Baǵdarlamalar turaqty baqylaýda bolady

«Nurly jol» ınfraqurylymdy damytýdyń memlekettik baǵdar­lama­syn iske asyrýdyń birinshi jarty­jyldyqtaǵy nátıjeleri jóninde aldymen Ulttyq ekonomı­ka mınıstri T.Súleımenov baıan­dady. Mınıstrdiń málimdeýinshe, mem­lekettik baǵdarlamany iske asyrý­ǵa bıyl 484,2 mlrd teńge qaras­tyrylǵan. Qarajat kólik-logıst­ıkalyq jáne ındýstrııalyq ınfra­qurylymdy damytý, jylý­men, sýmen jabdyqtaý jáne sý tartý, bilim berý salasynyń ınfra­qurylymyn damytý, halyqaralyq qarjy uıymdarymen jobalardy ortaq qarjylandyrý sekildi baǵyttar boıynsha jobalardy iske asyrýǵa bólinedi.

Al óz kezeginde Investısııalar jáne damý mınıstri Jeńis Qasym­bek avtojol jobalaryn iske asyrý, kólik-logıstıkalyq áleýetti damy­tý jumystary, sondaı-aq, temir jol ári áýe kólikterinde júk jáne jolaý­­shylar aǵynyn ulǵaıtý shara­­lary týraly baıandady. «Nur­ly jol» baǵdarlamasy aıasyn­da ınf­raqurylymdyq joba­lar­dy keńi­nen júzege asyrý tasy­mal­­dar­dyń jyldamdyǵyn ulǵaı­tý­ǵa, kólik shyǵyndaryn tómen­detý­ge, tranzıttik áleýetti iske asy­rý men servısti jaqsartýǵa múm­­kin­dik beretinin atap ótti. Bul Qazaqstan­nyń áleýmettik-ekono­mıka­lyq da­mýy­na, ónimdilik pen iskerlik bel­sen­diliktiń artýyna oń yqpal etpek.

Otyrysta Bilim jáne ǵylym mınıstri E.Saǵadıev, «Samuryq-Qazyna» AQ basqarma tóraǵasy О́.Shókeev, Qarjy vıse-mınıstri T.Saveleva, «Báıterek» holdıngi tór­aǵa­synyń orynbasary A.Árip­hanov, Jambyl jáne Aqmola ob­lystarynyń ákimderi K.Kóki­rek­baev pen M.Myrzalın qosymsha baıandady.

Máseleni qaraý qory­tyn­dy­synda Premer-Mınıstr B.Sa­ǵyntaev Ulttyq ekono­­mıka mınıstr­ligine Qarjy mınıstr­ligimen jáne baǵdarlama­lardyń ákimshi­lerimen birlesip, bıýdjettik qarajat­tardyń ýaqtyly oryn­dalýy men jobalardyń iske asyry­lýyn turaqty baqylaýda ustaýdy tapsyrdy.

«Bul másele boıynsha tolyq­qandy jumystar júrgizilýde. Birin­shi jartyjyldyqtyń qory­tyn­dysy boıynsha ıgerý kólemi 99,9 paıyzdy qurap otyr. Jyl­dyq mánde – 33,4 paıyz. Degen­men, negizgi sharalar ekinshi jar­ty­jyldyqqa josparlanǵan», dedi Úkimet basshysy. Premer-Mınıstr aldaǵy ýaqytta Úki­met­ti aýqymdy jumys kútip turǵan­dyǵyn basa aıtyp, kelesi toqsanda bul máselege taǵy da oralatynyn eskertti.

Úkimette qaralǵan kelesi másele – aýylsharýashylyq ónimderin qaıta óńdeýdi damytý sharalary jáne Agrarlyq qaıta óńdeý kartasyn iske qosý jaıy. Bul rette Premer-Mınıstrdiń orynbasary – Aýyl sharýashylyǵy mınıstri Asqar Myrzahmetov Agrarlyq qaıta óńdeý kásiporyndarynyń oblystarda ornalasý kartasynyń ázirlengen jobasy týraly aıtyp berdi. Bul joba aıasynda qaıta óńdeý kásiporyndarynyń qazirgi qýattylyqtaryn barynsha iske qosý, jańa qaıta óńdeý kásiporyn­daryn jańǵyrtý jáne salý boıyn­sha mindetterdi oryndaý kózdelgen.

Aýyl sharýashylyǵynyń tıimdiligi agrarlyq qaıta óńdeýge baılanysty. Sebebi, ol aýyl­sharýa­shylyq ónimderine suranys týǵyzyp, onyń qosymsha qunyn arttyra túsedi. Osyny basa aıtqan vıse-premer agrarlyq qaıta óńdeýdi damytý ekonomıkanyń úshinshi jańǵyrýy jobalyq sheń­beri aıasynda AО́K-tiń jal­py óniminiń ortasha ósimin 5,3 pa­ıyz kóleminde qamtamasyz ete­tinin atap ótti. Munyń ózinde aýylsharýashylyq ónimderin qaı­ta óńdeý úderisi ósimdik sharýa­shylyǵy óndirisin 1,4 pa­ıyz­ǵa, al mal sharýashylyǵyn 1,2 paıyz­ǵa arttyrmaq. Al qazir AShM tara­pynan aýylsharýashalyq ónimderin qaıta óńdeýdi damytýdyń áleýeti men basymdyqtaryn anyqtaý úshin tanymal ǵalymdar men qaıta óńdeýshi kásiporyndar mamandary, «Atameken» UKP jáne oblystyq ákimdikter ókilderinen arnaıy jumys toby qurylǵan.

