Qazaqstan Respýblıkasynyń Zańy №483-IV

Dinı qyzmet jáne dinı birlestikter týraly

Osy Zań Qazaqstan Respýblıkasynyń ózin demo­kratııalyq, zaıyrly memleket retinde ornyqtyratynyn, árkimniń ar-ojdan bostandyǵy quqyǵyn rastaıtynyn, árkimniń dinı nanymyna qaramastan teń quqyly bolýyna kepildik beretinin, hanafı baǵytyndaǵy ıslamnyń jáne pravoslavıelik hrıstıandyqtyń halyqtyń mádenıetiniń damýy men rýhanı ómirindegi tarıhı rólin tanıtynyn, Qazaqstan halqynyń rýhanı murasymen úılesetin basqa da dinderdi qurmetteıtinin, konfessııaaralyq kelisimniń, dinı taǵat­tylyqtyń jáne azamattardyń dinı nanym­daryn qurmet­teýdiń mańyzdylyǵyn tanıtynyn negizge alady.

1-taraý. JALPY EREJELER

1-bap. Osy Zańda paıdalanylatyn negizgi uǵymdar

Osy Zańda mynadaı negizgi uǵymdar paıdalanylady:

1) ǵıbadat úıi (ǵımaraty) – qudaıǵa qulshylyq etýge, duǵa oqylatyn jáne dinı jınalystarǵa, dinı táý etýge (minajat etýge) arnalǵan oryn;

2) dinı qyzmet – dindarlardyń dinı qajettilikterin qanaǵattandyrýǵa baǵyttalǵan qyzmet;

3) dinı qyzmetshi – dinı, ýaǵyzdaýshylyq qyzmetke tıisti dinı birlestik ýákilettik bergen adam;

4) dinı birlestik – Qazaqstan Respýblıkasy azamatta­rynyń, sheteldikter men azamattyǵy joq adamdardyń óz múd­deleriniń ortaqtyǵy negizinde dinı qajettilikterin qana­ǵattandyrý úshin Qazaqstan Respýblıkasynyń zańna­ma­lyq aktilerinde belgilengen tártippen birikken erikti birlestigi;

5) mıssıonerlik qyzmet – Qazaqstan Respýblıkasy azamat­tarynyń, sheteldikterdiń, azamattyǵy joq adam­dar­dyń, Qazaqstan Respýblıkasynda tirkelgen dinı birles­tikterdiń atynan Qazaqstan Respýblıkasynyń aýmaǵynda dinı ilimdi taratýǵa baǵyttalǵan qyzmeti;

6) ýákiletti organ – dinı qyzmet salasyndaǵy memlekettik retteýdi júzege asyratyn memlekettik organ.

2-bap. Qazaqstan Respýblıkasynyń dinı qyzmet jáne dinı birlestikter týraly zańnamasy

1. Qazaqstan Respýblıkasynyń dinı qyzmet jáne dinı birlestikter týraly zańnamasy Qazaqstan Respýblıkasy­nyń Konstıtýsııasyna negizdeledi jáne osy Zań men Qazaqstan Respýblıkasynyń ózge de normatıvtik-quqyq­tyq aktilerinen turady.

2. Egep Qazaqstan Respýblıkasy ratıfıkasııalaǵan halyqaralyq shartta osy Zańda kózdelgennen ózgeshe qaǵıdalar belgilengen bolsa, onda halyqaralyq sharttyń normalary qoldanylady.

3-bap. Memleket jáne din

1. Memleket din men dinı birlestikterden bólingen.

2. Dinı birlestikter jáne Qazaqstan Respýblıkasynyń azamattary, sheteldikter men azamattyǵy joq adamdar dinge kózqarasyna qaramastan zań aldynda teń.

3. Eshbir din memlekettik nemese mindetti din retinde belgilenbeıdi.

4. Dinı bilim berý uıymdaryn qospaǵanda, Qazaqstan Respýblıkasynda bilim berý men tárbıeleý júıesi din men dinı birlestikterden bólingen jáne zaıyrly sıpatta bolady.

5. Zańdy dinı qyzmetke kedergi keltirýge, jeke tulǵa­lardyń dinge kózqarasy sebepteri boıynsha azamat­tyq quqyqtarynyń buzylýyna nemese olardyń dinı sezimderin qorlaýǵa, qandaı da bir dindi ustanýshylar qaster­leıtin zattardy, qurylystar men oryndardy búldirýge jol berilmeıdi.

6. Árkim Qazaqstan Respýblıkasynyń zańnamasyna sáıkes dinı nemese ózge de nanymdardy ustanýǵa, olardy taratýǵa, dinı birlestikterdiń qyzmetine qatysýǵa jáne mıssıonerlik qyzmetpen aınalysýǵa quqyly.

