02 Tamyz, 2017

Qazaqstan dıplomatııasynyń qarymy

130 ret
kórsetildi
4 mın
oqý úshin

Memleketimiz shırek ǵasyrdan astam merzim ishinde talaı qıyn­dyqtar men synaqtardan ótip, mol tá­jirıbe jınaqtap, eńse tikteı bil­di. Osy oraıda Qazaqstan dıp­lo­matııasynyń jemisti jumysyn erek­she atap ótýge tıispiz.

Qazaqstan dıplomatııasynyń qarymy

Táýelsizdiktiń alǵashqy ke­zeń­de­rinde Elbasy Nursultan Nazarbaev elimizdiń syrtqy saıası basymdyqtaryn aıqyndady. Qazaqstan syrtqy saıasatynyń bas­ty ustanymy tatý kórshilik qatynas pen ózge memlekettiń ishki isine aralaspaý, basqa memlekettermen teń quqylyq jaǵdaıynda túrli salalarda yntymaqtastyqty damytý, týyn­daǵan máselelerdiń bárin beıbit jáne dıp­lomatııalyq jolmen sheshýge umtylý qaǵıdattaryna negizdeldi. 
Biz ótken 25 jylda ǵasyrlar toǵysyndaǵy syndarly sátter men geosaıası qıyndyqtarǵa qaramastan, Memleket basshysy N.Á.Nazarbaevtyń salıqaly saıasatynyń arqasynda ózi­miz­diń ulttyq táýelsizdigimiz ben ter­rı­torııalyq tutastyǵymyzdy to­lyq saqtap qaldyq. Sonymen qatar, álem­dik derjavalardyń qaýipsizdik ke­pil­dikterin alyp, óz aımaǵymyzda tatý kórshilik beldeýin qurdyq.


Atomdy beıbit maqsatta paıdala­ný maqsatynda Qazaqstan álem­dik qoǵamdastyq aldynda birqatar ma­ńyz­dy bastamalar kóterip, olar­dyń oryndalýy jolynda naqty is-áre­ketter jasaýda. Búginde Asta­na halyqaralyq antııadrolyq qoz­ǵa­lys­tyń kóshbasshysy retinde stra­te­gııalyq turaqtylyq pen ádiletti álem­di qamtamasyz etýge óz úlesin qosyp otyr. 
Sonymen qatar, Qazaqstannyń aımaqtaǵy jáne álemdegi saıası, qaý­ip­sizdik, órkenıettik, eko­no­mı­ka­lyq, ekologııalyq másele­ler­ge qa­tysty túrli bastamalary álem el­deri tarapynan qoldaý tabýda. Bul óz kezeginde elimizdiń tar­tym­dy­lyǵyn arttyryp, ja­hannyń je­tek­shi memleketterimen ja­rasymdy yntymaqtastyq ornata bilýine oń yqpalyn tıgizýde. 


Qazaqstannyń syrt álemmen syndarly qarym-qatynas ornata bilýi ekonomıkalyq áleýetimizdiń artýyna, saýda-ekonomıkalyq, sondaı-aq, ın­ves­­­tısııalyq baılanystarymyzdyń ny­ǵaıýyna jol ashyp otyr. Búginde álemdik qoǵamdastyq biz­diń elimizdi senimdi áriptes retinde ta­nıdy. Munyń bir ǵana dáleli reti­n­de Qazaqstan ekonomıkasyna 130 mıl­lıardtan astam AQSh dollary tar­tylǵanyn, azamattarymyzdyń 69 el­diń aýmaǵyna belgili bir merzim ara­lyǵynda vızasyz qatynaı alatynyn aıtýymyzǵa bolady. Sondaı-aq, Ortalyq Azııaǵa syrttan kelgen ınvestısııanyń basym bóligi, dáliregi, 80 paıyzdan astamy Qazaqstannyń enshisine tıip otyrǵany kóp jaıtty ańǵartady. 


Qazirgi tańda qaı memleket bolsyn ınvestısııalar men ınnovasııalarǵa keńinen jol ashýǵa múddeli. Onsyz el eko­nomıkasynyń qozǵaltqysh kúshi áleý­etti bola almaıdy. Osy oraıda is­­tiń oraıyn taba bilýde ájeptáýir tá­ji­­­rıbe jınaqtap, el ıgiligi úshin bar yn­ta-yqylasymen qyzmet etip kele jat­qan qazaqstandyq dıplomatııa saıası, saýda-ekonomıkalyq baılanystardy damytýdy ýaqyt talabyna saı iske asyrýda. Ásirese, otandyq dıploma­tııa ózine júktelgen aýqymdy min­detterdiń mańyzdylyǵyn túsine oty­ryp, Qazaqstannyń geografııalyq ornalasýyn, Qytaı, Reseı jáne Orta­lyq Azııa elderimen dostyq qa­ty­nastaryn tıimdi paıdalanýda. Sol sııaqty, ozyq teh­nologııalardyń qaınar kózi sanalatyn AQSh, Japonııa, Ońtústik Koreıa, Eýropalyq odaq elderi bastaǵan kóp­tegen damyǵan memleketterdiń tyń tá­jirıbeleri men ınvestısııalyq já­ne ınnovasııalyq múmkindikterin el paı­dasyna asyrýda shynaıy kásibı bil­iktilikterin kórsetip keledi. 


Jalpy, Qazaqstannyń álem elde­ri­men qarym-qatynastary teńgerimdi jaǵ­daıda júzege asyrylyp otyr. Bul yntymaqtastyq óńirlik jáne ja­handyq qaýipsizdikti qamtamasyz etý, ıadrolyq qarýdy taratpaý re­ji­min bekitý, halyqaralyq terrorızm men ekstremızmge qarsy turý, ener­getıkalyq tepe-teńdikti saqtaý má­se­lelerindegi ózara tıimdi jáne teń qu­q­y­ly qarym-qatynasqa negizdelgen.
Qoryta aıtqanda, Prezıdent Nursultan Nazarbaevtyń elimizdiń turaqty damýy úshin jaǵymdy syrtqy ortany qurýdy kózdegen syndarly saıasatyn júzege asyrýda otandyq dıplomatııa kóptegen tabystarǵa qol jetkizdi. Muny biz az ýaqyt ishinde jańadan qalyptasyp qana qoımaı, kásibı joǵary deńgeıge kóterile bilgen Qazaqstan dıplomatııasynyń aıtýly jeńisi dep túsinemiz.

Nurlan SEIDIN, 
saıasattanýshy