Til bilý tulǵalyq deńgeıge kóteredi

Besiginen ulttyq qundylyqtarǵa qanyp ós­ken urpaqtyń ómirdiń úlken jolyna tús­ken­de de óz qazyǵynan adasyp ketpesine sene­min. Al jastardyń endigi mindeti − ulttyq qun­dylyǵymyzdy saqtaı otyryp, el damýyna úles qosatyn básekege qabiletti, birneshe til­di meńgergen azamat bolý. Sebebi, til bilý tulǵalyq deńgeıge kóteredi dep sanaımyn. 

Maqalada Elbasy basty maqsatqa jetý úshin Qazaqstanǵa bilimdi urpaq qajettigin, elimizde «bilim árdaıym birinshi orynda turýy shart», «ózimdiki ǵana tańsyq, ózgeniki qańsyq» dep keri tartpaı, ashyq bolý, basqalardyń eń ozyq jetistikterin qabyldaı bilý, bul – ta­bystyń kilti ári ashyq zerdeniń basty kór­set­kishteriniń biri» ekendigin aıtty. Son­daı-aq, Elbasy rýhanı jańǵyrýdy júzege asyrýǵa jol ashatyn birneshe jobany usyndy. Onyń ishinde «Otandyq mádenıet Birikken Ulttar Uıymynyń alty tili – aǵylshyn, orys, qytaı, ıspan, arab jáne fransýz tilderinde sóıleýi úshin maqsatty ustanym bolý shart» dep atap ótti. Qazaqta «Jeti jurttyń tilin bil, jeti túrli ilim bil» degen sóz bar. Bul bolashaǵyn baǵ­darlaı alatyn, urpaq qamyn oılaǵan baba­la­ry­myzdyń bizge qaldyrǵan ósıeti. Bul ósı­et­tiń zaman talabyna saı qaıta jańǵyrýy, kóp til bilýdiń keń múmkindik beretindigin kór­setip otyr. 

Máselen, aǵylshyn tiliniń álemdegi 75 elde erekshe orny bar. Al 19 memlekette ol mem­lekettik til bolyp sanalady. Osylaısha, aǵyl­shyn tilin bilý álemdi tanýdyń kilti desek, qatelespeımiz. Aǵylshyn tilin meńgergen adamnyń aldynda orasan zor múmkindikter ashylady. Ol – jahandanýdyń kepili. 

Aǵymdaǵy jyldyń naýryz aıynan bas­tap, Jambyl oblysynyń Tilderdi damytý ortalyǵynyń qoldaýymen Polıglottar klýby qurylǵan bolatyn. Qazirgi ýaqytta, klýbqa 150-den astam stýdent qatysyp júr. Olardyń ba­sym bóligi aǵylshyn tilin meńgerýmen qatar, nemis, qytaı, fransýz jáne arab tilderin úı­renip keledi. Meniń ózim de aǵylshyn ti­lin jaqsy bilemin. Sondaı-aq, túrik tilin de meń­gerdim. Búgingideı mańyzdy kezeńde be­ril­­gen múmkindikti paıdalanǵanymyz jón dep oı­laımyn. Árıne, qazaqtyń qasıetti tili máń­gi­likke qasterli qundylyǵymyz bolyp qalady.

Saǵı ALTYNKOP,
M.H.Dýlatı atyndaǵy Taraz memlekettik ýnıversıtetiniń stýdenti
Jambyl oblysy