7. Eshkimniń de óz dinı nanymdary sebepteri boıynsha Qazaqstan Respýblıkasynyń Konstıtýsııasy men zań­darynda kózdelgen mindetterin atqarýdan bas tartýǵa quqyǵy joq.

Dinı qyzmetshiler, mıssıonerler, dinı birlestikterdiń basshylary nemese qatysýshylary (músheleri) bolyp tabylatyn Qazaqstan Respýblıkasynyń azamattary saıası ómirge Qazaqstan Respýblıkasynyń barlyq azamattary­men birdeı tek óz atynan ǵana qatysa alady.

8. Din men dinı birlestikterdiń memleketten bóliný qaǵıdatyna sáıkes memleket:

1) Qazaqstan Respýblıkasy azamatynyń, sheteldik pen azamattyǵy joq adamnyń dinge jáne ustanatyn dinine óz kózqarasyn aıqyndaýyna, ata-analardyń nemese balalar­dyń ózge de zańdy ókilderiniń balalardy óz nanymdaryna sáıkes tárbıeleýine, mundaı tárbıeleý balanyń ómiri men densaýlyǵyna qater tóndirgen, onyń quqyqtaryna qysym jasaǵan jáne jaýapkershiligin shektegen, sondaı-aq Qa­zaqstan Respýblıkasynyń konstıtýsııalyq quryly­syna, egemendigine jáne aýmaqtyq tutastyǵyna qarsy baǵyt­talǵan jaǵdaılardy qospaǵanda, aralaspaıdy;

2) dinı birlestikterge memlekettik organdardyń fýnk­sııalaryn oryndaýdy júktemeıdi;

3) eger dinı birlestikterdiń qyzmeti Qazaqstan Res­pýblı­kasynyń zańdaryna qaıshy kelmese, dinı birles­tikterdiń qyzmetine aralaspaıdy;

4) din ustanatyn jáne ony ustanbaıtyn Qazaqstan Respýblıkasynyń azamattary, sheteldikter men azamat­tyǵy joq adamdar arasynda, sondaı-aq ártúrli dinı birlestikter arasynda ózara tózýshilik pen qurmetteý qatynastaryn orna­týǵa járdemdesedi.

9. Din men dinı birlestikterdiń memleketten bóliný qaǵıdatyna sáıkes dinı birlestikter:

1) memlekettik organdardyń fýnksııalaryn orynda­maıdy jáne olardyń qyzmetine aralaspaıdy;

2) saıası partııalardyń qyzmetine qatyspaıdy, olarǵa qarjylyq qoldaý kórsetpeıdi, saıası qyzmetpen aına­lyspaıdy;

3) Qazaqstan Respýblıkasy zańnamasynyń talaptaryn saqtaýǵa mindetti.

10. Dinı negizdegi partııalardyń qyzmetine, maqsat­tary men is-áreketi memlekette bir dinniń ústemdigin ornyq­tyrýǵa, onyń ishinde zorlyq-zombylyqpen nemese zor­lyq-zombylyqqa úndeýmen jáne ózge de quqyqqa qarsy is-áre­kettermen baılanysty dinı óshpendilikti nemese alaýyz­dyqty qozdyrýǵa baǵyttalǵan dinı birlestikter qurýǵa jáne olardyń qyzmetine tyıym salynady.

11. Qazaqstan Respýblıkasynyń zańdarynda belgilen­gen tártippen tirkelmegen dinı birlestikterdiń qyzmetine, sol sııaqty Qazaqstan Respýblıkasynyń azamattaryn, sheteldikter men azamattyǵy joq adamdardy dinge kózqara­syn aıqyndaýda, dinı birlestikterdiń qyzmetine, dinı joralarǵa jáne (nemese) dindi oqyp-úırenýge qatysýyna nemese qatyspaýyna qandaı da bir májbúrleýge jol berilmeıdi.

12. Qazaqstan Respýblıkasynyń azamattaryna, sheteldikter men azamattyǵy joq adamdarǵa zorlyq-zombylyq kórsetýmen nemese olardyń densaýlyǵyna ózge de zııan keltirýmen ne erli-zaıyptylardyń nekesin buzýmen (otba­synyń buzylýymen) nemese týystyq qarym-qaty­nas­tardy toqtatý­men, ımandylyqqa nuqsan keltirýmen, adamnyń jáne azamat­tyń quqyqtary men bostandyq­taryn buzýmen, azamattardy Qazaqstan Respýblıkasynyń Konstıtýsııasy men zańda­rynda kózdelgen mindetterin atqarýdan bas tartýǵa túrtki bolýmen jáne Qazaqstan Respýblıkasynyń zańnamasyn ózge de buzýshylyqpen ushtasatyn dinı birlestikter qyzmetine jol berilmeıdi.

