Jańa kásiporyndar, jańa eńbek oryndary
Ejelden óndirisi órken jaıǵan óńirde sońǵy jyldary óndiristiń turaqty ósimi anyq baıqalady. О́tken jyly Aıagóz aýdanynda Aqtoǵaı ken baıytý kombınatynyń qurylysy aıaqtalǵan bolatyn. Indýstrııalyq damýdyń jarqyn úlgisi bolyp tabylatyn biregeı keshende búginde 715 adam eńbek etedi. Sonymen qatar, zamanaýı, jańa tehnologııalardy qoldaný arqyly Baqyrshyq ken baıytý kesheniniń altyn ken ornyn qalpyna keltirý jumystary qarqyndy túrde júrgizilýde. On jylǵa jýyq ýaqyt qaraýsyz qalǵan ken orny 2018 jyldyń sońyna qaraı iske qosylady dep josparlanǵan. Budan bólek 434 mlrd teńgeniń 11 ındýstrııalyq jobasy aǵymdaǵy jyly oblystyń damýyna óz úlesin qospaq, bul óz kezeginde 3 myńnan astam jańa jumys ornynyń ashylýyna múmkindik bermek.
Elbasynyń tapsyrmasyna sáıkes óńirde otandyq ǵylymnyń áleýetin arttyrýǵa da erekshe mán berilip keledi. Osy rette oblysta tórt maqsatty ǵylymı-tehnologııalyq baǵdarlama ázirlenip, oǵan quny 7 mlrd teńgeni quraıtyn 10 joba engizilgen eken. Qazirgi tańda joǵary ǵylymı-tehnıkalyq komıssııa jeti jobany 3 mlrd teńgege qarjylandyrýǵa sheshim qabyldaǵan kórinedi. Qalǵan úsh joba kásiporyndar (Kazsınk, TMK, ÚMZ) jáne «NATR» AQ qarajaty esebinen iske aspaq. Bulardyń arasynda tantaldy oblystyń medısına salasynda keńinen qoldaný jobasy da bar.
38 qanatqaqty kooperatıv qurylady
«Agrarlyq sektor ekonomıkanyń jańa draıverine aınalýy kerek» degen edi Memleket basshysy bıylǵy Joldaýynda. Bul baǵytta da aımaqta júıeli jumystar júrgizilip jatyr deýge bolady. Bıylǵy jyldyń 6 aıynda óńirdegi jalpy ónim kólemi 7 mlrd teńge ósimmen 106 mlrd teńgeni qurady. Oblys sút óndirýden respýblıkada kósh bastap keledi. Endi álemdik tájirıbeni eskere otyryp sút qabyldaý pýnktteriniń negizinde kooperasııa qurý jumystary qolǵa alynbaq. Budan bólek jeke qosalqy sharýashylyqtarda otardyń ónimdiligin arttyrý, taýarly-sút fermalaryn damytý maqsatynda shaǵyn nesıeler berilýde. Nesıeleý somasy 6 mlrd teńgeni qurap otyr. Sút qabyldaý zaýyttarynyń júktemesi 2015 jyly 29 paıyz bolsa, ótken jyly 40 paıyzdan asty. Endigi meje – aldaǵy birjarym jylda 60 paıyzdan asyrý. Ol úshin qalalar men aýdandarda aǵymdaǵy jyly 38 qanatqaqty kooperatıv qurylýy tıis. Sonymen qatar, bıyl quramyna 16-dan kem emes jeke qosalqy sharýashylyq kiretin 132 kooperatıv qurý josparlanǵan. Osy jyly 18 taýarly-sút fermasyn salý jáne qaıta qurý, 10 sút qabyldaý beketin ashý qarastyrylǵan. Qazirgi kezde oblysta 53 sút qabyldaý pýnkti jumys istep tur. Alǵashqy jartyjyldyqta 8386 tonna sút jınalypty.
