Oblys ortalyǵynda qoljetimdi medısınalyq qyzmet kórsetý deńgeıiniń tómendigi, sapasynyń qanaǵattandyrmaıtyny birazdan beri aıtylyp keledi. «Nur Otan» partııasy oblystyq fılıalynyń bıýro májilisindegi talqylaý, turǵyndar arasynda júrgizilgen áleýmettik saýalnama bul salanyń áli aqsap turǵanyn taǵy bir aıǵaqtap berdi. Byltyr naýqas jandar úsh aı boıy jeńildikti dári-dármekterge qol jetkize almaǵan. Densaýlyq saqtaý basqarmasynyń basshysy Vladımır Bezler jaǵdaıdyń bıyl da kúrdeli kúıinde qalyp otyrǵanyn, onyń basty sebebi qarajat tapshylyǵyna kelip tireletinin jetkizdi. Preparattarǵa qajetti qarjy 2,5 mıllıard teńgeni qurasa, respýblıkalyq qazynadan bólingeni – 1,5 mıllıard. Jergilikti bıýdjetten qarastyrylǵany – 132 mıllıon. Bir sózben aıtqanda, qoljetimdi dári-dármektermen ýaqtyly qamtamasyz etý jaıy basy ashyq kúıinde qalyp otyrǵany anyq. Al oblystyq máslıhattyń depýtaty, eresekter aýrýhanasynyń bas dárigeri Iýrıı Belonogtyń pikirinshe, medısına salasyndaǵy túıtkilderdi sheshýdiń bir joly – tenderge qatysty zańnamalar men erejelerge ózgerister engizý. Konkýrs ótkizýdiń naqty merzimi belgilenýi kerek. Áıtpese, túrli bıýrokrattyq kedergiler men qaǵazbastylyqtar saldarynan prosess uzaqqa sozylyp ketip júr.
«Avgııdiń at qorasynan bastaıyq!» (Ǵ.Músirepov) demekshi, oblys turǵyndarynyń «bas aýrýyna» aınalyp otyrǵan máselelerdi túzetýdiń joldaryn jergilikti jerlerde izdestirýdiń ornyna bar kináni respýblıkalyq vedomstvolar men zańdardyń «shıkiligine» aýdarý qanshalyqty oıǵa qonymdy bola qoıar eken? «Taıaqtyń eki ushy bolatynyn» eskermeıtinimiz qalaı? Árıne, tender ótkizýde qaǵazbastylyq, jemqorlyq kóldeneń kók attydaı kólbeńdep shyǵa beretini ras. Biraq, qalaı desek te, qabyldanǵan zań bar. Onyń erejelerin buljytpaı oryndap, qaramaǵyndaǵylardan talap etý, tártipti ornyqtyrý arqyly tenderden tentiremeı shyǵyp júrgen mysaldar kóp-aq. Olaı bolsa, qordalanǵan problema ataýlyny bir zańǵa ysyryp tastap, jaýapkershilikten at-tondy ala qashý qanshalyqty qısyndy? Bizdińshe, dimkási janyna batqan naýqasqa eń keregi – naqty is, túpki nátıje, ıaǵnı sapaly medısınalyq qyzmet, qoljetimdi baǵa. Qarajatsyz-aq kemshilikterdi túzetýdiń joldary az emes. Máselen, bastaýysh ardagerler uıymynyń tóraıymy Ekaterına Ilına dári-dármek baǵasynyń qymbattylyǵy jóninde qansha dabyl qaqsa da, «baıaǵy jartas – bir jartastyń» kebin qushyp keledi. Qatarlas eki dárihanada bir preparattyń quny árqıly, aıyrmashylyǵy ájeptáýir. Mine, qolynda baqylaý, aıyppul tólettirý quqyǵy bar mekemeler osy jaǵyn indete tekserse, talaı bylyq pen shylyq áshkerelener edi.
V.Bezlerdiń myna «jańalyǵy» da tańdandyrmaı qoımaıdy. Onyń bıyl óńirge keletin 90-ǵa jýyq jalpy tájirıbedegi joǵary bilimdi mamandardy qysqa merzimdi kýrstarda oqytý arqyly tar sheńberdegi salalyq dárigerler máselesin sheshý jónindegi usynysyna sený qıyn. О́ńirde 300-deı dıplomdy kadr tapshy. Asa zárý sanalatyn lor, pedıatr, okýlıst, farmakologty qaı mamandyq esebinen «daıyndaıtyny» túsiniksiz.
Sol sııaqty mektepterdegi medısınalyq pýnktter sanıtarlyq-gıgıenalyq talaptarǵa saı kelmegendikten, 25-ne lısenzııa berilmeýi kóp jaıtty ańǵartsa kerek. Osylaısha biri tenderdiń «tentiretip» bara jatqany jaıly dabyl qaǵyp, ekinshisi qarajat jetispeýshiligin kóldeneń tartyp, jaýapkershilikti ózgege ysyryp tastaýdyń amalyna kóshken tárizdi.
О́mir Esqalı,
«Egemen Qazaqstan»
Soltústik Qazaqstan oblysy