13. Qazaqstan Respýblıkasynyń azamattaryn, sheteldikter men azamattyǵy joq adamdardy, onyń ishinde qaıyrym­dylyq qyzmet arqyly jáne (nemese) olardyń dinı birlestikterden shyǵýyna kedergi keltiretin, onyń ishinde Qazaq­stan Respýblıkasy azamattarynyń, sheteldikter men azamattyǵy joq adamdardyń materıaldyq nemese ózge de táýeldiligin paıdalana otyryp bopsalaý, kúsh qoldaný nemese kúsh qoldanamyn dep qorqytý jolymen ne aldaý jolymen óz qyzmetine májbúrlep tartatyn dinı birlestikterdiń qyzmetine jol berilmeıdi.

14. Dinı birlestiktiń qatysýshylaryn (múshelerin) jáne din ustanýshylaryn dinı birlestiktiń, onyń basshylary men basqa da qatysýshylarynyń (múshele­riniń) paıdasyna ózderine tıesili múlkin ıelikten shyǵarýǵa májbúrleýge jol berilmeıdi.

15. Dindi jáne dinı kózqarastardy paıdalana otyryp, memlekettik organdardyń qyzmetine qasaqana iritki salýǵa, olardyń úzdiksiz jumys isteýiniń buzylýyna, eldegi basqarýshylyq deńgeıin tómendetýge ákep soǵatyn sheshimderdi qabyldaýǵa jáne is-áreketter jasaýǵa jol berilmeıdi.

16. Dinı birlestiktiń basshysy kámeletke tolmaǵan­dardyń ata-anasynyń bireýi nemese onyń ózge de zańdy ókilderi qarsylyq bildirgen kezde kámeletke tolmaǵan­dardy dinı birlestiktiń qyzmetine tartýǵa jáne (nemese) qatystyrýǵa jol bermeý sharalaryn qoldanýǵa mindetti.

2-taraý. DINI QYZMET SALASYNDAǴY MEMLEKETTIK RETTEÝ

4-bap. Ýákiletti organnyń quzyreti

Ýákiletti organ:

1) dinı birlestiktermen ózara is-qımyl salasyndaǵy memlekettik saıasattyń negizgi baǵyttaryn qalyptas­tyrýǵa jáne iske asyrýǵa qatysady;

2) Qazaqstan Respýblıkasynyń aýmaǵynda qurylǵan dinı birlestikterdiń, mıssıonerlerdiń, dinı bilim berý uıymdarynyń qyzmetin zerdelep, oǵan taldaý júrgizedi;

3) óz quzyretine jatatyn máseleler boıynsha túsin­dirý jumystaryn júzege asyrýdy qamtamasyz etedi;

4) Qazaqstan Respýblıkasynyń dinı qyzmet jáne dinı birlestikter týraly zańnamasyn jetildirý jóninde usynys­tar ázirleıdi;

5) dinı qyzmet jáne dinı birlestiktermen ózara is-qımyl máseleleri boıynsha oblystardyń, respýblıkalyq mańy­zy bar qalalardyń jáne astananyń jergilikti atqa­rýshy organdarynyń qyzmetin úılestiredi;

6) dintaný saraptamalary jáne dinı birlestikterdi qurýǵa bastamashy azamattar tizimderine tekserý júrgi­zilýin qamtamasyz etedi;

7) jeke jáne zańdy tulǵalardyń Qazaqstan Respýb­lıkasynyń dinı qyzmet jáne dinı birlestikter týraly zańnamasyn buzýshylyqtarǵa qatysty ótinishterin qaraıdy;

8) shet memleketterdiń dinı qyzmet salasyndaǵy ýákiletti organdarymen yntymaqtastyqty uıymdasty­rady jáne júzege asyrady;

9) respýblıka aýmaǵyndaǵy sheteldik dinı birles­tikterdiń qyzmetine, sheteldik dinı ortalyqtardyń Qazaq­stan Respýblıkasyndaǵy dinı birlestikter basshylaryn taǵaıyndaýyna kelisim bildiredi;

10) osy Zańda, Qazaqstan Respýblıkasynyń ózge de zańdarynda, Qazaqstan Respýblıkasy Prezıdentiniń jáne Qazaqstan Respýblıkasy Úkimetiniń aktilerinde kózdel­gen ózge de ókilettikterdi júzege asyrady.