Investısııa ıgiligi
Ekonomıkany damytýdyń basym baǵyttary ınvestısııa tartý, bıznes ortany keńeıtý, azyq-túlik qaýipsizdigin qamtamasyz etýmen birge yntymaqtastyqty arttyrý jáne elimizdiń ózge óńirlerimen alys-beristi nyǵaıtý ekeni belgili. Bul baǵytta oblys Almaty qalasynyń, Soltústik Qazaqstan, Jambyl, Pavlodar, Almaty oblystarynyń bıznes qaýymdastyqtarymen kezdesýler ótkizip, memorandýmdarǵa qol qoıdy. Máselen, Almaty qalasy men Shyǵys Qazaqstan arasyndaǵy taýar aınalymy 2015 jyly 967 mln teńge bolsa, qazirgi ýaqytta 3,2 mlrd teńgege deıin jetip, ózara alys-beris úsh esege artypty. Oblys bul baǵyttaǵy jumystardy odan ári jandandyryp, megapolıs halqyn et ónimderimen qamtamasyz etýdi josparlap otyr. О́ńirdiń taýar óndirýshileri úshin Qazaqstannyń barlyq oblystarynyń jáne shekaralas memleketterdiń naryǵyna shyǵýǵa múmkindik bar. Shekaralas memleketter demekshi, bıyl Memleket basshysynyń tapsyrmasymen elimizge shetel ınvestorlaryn tartý úshin «KAZAKH INVEST» dep atalatyn ulttyq kompanııa qurylǵan bolatyn. Qurylǵanyna 2-3 aıdyń júzi ǵana bolǵan bul kompanııa Qazaqstanǵa ınvestısııa tartý maqsatynda sheteldik 22 kompanııamen yntymaqtastyq jónindegi kelisimge qol qoıypty. Al ulttyq kompanııanyń О́skemendegi ókildigi Qytaıdyń Shyńjan-Uıǵyr avtonomııaly raıonyna baryp, sondaǵy bıznesmenderge Shyǵys Qazaqstannyń ınvestısııalyq áleýetin tanystyrypty. Nátıjesinde sol eldiń «Huahe international» atty konsaltıngtik kompanııasymen Qytaı ınvestorlaryn óńirge tartý jóninde kelisim jasasyp qaıtypty. Oblys ortalyǵyndaǵy ókildik osyndaı jumystardy basqa da eldermen júrgizbek oıda.
Áýe kóliginiń áleýeti artady
Prezıdent bıylǵy Joldaýynda logıstıkalyq ınfraqurylymdy damytý máselesine de erekshe toqtalǵan edi. Qazirgi ýaqytta aımaqta joldarmen qatar áýe kóligi ınfraqurylymyn damytý boıynsha úsh joba iske asyrylýda. Semeı áýejaıynyń ushý-qoný alańy, basqarý joly, al О́skemendegi áýejaıdyń saǵatyna 200 jolaýshyǵa qyzmet kórsetetin termınal qurylysy men halyqaralyq áýejaıdyń aerovokzal keshenin qaıta jańǵyrtý jumystary júrgizilip jatyr. Oblys ortalyǵyndaǵy áýejaıda birjarym aıdan soń búkil álemde qoldanylyp jatqandaı qol júkterin beretin aınalmaly avtomattandyrylǵan júıe iske qosylady. О́ńir aýmaǵy arqyly 1243 shaqyrymdy quraıtyn temir jol jelisi ótedi, olardyń boıynda 24 vokzal ornalasqan. Atalmysh salany damytý úshin byltyr 323 mıllıon teńge sýbsıdııa bólingen. Áýe kóligin qoldaýǵa oblystyq qazynadan bıyl 182 mıllıon teńge qarjy qarastyrylypty. Semeı men О́skemennen bólek Zaısan men Úrjardaǵy áýejaılarǵa da jóndeý jumystaryn júrgizý kózdelgen.
Azamat QASYM,
«Egemen Qazaqstan»
Shyǵys Qazaqstan oblysy
