Azamat basshyǵa arqa súıeı otyryp

Mine, elimizdiń tuńǵysh Prezıdenti Nursultan Nazar­baev­tyń alǵashqy Jarlyqtarynyń birimen ajal ajdahasy atanǵan Semeı atom polıgonynyń ja­byl­ǵanyna da jıyrma jyl  tol­­dy. El egemendiginiń jıyrma jyldyq mereıli merekesimen tuspa-tus kelip otyrǵan bul oqı­­ǵanyń da joly men jóni bó­lek. Shyndyǵynda, tuńǵysh Pre­zı­dentimizdiń álemdegi eń qýatty atom polıgonyn keshegi alyp ımperııa taramaı jatyp jabýy kózsiz erlik, teńdesi joq oqıǵa boldy. Áıtpese, qyryq jylǵa sozylǵan qyrǵynda mundaı erlikke eshkim de bara almaǵan. Ras, alpysynshy jyldary Semeı oblysynyń basshysy M.Sýjıkov synaq zardabyn aıtamyn dep jyly ornynan bosap qal­ǵan. Sonda oǵan respýblıka bas­shylarynyń eshqaısysy ara túse almaǵan. Osyny kórip, bile otyryp sol tusta respýblıka Ǵylym akademııasynyń prezıdenti Qanysh Sátbaevtyń synaq aımaǵyndaǵy eldiń densaýly­ǵyn teksertý maqsatymen ar­naıy ekspedısııa jiberýi de ózin­­she bir erlik edi. Zamany­myzdyń zańǵar jazýshysy Muh­tar Áýezovtiń de ómiriniń sońyna deıin semeılik jerlesteriniń bolashaq taǵdyryna alańdap ót­kenin keıinde ǵana bilgenimiz ashy shyndyq. Qashan Lenındik syı­lyqtyń ıegeri atanǵansha myl­tyq­tyń qaraýylynda turǵan Mu­hańdy bul máselede qaırat kór­sete almapty dep qaıtip sóger­siń! Solaı deı turǵanmen, Muhań Japonııaǵa barǵan saparynda atom apaty týraly sóz qozǵapty degen derek bar. Solaısha tilimizdi tistep, ishten tynyp júrgende Úkimet basyna jasyndaı jarqyldaǵan jas azamat keldi. Onyń sol kezdegi respýblıkamyzdyń birinshi basshysy Kolbın túgili Odaq basshylarymen teń dárejede ıyq teńestire  sóılese biletindigine kóńilimiz marqaıyp qalatyny ras edi ǵoı. Ile arqa súıeıtin aza­ma­tymyz da sol bolatyndyǵyna qapysyz sendik. Sonyń aıǵa­ǵyn­daı, 1989 jyldyń basynda aqı­yq arǵymaq aqynymyz Oljas Súleımenov ıadrolyq synaq­tar­dy toqtatý jónindegi batyl bastama kóterdi. Oǵan búkil halyq bolyp ún qosty. KSRO Joǵarǵy Keńesiniń depýtattyǵyna Alma­tydan óte almaǵan Oljas jo­ǵary mandatty Semeı óńirinen aldy. Sonyń bárinde tegeýrindi jas basshynyń yqpaly bol­ǵandyǵyn búgingi kúni ashyp aıtýǵa tıispiz. Keler 1990 jyly Máskeýde kommýnısterdiń sońǵy sezi ótti. Sonda kóptegen qordaly máse­lelermen birge Chernobyl apaty týraly keńinen sóz qozǵaldy. Al ulylar elindegi ıadrolyq synaq zardaptary týraly kókeıkesti má­seleler jabýly qazan jabýy­men qalyp bara jatqan shaqta ázer degende mıkrofonǵa qol jetkizip, beıbit zamanda qyryq jyl qyrǵyndy bastan keship kele jatqan arttaǵy eldiń muń-zaryn mártebeli jıyn arqyly barshaǵa jetkizip qalýǵa tyry­syp baqqanbyz. Ile bul tilegimiz sezd qararyna kirdi de. Sonda biz mundaı batyl qadamǵa art­ta­ǵy azamatqa arqa súıeı otyryp barǵanbyz. Bul shaqta Nurekeń elimizdiń birinshi basshysy bo­latyn. Al odan keıingi jerde ıad­ro­lyq synaqtardy toqtatyp, Semeı atom polıgonyn jabý jónindegi kúres tolassyz júrgizilgeni bar­­shaǵa málim. Semeı obly­synyń birinshi basshysy Keshirim Boz­taevtyń odaqtyq áskerı vedom­stvoǵa qarsy atoılap qarsy shy­ǵatyny da osy kez. Jaıshy­lyq­ta uıańdaý kórinetin Keshekeńniń de jigerin janyp, qaıratyn qaı­raǵan Nurekeń desek, eshkim daý aıta qoımas. Endi, mine, búginde Nursul­tan Ábishulynyń ıadrolyq qa­ter­lerge qarsy, jappaı qyryp-joıatyn qarýlardy  taratpaý baǵytyndaǵy beıbitshilik jo­lyn­daǵy kúreskerlik qabiletin álemdik qoǵamdastyq moıyndap otyr. Elbasy bastamasymen Astana men Semeıde «Iаdrosyz álem» aýqymdy forýmynyń uıymdastyrylýy da dúnıe júzin qaterli qarý túrlerinen aryltýǵa bir taban jaqyndata túsetini sózsiz. Endeshe, arqa súıer azamatymyzǵa qashanda qoldaý bildirip, bir jaǵadan bas, bir jeńnen qol shyǵara bilgenge ne jetsin, aǵaıyn! Hafız MATAEV, Semeı qalasy men Abaı aýdanynyń qurmetti  azamaty, zeınetker.