5-bap. Oblystardyń, respýblıkalyq mańyzy bar qalalardyń jáne astananyń jergilikti atqarýshy organdarynyń dinı qyzmet jáne dinı birlestiktermen ózara is-qımyl máseleleri boıynsha quzyreti

Dinı qyzmet jáne dinı birlestiktermen ózara is-qımyl máseleleri boıynsha oblystardyń, respýblıkalyq mańy­zy bar qalalardyń jáne astananyń jergilikti atqarýshy organdary:

1) óńirdegi dinı ahýalǵa zerdeleý jáne taldaý júrgizedi;

2) ýákiletti organǵa Qazaqstan Respýblıkasynyń dinı qyzmet jáne dinı birlestikter týraly zańnamasyn jetildirý jóninde usynystar engizedi;

3) jergilikti deńgeıde óz quzyretine jatatyn máse­leler boıynsha túsindirý jumystaryn júrgizedi;

4) dinı ádebıetti jáne dinı mazmundaǵy ózge de aqparat­tyq materıaldardy, dinı maqsattaǵy zattardy taratý úshin arnaıy turaqty úı-jaılardyń ornalas­tyry­lýyn bekitedi, sondaı-aq ǵıbadat úılerinen (ǵımarat­tarynan) tys jerlerde dinı joralardy ótkizýge arnalǵan úı-jaılardyń ornalastyrylýyn kelisedi;

5) ýákiletti organmen kelise otyryp, ǵıbadat úılerin (ǵımarattaryn) salý týraly, olardyń ornalasatyn jerin anyqtaý, sondaı-aq úılerdi (ǵımarattardy) ǵıbadat úıleri (ǵımarattary) etip qaıta beıindeý (fýnksıonaldyq maqsa­tyn ózgertý) týraly sheshimder qabyldaıdy;

6) jergilikti memlekettik basqarý múddesinde Qazaq­stan Respýblıkasynyń zańnamasy jergilikti atqarýshy organdarǵa júkteıtin ózge de ókilettikterdi júzege asyrady.

6-bap. Dintaný saraptamasy

1. Ýákiletti organ mynadaı negizder boıynsha dintaný saraptamasyn júrgizýdi qamtamasyz etedi:

1) jeke jáne (nemese) zańdy tulǵalardyń ýákiletti organǵa ótinishteri;

2) Qazaqstan Respýblıkasy uıymdarynyń kitaphana qorlaryna, sondaı-aq ýákiletti organǵa dinı ádebıettiń, dinı mazmundaǵy ózge de aqparattyq materıaldardyń kelip túsýi;

3) jeke tulǵalardyń mıssıoner retinde tirkeý jáne dinı birlestikterdi tirkeý týraly ótinishi;

4) jeke ózi paıdalanýǵa arnalǵan materıaldardy qospa­ǵanda, dinı mazmundaǵy aqparattyq materıaldardyń ákelinýi;

5) ýákiletti organ basshysynyń buıryǵy.

2. Quryltaı qujattary, sondaı-aq dinı mazmundaǵy basqa da qujattar, dinı bilim berý baǵdarlamalary, dinı mazmundaǵy aqparattyq materıaldar men dinı maqsattaǵy zattar dintaný saraptamasy obektilerine jatady.

3. Dintaný saraptamasyn dintaný salasynda arnaıy bilimi bar adamdar, qajet bolǵan jaǵdaıda memlekettik organdardyń ókilderin jáne ózge de mamandardy tarta otyryp, júrgizedi.

4. Dintaný saraptamasyn júrgizý tártibin Qazaqstan Respýblıkasynyń Úkimeti aıqyndaıdy.

3-taraý. QAZAQSTAN RESPÝBLIKASYNDAǴY DINI QYZMET

7-bap. Dinı joralar men rásimder

1. Dinı birlestikter qulshylyq etý oryndaryn ustaýǵa quqyly.

2. Qudaıǵa qulshylyq etý, dinı joralar, rásimder jáne (nemese) jınalystar ǵıbadat úılerinde (ǵımarat­tarynda) jáne olarǵa bólingen aýmaqta, qulshylyq etý oryn­darynda, dinı birlestikter mekemeleri men úı-jaıla­rynda, zırattar men krematorıılerde, jaqyn jerde turatyn adamdardyń quqyqtary men múddeleri saqtalǵan jaǵdaıda turǵyn jaılarda, qajet bolǵan kezde qoǵamdyq tamaqtandyrý obek­tilerinde bógetsiz júrgiziledi (jasa­lady). О́zge jaǵdaılarda dinı is-sharalar Qazaqstan Respýblıkasynyń zańnamasynda belgilengen tártippen júzege asyrylady.

