Esep berý jáne ózekti máseleler
Londonda ótken IAAF Kongresiniń ekinshi kúninde ár qurlyqtyń ulttyq federasııalary qaýymdastyǵy jeke-jeke baıandama jasady. О́z jumystary jaıly beıne aqparattar usynyp, jetistikterin tizip shyqty. Jeńil atletıkanyń qanatyn keń jaıyp, jetile túsýine yqpal etetin sharalar týraly aıtylyp, sonymen qatar shaǵyn memleketterge qalaı qoldaý kórsetilip jatqandyǵy da tilge tıek etildi.
Budan keıin 2015-2018 jyldar aralyǵyndaǵy qarjy máselesi, túsim men shyǵyn jalpylama túrde jarııa etildi. Naqty aqparattar kóldeneń tartyldy. Negizgi, paıda kózi teletaratylymdar quqyǵy men demeýshiler ekendigi málimdendi. Ári, Olımpıadanyń ótken jyldary IAAF-qa túsken túsimniń basqa jyldardaǵy shyǵynynyń ornyn jaýyp otyratyndyǵy da búkpesiz aıtyldy. Sodan soń, álem chempıonattarynan túsetin paıdanyń da az emestigi sóz etildi.
Sondaı-aq, Halyqaralyq jeńil atletıka federasııasynyń árbir komıssııasy óz jumystary týraly esep berip, baıandama jasady. Jarystar men saıystar ótkizý komıssııalary da óz jumystary týraly aqpar berdi. Máselen, sporttyq júristen áıelder arasyndaǵy 50 shaqyrymdyq synnyń sońǵy sátte álem chempıonatyna engizilýi barysynda azdaǵan pikirtalastyń bolǵany da aıtyldy.
Ardagerler komıssııasynyń basshysy IAAF quramyndaǵy 200-den artyq memlekettiń jartysy osy jas mólsherinde eshqandaı jarystar ótkizbeıtindigin aıtyp, muńyn shaqty. Jastarmen jumys jasaıtyn komıssııa óskeleń urpaqpen qarym-qatynasty kúsheıtý, olardy jeńil atletıkaǵa tartý óte mańyzdy ekendigin dáleldeýge tyrysty.
Jarystar men saıystar ótkizý komıssııasy 18 jasqa deıingi álem chempıonattaryn ótkizýdiń asa tıimdi bolmaı otyrǵandyǵyn alǵa tartty. Munda kózge túsip, júldege ilikkenderdiń eresekter legine ótip, joǵary nátıjelerge qol jetkizip júrgenderi tym az eken...
IAAF ılikpedi
Budan keıin IAAF prezıdenti Sebastıan Koýdyń tóraǵalyq etýimen «Reseı máselesi» jeke qaraldy. 2015 jyly qarasha aıynda Reseı jeńil atletıka federasııasy WADA komıssııasy júrgizgen tekserýler negizinde IAAF quramynan ýaqytsha shettetilgen bolatyn. Basqasha aıtqanda, 20 aı boldy, olar Halyqaralyq jeńil atletıka federasııasy músheliginen aıyrylǵan.
IAAF keńesi ótip, osy másele talqylanǵan. Reseıdiń IAAF quramynan ýaqytsha shettetilýin sol kúıinde qaldyrǵan. Iаǵnı, atalmysh sanksııa merzimin uzartty. Sebebi, Reseı tarapy barlyq sharttar men talaptardy túgeldeı oryndamaǵan. Kongreste osy másele daýysqa salyndy...
Áýeli Reseı jeńil atletıka federasııasynyń prezıdenti Dmıtrıı Shlıahtınge sóz berildi. Ol 20 aıdyń ishinde bul federasııanyń tolyqtaı ózgergendigin, burynǵy basshylar men qatardaǵy qyzmetkerlerdiń otstavkaǵa ketip, jańa ujym jumys istep jatqandyǵyn, dopıngke qarsy kúrestiń meıilinshe kúsheıtilgendigin táptishtep aıtyp shyqty. Qatań sharalar qoldanylǵanyn, segiz adamnyń ómir boıyna jeńil atletıka salasynan alastatylǵandyǵyn da tilge tıek etti.
IAAF-tyń jazǵyrýlaryn teriske shyǵarmaıtyndaryn, sportshylarynyń jıi-jıi dopıng-synaqtan ótkizilip turatyndyqtaryn, endi mundaı jańsaqtyqtyń eshqashan qaıtalanbaıtyndyǵyn aıtyp, kópshilikti sendirýge tyrysty. Tipti dopıng qoldanǵan sportshylarynyń kesirinen altyn, kúmis jáne qola medaldarynan aıyrylǵan jeńil atletterden keshirim suraıtyndyǵyn bildirdi.
Sebastıan Koý budan keıin Reseıdiń qaıtadan IAAF-qa múshe bolýy isimen aınalysatyn arnaıy jumys komıssııasynyń basshysy Rýne Andersenge sóz berdi. Ol áýeli Reseı jeńil atletıka federasııasynyń jańa prezıdenti Dmıtrıı Shlıahtınniń eńbegin baǵalap, onyń qyrýar jumys atqaryp jatqandyǵyn aıryqsha atap ótti.
Sodan keıin, osy máselemen tikeleı aınalysyp jatqan arnaıy jumys komıssııasynyń atqarǵan tergeý jumystaryn atústi tizip ótti. Bul komıssııa 18 aıdyń ishinde reseıliktermen 11 ret kezdesken. Jeti ret Reseıge barǵan, qalǵany bul elden tys jerlerde ótken. Kóptegen kezdesýler ótip, telefon arqyly da baılanysta bolǵan.
Reseıdi qaıtadan múshelikke qabyldaý úshin alty shart qoıylǵan eken. Sonyń barlyq tarmaqtary oryndalmaǵan. Oryndalǵandarynyń ózi basqalarmen salystyrǵanda óte baıaý júrgizilgen. Sondyqtan, bul komıssııa Reseıdi qaıtadan IAAF quramyn qabyldaýǵa áli erterek degen sheshimge toqtalyp, ony daýysqa salýdy usyndy. Muny biraz elderdiń ókilderi qoldady.
Kongreske qatysyp otyrǵan 187 el (ultyq federasııa) daýys berýge tirkeldi. Solardyń úshten ekisi, ıaǵnı 124 memleket osy usynysty qoldasa, onda Reseı ázirshe IAAF quramyna qaıtadan múshe bola almaıdy. Al daýys berý qorytyndysynda 166 el Reseıge qoıylǵan sanksııany uzartýdy qoldady. Tek 21 memleket buǵan qarsy boldy.
Sóıtip, IAAF Reseıge qushaǵyn ashpaq túgili, esigin de ashpady. Ýaqytsha shettetilý merzimi uzartyldy. Al budan keıin Kongress basqa máselelerdi talqylap, IAAF Jarǵysyna ózgerister men tolyqtyrýlar engizý týrasyndaǵy usynystardy daýysqa saldy.
Nurǵazy SASAEV,
jýrnalıst, arnaıy
«Egemen Qazaqstan» úshin – Londonnan (Ulybrıtanııa)|
