EKSPO eki aınalyp kelmes saǵan...

Eldiń EKSPO-men «aýyrǵanyna» eki aıdan asty. Úlkenniń de, kishiniń de aý­zyndaǵy áńgime osy. Kórgen de ar­man­da, kórmegen de armanda. Kelgen­der kórme keremetterin aıtyp taýysa almaıdy. Attary jetpeı alysta jat­qan aǵaıyn amaldyń joqtyǵynan te­le­dıdarǵa telmiredi. Biraq, bárin bilip otyr. 

Álemdik oqıǵanyń áserin tikeleı sezingen astanalyqtardyń árıne, bir tamyry artyq soǵatyndaı jó­ni bar. Olar toqsan kúndik toı tama­shalarynyń bel or­ta­synda júr. Azyn-­aýlaq aqysyn tó­lep, kóńilderin kók jaılaýǵa qondy­ra qoıady. Ataǵy aspandaǵan óner juldyzynyń kon­sertin kóre me, etno­­aýyldaǵy alaman báıgege baryp, aı­qaıǵa attan qosa ma, kóshpendiler máde­nıetiniń kómbesin asha ma, qur ánsheıin qýyr­daq jep, qymyz iship qana qaıta ma, ózi biledi... 

Jahandyq mádenıet jaýharlary biz­ge óz aıaǵymen kelgenin oılaǵanda keý­­deń­di maqtanysh sezimi kerneıdi. Dańq­ty Plasıdo Domıngo «Ope­ralııa» baı­qaýyn bas qalamyzda ótkizip jatsa, ataqty La Skala teatry L.Bethovenniń toǵyzynshy sımfonııa­syn qalaı oınaıtynyn óz qulaǵymyzben estigeli otyrsaq, áıgili Nıkolaı Rerıhtiń Amerıkadaǵy mýzeıi muhıt asyp, qazaqstandyqtarǵa birneshe kartınasyn usynǵan bolsa, dúnıejúzilik deńgeıdegi «Dıý Soleı sırki» balany da, shaǵany da tańdanyp, tamsandyrǵan... Ákem-aý, odan artyq ne kerek?!. Biz sheteldik shedevrlerdiń tek keıbireýin ǵana tilge tıek ettik. Áıtpese, arnaıy toqtap atap óterlikteı ǵalamattar jeterlik. 

«Aýyldyń alty aýyzyn» aıtýdan da aıanyp qalmaǵanymyz anyq. О́zi­miz­diń ónerpazdarymyzdyń da ta­sy órge domalady. Qazaqstannyń Eń­bek Eri atanǵan Asanáli Áshimov pen Aıman Musaqojaeva bastaǵan, Dı­mashtaı dúldúlderimiz qostaǵan sahna sań­laqtary mártebeli meımandarǵa el má­denıetiniń máıeginen dám tatyrdy. Res­pýblıkamyzdyń mańdaıaldy teatr­lary men shyǵarmashylyq ujym­dary kórermen kózaıymyna aınaldy. Úz­dik týyndylaryn usynyp, alys-jaqyn­nan at basyn burǵan qonaqtardyń qoshe­metine bólendi. 

Kórme kórigin qyzdyrýǵa oblysta­rymyz da qomaqty úles qosty. О́ńir­ler kezek-kezek mádenı kúnderin ótki­zip, Esil boıynda án áýeletip, kúı kúm­birletti. Jergilikti murajaılardan ákelin­gen asa qundy jádigerler tarıh­tyń talaı qupııalaryn ashyp bergendeı boldy. Tulpar minip, tý ustaǵan tulǵa­larymyz tutynǵan zattardy qolmen us­tap, ótken-ketkendi ózimizshe eske tú­sir­dik. Shoqannyń parsha belbeýi, Jambyldyń dombyrasy, Yqylastyń qobyzy, Pazyryq kilemi...  Taǵysyn taǵylar bolyp jalǵasyp kete beredi. Osynyń bárin kórgenimizdiń ózi bir ǵanıbet emes pe?! Bulardyń árqaısysy shejire shertedi, arǵy-bergiden syr aqtarady. Oı-órisimizdi keńeıtip, sanamyzdy sary-jurt qylǵan otarshyldyq sar­qynshaqtarynan aryltady. Ult upa­ıyn túgendeýge umtyldyrady. Tól mádenıetimizdi tanýǵa múmkindik tý­ǵyzady. Elimizdiń erteńi sanalatyn jas urpaqty otanshyldyqqa tárbıeleý isin­de munyń mańyzy óte zor ekeni aıtpasaq ta túsinikti. 
Eldi eleńdetken EKSPO-nyń eki aıy artta qaldy. Osy ýaqyt ishinde eki mıllıonnan astam adam kórme ta­baldyryǵyn attapty. Olar kórgen-bil­genderin otbasyna, otandastaryna jyr qy­lyp jetkizeri sózsiz. Sol arqyly Qazaq­stannyń abyroı-bedeli artyp, qa­zaq halqy týraly jaǵymdy pikir qalyp­tasyp jatsa nur ústine nur.

Sonymen EKSPO-nyń sońǵy núkte­sin qoıatyn mezgilge de jaqyn­dap qaldyq. Sát­ti aıaqtalaryna seni­mimiz mol. Ja­han­dyq jetistikter jármeńkesinde óz­ge­lerdiń ónegesin kó­rip qana qoımaı, ózimizdiń de óremizdi kórsetýdemiz. Al, órkenıet órine bettegen Qazaqstan úshin mundaı aralas-quralastyqtyń paıdasy ushan-teńiz.

EKSPO eki aınalyp kelmes saǵan... Endeshe onyń qyryq jyl ańyz qylyp aıta júrerlikteı qyzyqtarynan qur qalmaıyq! 

Talǵat BATYRHAN,
«Egemen Qazaqstan»