3. Qudaıǵa qulshylyq etýdi, dinı joralardy, rásim­derdi jáne (nemese) jınalystardy ótkizýge (ja­saýǵa), sondaı-aq mıssıonerlik qyzmetti júzege asyrýǵa:

1) osy baptyń 2 jáne 4-tarmaqtarynda kózdelgen jaǵdaı­lardy qospaǵanda, memlekettik organdardyń, uıym­dardyń;

2) Qarýly Kúshterdiń, basqa da áskerler men áskerı quralymdardyń, sot jáne quqyq qorǵaý organdarynyń, qoǵamdyq qaýipsizdikti qamtamasyz etýmen, jeke tulǵa­lar­dyń ómiri men densaýlyǵyn qorǵaýmen baılanysty basqa da qyzmetterdiń;

3) dinı bilim berý uıymdaryn qospaǵanda, bilim berý uıymdarynyń aýmaǵynda jáne ǵımarattarynda jol berilmeıdi.

4. Qoǵamnan ýaqytsha oqshaýlaýdy qamtamasyz etetin arnaıy mekemelerde ustalatyn, jazany oryndaıtyn mekemelerde otyrǵan, qarttar men múgedekterge arnalǵan ınternat-úılerde áleýmettik qyzmet kórsetýden ótetin, stasıonarlyq kómek kórsetetin densaýlyq saqtaý uıym­darynyń emdelýshileri bolyp tabylatyn adamdarǵa olardyń nemese olardyń týysqandarynyń tilegi boıynsha salt joralarynyń qajettiligi jaǵdaıynda Qazaqstan Respýb­lıkasynyń zańnamasynda belgilengen tártippen tirkelgen dinı birlestikterdiń dinı qyzmet­shileri shaqyrylady. Bul rette dinı joralardy, rásim­derdi jáne (nemese) jına­lystardy ótkizý atalǵan uıym­dardyń qyzmetine kedergi keltirmeýge, basqa adamdardyń quqyqtary men zańdy múd­delerin buzbaýǵa tıis.

8-bap. Mıssıonerlik qyzmet

1. Qazaqstan Respýblıkasynyń azamattary, sheteldikter men azamattyǵy joq adamdar mıssıonerlik qyzmetti tirkeýden ótkennen keıin júzege asyrady.

2. Mıssıonerlik qyzmetti júzege asyratyn adamdardy tirkeýdi ýákiletti organnyń aýmaqtyq bólimsheleri qujattar usynylǵan kúnnen bastap kúntizbelik otyz kúnnen aspaıtyn merzimde júrgizedi. Mıssıoner usynǵan materıaldar boıynsha qorytyndy alý úshin dintaný saraptamasyn júrgizý kezinde tirkeý merzimi toqtatyla turady.

3. Qazaqstan Respýblıkasynyń aýmaǵyndaǵy mıssıonerler ýákiletti organnyń aýmaqtyq bólimshelerinde jyl saıyn qaıta tirkeýden ótýge mindetti.

4. Mıssıonerler tirkelý úshin ýákiletti organnyń aýmaq­tyq bólimshelerine mynadaı qujattar men mate­rıaldardy:

1) pasportynyń nemese jeke kýáliginiń kóshirmesin;

2) mıssıonerlik qyzmet aýmaǵy men merzimi kórse­tilgen ótinishti;

3) dinı birlestiktiń atynan mıssıonerlik qyzmetti júzege asyrý quqyǵyna dinı birlestik bergen qujatty;

4) mıssıoner ókili bolyp tabylatyn dinı birlestikti Qazaqstan Respýblıkasynda memlekettik tirkeý týraly kýáliktiń jáne onyń jarǵysynyń kóshirmesin;

5) mıssıonerlik qyzmetke arnalǵan dinı ádebıetti, dinı mazmundaǵy ózge de aqparattyq materıaldardy, dinı maqsat­taǵy zattardy usynady.

Qazaqstan Respýblıkasyndaǵy sheteldikter men azamat­tyǵy joq adamdar mıssıoner retinde tirkelý úshin ýákiletti organnyń aýmaqtyq bólimshelerine mynadaı qujattardy:

1) mıssıoner onyń atynan ókildik etetin dinı birles­tiktiń shet memlekettiń zańnamasy boıynsha resmı tirkel­gendigin kýálandyratyn zańdastyrylǵan nemese apostıl qoıylǵan qujatty;

2) Qazaqstan Respýblıkasynda tirkelgen dinı birlestik­tiń shaqyrýyn qosymsha usynady.

Shet memleketter bergen qujattardyń qazaq jáne orys tilderine aýdarmasynyń durystyǵy Qazaqstan Respýblı­ka­synda notarıat kýálandyrǵan jáne aýdarmany júzege asyrǵan aýdarmashy qolynyń túpnusqalyǵy Qazaqstan Res­pýblıkasynda notarıat kýálandyrǵan túrinde tabys etiledi.

