı. Vokzaldyń ishi-­syrtynda jıyrma-otyzdaı ǵana adam júr. Olardyń da keıbireýleri shy­ǵaryp salýshylar men kútip alýshylar eken. Soǵan sáıkes joǵaryda ózimiz aıtqan arnaıy jabdyqtalǵan 29 orynnyń eki-úsheýinen basqasy qańyrap bos tur. О́ıtkeni, burynǵydaı jan-jaqqa aǵylyp jatqan avtobýs ta, ıin tiresken jolaýshy da joq. Ol az deseńiz, ǵıma­rat qazirgi ýaqytta jekemenshikke sa­tyl­ǵan, bul jaǵdaıdyń da joǵaryda aıtylǵandaı kóńilsiz kórinisterdiń oryn alýyna sebepker bolýy múmkin-aý degen oı keldi kókeıimizge. Olaı deıtinimiz, avtovokzal tóńiregi shyr aınaldyra qorshalyp tastalǵan, kireberiste kúzetshi tur. Jolaýshylar saparǵa shyǵatyn orynǵa emes, beıne-bir abaqtynyń aýlasyna kirip kele jatqandaı áserde qalady ekensiń. Osyndaı sebepten avtomashına turmaq, jaıaý júrginshilerdiń ózderi bir izben kirip, bir izben ǵana shyǵady. Demek, bir jaqyn adamyńdy alys saparǵa shyǵaryp salyp nemese qarsy alǵyń kelse, onyń sómkesin jarty shaqyrym jerden jaıaýlap-jalpylap tasýǵa týra keledi degen sóz.
Osy maqalany jazyp otyrǵanda esime bir jaıt oraldy. Osydan bir­neshe jyl buryn gazetimizdiń Qos­ta­­naı oblysyndaǵy menshikti til­shisi N.Járimbetova osy avtovokzal tóńireginde týyndaǵan daýǵa qatysty problemaly maqala jazǵan bolatyn. Sonda avtovokzaldyń qazirgi qojaıyny avtovokzal mańyndaǵy alańnyń («prıvokzalnaıa ploshad») bóten bireýge satylyp ketkenin, sonyń saldarynan aınaladaǵy jer kóleminiń tarylyp qalǵanyn, avtokólikterdiń árili-berili qozǵalysynyń qıyndap ketkenin aıtyp shaǵymdanǵan eken. Sol aıtqan sóz ras bolyp shyqty. 
Bir qyzyǵy, osy avtovokzaldyń ózi jo­laý­shysyz qalyp otyrǵan búgin­gi­deı kúni bireýler jańadan taǵy bire­ýin salamyz dep búırekten sıraq shyǵaryp­ty. Bul endi kúlkili jaǵdaı bolatyn. Áı­te­ýir, álgiler  isteriniń qısynsyz eke­nin túsinse kerek, keıin óz oılarynan bas tartqan. 
Qalaı degende de, Qostanaı avto­vokzalynyń mańyndaǵy kórinis óte kóńil­siz. Bizdi onnan astam aýdany, júz­degen eldi mekenderi bar óńir turǵyn­dary oblys ortalyǵyna qalaı já­ne nemen qatynaıdy degen másele oılan­dyrdy. Olaı deıtinimiz, oblysqa qaras­ty Amankeldi, Jangeldın, Naý­ry­zym aýdandarynda temir jol dege­niń atymen joq, bolǵan da emes. Son­dyq­tan ol jaqtardyń halqy tek avto­kólikpen ǵana qatynaı alady. Ras, bul atalǵan óńirlerde turǵyndar sany da óte kóp emes. Sonyń ózinde de negizinen qazaq ultynyń ókilderi turatyn úsh aýdanda kem degende 60-70 myńdaı halyq bolýǵa tıis. Olardyń jaǵdaıy qalaı bolmaq?    
Abyroı bolǵanda, avtovokzaldyń qazirgi qojaıyny jolaýshylar kóńilinen shyǵý úshin qoldan kelgenniń bárin jasap jatqan syńaıly. Asha­nasy, basqa da qajetti oryndary ju­mys istep tur. Biraq jolaýshylar sany­nyń azdyǵynan túsetin tabys ta kóp emes bolsa kerek. Ǵımarattyń uzaq jyldar boıy jóndeý kórmegenin baıqap biz osyndaı baılamǵa keldik.
Bárin aıt ta, birin aıt, Qostanaı avtovokzalyndaǵy erterekte ózimiz kórgen kóńildi tirlik kózden bul-bul ushqan. Bul da bolsa sirá, adam taǵdyrynyń ózi qatań esepke baılanǵan naryq zamanynyń zańdylyǵy shyǵar...

Seıfolla ShAIYNǴAZY,
«Egemen Qazaqstan»
 QOSTANAI