«Sońǵy 4 aıdyń kóleminde keń aýqym­dy taldaý jumystary júrgi­zilip, el aýmaǵyndaǵy bar­lyq derlik kásiporyndardyń anketa­lary jasalyp, aǵymdaǵy múm­kinshilikterin zerttep, zerdeleýden ótti. Osynyń negizinde olardyń óndi­ristik ahýaly, qýattylyq deń­geıi, engizilý jyly, qural-jabdyq túri, júktelim men shyǵary­latyn ónim kólemi syndy tarmaqtary kór­setilgen málimetter bazasy ázir­lendi. Búgingi tańda qolda bar málimetterge qaraǵanda, respýb­lıka boıynsha 1 345 belsendi qaıta óńdeý kásiporny bar», dedi A.Myrzahmetov.

Agrarlyq qaıta óńdeýdi damy­tý boıynsha sharalar júıesi tıis­ti taraptar turǵysynan qoldaý taýyp, quptalǵan jaǵdaıda Aýyl sharýa­shylyǵy mınıstrligi bekitilgen tártipke sáıkes AО́K-ti damytýdyń 2017-2021 jyldarǵa arnalǵan mem­lekettik baǵdarlamasyna ózge­rister engizedi. Qazirdiń ózinde «QazAgro» men «Báıterek» hol­dıngteri arasynda ózara úıles­tirilgen ınvestısııalyq saıasat pen agrarlyq qaıta óńdeý jobalaryn iske asyrý boıynsha memorandýmǵa qol qoıylǵan.

Bul másele boıynsha Úkimet otyry­synda sonymen qatar «Atameken» UKP tóraǵasynyń oryn­basary, Qazaqstan qarjyger­leri qaýymdastyǵy keńesiniń tóraıy­my Iý.Iаkýpbaeva, «Qazaq­stan tamaq kásiporyndary odaǵy» ZTB vıse-prezıdenti A.Naý­ryz­ǵa­lıeva, Qaraǵandy, Alma­ty ob­lys­tarynyń ákimderi E.Qo­shanov, A.Batalov sóz sóıledi.

Qorytyndylaı kele, Úki­met basshysy B.Saǵyntaev Premer-Mınıstr­diń oryn­basary – Aýyl sharýa­shylyǵy mınıstri A.Myrzah­metovke «Atame­ken» UKP, qoǵam­dyq uıymdar­dyń jáne tamaq óner­kásibi qaýym­das­tyq­tarynyń usynystaryn eskere oty­ryp, Agrarlyq qaıta óńdeý kar­ta­synyń jobasyn pysyqtaýdy tap­syrdy.

Jıynda sondaı-aq, esirtki aı­na­lymyn baqylaý salasyndaǵy zań­namaǵa túzetýler jobasy qaral­dy. Osy oraıda, Ishki ister mınıstri Q.Qa­symov halyqaralyq táji­rıbege sáıkes, esirtkiler aına­lymyn baqylaý boıynsha BUU halyq­aralyq komıtetteriniń usy­nystary men Qazaqstan Respýb­lıkasy Konstıtýsııalyq keńe­siniń tujyrymy boıynsha tyıym salyn­ǵan zattardyń ulttyq tizimin bekitý týraly sheshim qabyldan­ǵa­nyn málimdedi.

Úkimettiń tıisti aktini qabyl­daýy eldegi tyıym salynǵan esirtki quraldarynyń tizimin naryqta paıda bolyp jatqan psıhıkalyq belsendi zattardyń jańa túrlerimen shuǵyl tolyq­tyrýǵa múmkindik beredi. Budan ózge esirtkilerdiń ulttyq tizimi 88 negizgi, áleýetti qaýipti psıhı­kalyq belsendi zattarmen tolyq­tyrylady. Bul EAEO memleketteri men esirtki aınalymyn baqylaý boıynsha BUU halyqaralyq komı­tetiniń baqylaýyndaǵy sınte­tı­kalyq esirtkilerdiń barlyq tizimin qamtýǵa múmkindik jasaıdy.

Sonyń nátıjesinde, «Esirtki zattary týraly» zań arqyly tek baqylaýǵa alynǵan esirtki­ler­diń aınalymy ǵana emes, sony­men qatar bolashaqta shyǵýy múmkin jańa túrleri de ret­te­letin bolady. Máseleni qaraý qory­tyn­dysy boıynsha «Qazaq­stan Respýblıkasynyń keıbir zańnamalyq aktilerine esirtki quraldary, psıhotroptyq zattar, olarǵa uqsas zattar jáne pre­kýrsor­lar aınalymyn baqylaý máse­­leleri boıynsha ózgerister men tolyqtyrýlar engizý týraly» zań jobasy qoldaý tapty jáne Par­lament qaraýyna jiberiledi.

Dınara BITIK,
«Egemen Qazaqstan»