5. Mıssıoner retinde tirkeýden ótý úshin qujattar usynǵan Qazaqstan Respýblıkasynyń azamattaryn, sheteldikter men azamattyǵy joq adamdardy dintaný sarap­tama­synyń teris qorytyndysy negizinde, sondaı-aq, eger onyń mıssıonerlik qyzmeti konstıtýsııalyq qurylysqa, qoǵam­dyq tártipke, adamnyń quqyqtary men bostandy­ǵyna, halyqtyń densaýlyǵy men ımandylyǵyna qater tóndiretin bolsa, tirkeýden bas tartylady.

6. Mıssıonerlerdiń dinı mazmundaǵy materıaldardy jáne dinı maqsattaǵy zattardy paıdalanýyna dintaný saraptamasynyń oń qorytyndysyn alǵannan keıin ǵana jol beriledi.

7. Mıssıonerlik qyzmetti tirkeýsiz júzege asyrýǵa tyıym salynady.

9-bap. Dinı ádebıet jáne dinı maqsattaǵy zattar

1. Qazaqstan Respýblıkasynyń azamattary, sheteldikter men azamattyǵy joq adamdar, dinı birlestikter ózderi­niń qalaýy boıynsha dinı ádebıetti, dinı mazmun­daǵy ózge de aqparattyq materıaldardy, dinı maqsattaǵy zattardy satyp alýǵa jáne paıdalanýǵa quqyly.

2. Dinı ádebıetti, dinı mazmundaǵy ózge de aqparattyq materıaldardy, dinı maqsattaǵy zattardy tek qana ǵıbadat úılerinde (ǵımarattarynda), dinı bilim berý uıymdarynda, sondaı-aq oblystardyń, respýblıkalyq mańyzy bar qala­lardyń jáne astananyń jergilikti atqarýshy organdary ar­naıy belgilegen turaqty úı-jaılarda taratýǵa jol beriledi.

3. Jeke paıdalanýǵa arnalǵandaryn qospaǵanda, Qazaq­stan Respýblıkasynyń aýmaǵyna dinı mazmundaǵy aqparat­tyq materıaldardy ákelýdi tirkelgen dinı birlestikter ǵana dintaný saraptamasynyń oń qorytyndysyn alǵannan keıin júzege asyrady.

4. Dinı birlestik shyǵaratyn jáne (nemese) taratatyn dinı ádebıette jáne dinı mazmundaǵy basqa da aqparattyq materıaldarda dinı birlestiktiń tolyq ataýy bolýǵa tıis.

10-bap. Qaıyrymdylyq qyzmeti

1. Dinı birlestikter qaıyrymdylyq qyzmetin júzege asyrýǵa jáne qaıyrymdylyq uıymdaryn ashýǵa quqyly.

2. Qaıyrymdylyqty júzege asyrý kezinde dinı qyzmet­ke tartý maqsatynda Qazaqstan Respýblıkasy azamat­tary­nyń, sheteldikter men azamattyǵy joq adam­dardyń materıaldyq táýeldiligin (muqtajdyǵyn) paıdalanýǵa jol berilmeıdi.

11-bap. Dinge senýshilerdiń jáne dinı birlestikterdiń halyqaralyq baılanystary men qarym-qatynastary

1. Qazaqstan Respýblıkasynyń azamattary, sheteldikter, azamattyǵy joq adamdar men dinı birlestikter olardyń minajat etýge, jınalystar men basqa da dinı is-sharalarǵa qatysý úshin shetelge shyǵyp turýyn qosa alǵanda, halyq­aralyq baılanystar men jeke qarym-qatynas ornatýǵa jáne qatynastaryn úzbeýge quqyly.

2. Dinı birlestikter dinı bilim berý uıymdarynda oqytý úshin shetelge Qazaqstan Respýblıkasynyń azamat­taryn jibere alady jáne Qazaqstan Respýblıkasynyń aýmaǵyn­daǵy dinı bilim berý uıymdarynda oqytý úshin sheteldikterdi, azamattyǵy joq adamdardy qabyldaı alady.

4-taraý. DINI BIRLESTIKTERDI QURÝ, MEMLEKETTIK TIRKEÝ, QAITA UIYMDASTYRÝ, TARATÝ

12-bap. Dinı birlestikterdiń mártebesi

1. Qazaqstan Respýblıkasynda: jergilikti, óńirlik jáne respýblıkalyq mártebesi bar dinı birlestikter qurylýy jáne áreket etýi múmkin.

2. Qazaqstan Respýblıkasynyń keminde elý azama­tynyń bastamasy boıynsha qurylǵan, bir oblystyń, respýblı­kalyq mańyzy bar qalanyń jáne astananyń sheginde áreket etetin dinı birlestik jergilikti dinı birlestik bolyp tanylady.

3. Keminde eki oblystan, respýblıkalyq mańyzy bar qalalardan jáne astanadan ókildik etetin, olardyń árqaı­sy­synan Qazaqstan Respýblıkasynyń keminde eki júz elý azamaty bar eki jáne odan da kóp jergilikti dinı birles­tikterdiń qatysýshylary (músheleri) bolyp tabylatyn, Qazaqstan Respýblıkasynyń keminde bes júz azamatynyń bastamasy boıynsha qurylǵan dinı birlestik óńirlik dinı birlestik bolyp tanylady.

О́ńirlik dinı birlestikter osy jergilikti dinı birlestik­terdiń qyzmeti aýmaǵynyń sheginde qurylyp, óz qyzmetin júzege asyrady.

4. Barlyq oblystardan, respýblıkalyq mańyzy bar qalalardan jáne astanadan ókildik etetin, Qazaqstan Res­pýblı­kasynyń keminde bes myń azamatynyń bastamasy boıynsha qurylǵan, olardyń árqaısysynda Qazaqstan Respýblıkasynyń keminde úsh júz azamaty bar, sondaı-aq Qazaqstan Respýblıkasynyń barlyq aýmaǵynda óz qury­lymdyq bólimsheleri (fılıaldary men ókildikteri) bar dinı birlestik respýblıkalyq dinı birlestik bolyp tanylady.

13-bap. Dinı birlestikterdi qurý

1. Dinı birlestik on segiz jasqa tolǵan, quryltaı jınalysyn (sezin, konferensııasyn) shaqyratyn Qazaq­stan Respýblıkasy azamattarynyń bastamasy boıynsha quryla­dy, onda dinı birlestikti qurý, onyń ataýy, jarǵysy týraly sheshimder qabyldanady jáne onyń basshylyq organdary qurylady. Azamattar quryltaı jınalysyna (sezine, konferensııasyna) óz erki boıynsha jeke túrde qatysady.

2. Dinı birlestiktiń mynadaı belgileri:

1) ortaq dinı ilimi;

2) dinı joralardy, rásimder men ýaǵyzdardy oryndaý;

3) óz qatysýshylaryn (múshelerin) jáne din ustanýshy­laryn dinge tárbıeleý;

4) qyzmetiniń dinı baǵyty bolýǵa tıis.

3. Respýblıkalyq dinı birlestikter men óńirlik dinı birlestikter óz jarǵylaryna sáıkes dinı qyzmetshiler daıar­laýdyń kásiptik oqý baǵdarlamalaryn iske asyratyn mekemeler nysanynda dinı bilim berý uıymdaryn qurýǵa quqyly.

4. Dinı bilim berý uıymdaryn qospaǵanda, dinı birlestikten basqa ózgeshe uıymdyq-quqyqtyq nysanda dinı qyzmetpen aınalysatyn zańdy tulǵalardy qurýǵa jáne olardyń qyzmetine jol berilmeıdi.

5. Memlekettik organdarda, uıymdar men mekemelerde, bilim berý jáne densaýlyq saqtaý uıymdarynda dinı birlestikterdiń uıymdyq qurylymdaryn qurýǵa jol berilmeıdi.

14-bap. Dinı birlestiktiń ataýy

1. Dinı birlestiktiń ataýy ustanatyn dini men mártebesin qamtýǵa tıis.

2. Tolyq jáne qysqartylǵan ataýy men onyń nyshany Qazaqstan Respýblıkasynyń jáne basqa da memleket­terdiń memlekettik rámizderin, Qazaqstan Respýblıkasy memlekettik organdarynyń, Qazaqstan Respýblıkasynda tirkelgen dinı birlestikterdiń, sondaı-aq Qazaqstan Respýblıkasynyń zańnamasyn buzýyna baılanysty tyıym salynǵan jáne (nemese) taratylǵan dinı birles­tikterdiń ataýy men nyshanyn tolyq nemese onyń eleýli bóliginde qaıtalamaýǵa tıis.

15-bap. Dinı birlestikterdi memlekettik tirkeý

1. Dinı birlestik ony memlekettik tirkegen sátten bastap zańdy tulǵanyń quqyq qabilettiligine ıe bolady.

2. Respýblıkalyq dinı birlestikterdi jáne óńirlik dinı birlestikterdi memlekettik tirkeýdi Qazaqstan Respýblı­ka­­synyń Ádilet mınıstrligi júzege asyrady.

Jergilikti dinı birlestikterdi memlekettik tirkeýdi, fılıaldar men ókildikterdi eseptik tirkeýdi aýmaqtyq ádilet organdary júzege asyrady.

3. Dinı birlestikti qurý týraly sheshim qabyldanǵan sátten bastap eki aı merzim ishinde tirkelý úshin tirkeýshi organǵa ótinish beriledi. О́tinishke:

1) dinı birlestik basshysynyń qoly qoıylǵan dinı birlestiktiń jarǵysy;

2) quryltaı jınalysynyń (seziniń, konferensııa­synyń) hattamasy;

3) qurylatyn dinı birlestiktiń bastamashy azamat­tarynyń tirkeýshi organ belgilegen nysan boıynsha elek­trondyq jáne qaǵaz jetkizgishterdegi tizimi;

4) dinı birlestiktiń ornalasqan jerin rastaıtyn qujat;

5) dinı ilimniń paıda bolý tarıhy men negizderin ashyp kórsetetin jáne osy ilimge sáıkes keletin dinı qyzmet týraly málimetter qamtylǵan dinı baspa materıaldary;

6) zańdy tulǵany memlekettik tirkeý úshin alymdar tólemin rastaıtyn qujat;

7) dinı birlestiktiń basshysyn saılaý týraly sheshim ne sheteldik dinı ortalyq basshyny taǵaıyndaǵan jaǵdaıda, ýákiletti organmen kelisilgenin rastaıtyn qujat qosa beriledi.

4. О́ńirlik dinı birlestikti tirkeý kezinde tirkeýshi organ belgilegen nysan boıynsha óńirlik dinı birlestikterdi qurýǵa bastamashylyq jasaǵan jergilikti dinı birlestik­terdiń árqaısysynyń qatysýshylarynyń tizimi, sondaı-aq olardyń jergilikti dinı birlestikteri jarǵylarynyń notarıat kýálandyrǵan kóshirmeleri qosymsha tabys etiledi.

5. Respýblıkalyq dinı birlestikter mártebesin rastaý úshin tirkelgen kúninen bastap bir jyl ótkenge deıin tirkeýdi júzege asyratyn organǵa olardyń qu­rylymdyq bólimshe­leriniń (fılıaldary men ókil­dikteriniń) aýmaq­tyq ádilet organdarynda eseptik tirkeýden ótkenin rastaıtyn qujat­tardyń kóshirme­lerin usynýǵa mindetti.

6. Osy baptyń 5-tarmaǵynyń talaptaryn oryndamaǵan jaǵdaıda, respýblıkalyq dinı birlestik Qazaqstan Respýb­lıkasynyń zańdarynda belgilengen tártippen qaıta uıymdastyrylýǵa nemese taratylýǵa jatady.

7. Dinı birlestikterdi memlekettik tirkeý jáne olardyń fılıaldary men ókildikterin eseptik tirkeý, dinı birlestikterdi qaıta tirkeý, tirkeýden bas tartý osy Zańda kózdelgen erekshelikter eskerile otyryp, «Zańdy tulǵa­lardy memlekettik tirkeý jáne fılıaldar men ókildik­terdi eseptik tirkeý týraly» Qazaqstan Respýblıkasynyń Zańynda kózdelgen tártippen jáne merzimde júzege asyrylady.

8. Memlekettik tirkeýdiń (qaıta tirkeýdiń) merzimine dintaný saraptamasyn júrgizý jáne dinı birlestikti qurýǵa bastamashy azamattar tiziminiń osy Zańnyń talaptaryna sáıkestigin tekserý úshin úzilis jasalady.

9. Tirkeýshi organ memlekettik tirkeý (qaıta tirkeý) merzimine úzilis jasaý týraly sheshim qabyldanǵan kún­nen bastap úsh jumys kúninen keshiktirmeı ýákiletti organǵa dintaný saraptamasyn júrgizý jáne dinı birlestikter qurýǵa bastamashy azamattar tizimderin tekserýdi uıymdastyrý úshin qajetti qujattardyń kóshirmelerin jiberedi.

10. Usynylǵan qujattardyń zańnamaǵa sáıkestigin tekserýdiń, júrgizilgen dintaný saraptamasynyń, dinı birlestikti qurýǵa bastamashy azamattardyń tizimin tekserýdiń nátıjeleri boıynsha dinı birlestikti memlekettik tirkeý týraly nemese memlekettik tirkeýden bas tartý týraly sheshim qabyldanady.

16-bap. Dinı birlestiktiń jarǵysy

1. Dinı birlestik óz qyzmetin jarǵynyń negizinde júzege asyrady, onda mynalar:

1) ataýy, qyzmetiniń máni men maqsattary;

2) ornalasqan jeri jáne onyń sheginde óz qyzmetin júzege asyratyn aýmaq;

3) qurylymy, basqarý organdaryn qalyptastyrý tártibi men olardyń quzyreti;

4) qatysýshylarynyń (músheleriniń) quqyqtary men mindetteri;

5) ustanatyn dini, dinı iliminiń negizderi jáne osy ilimge sáıkes keletin dinı qyzmeti týraly málimetter;

6) dinı birlestiktiń múshesi etip qabyldaýdyń jáne odan shyǵýdyń sharttary men tártibi;

7) múlikti qalyptastyrý kózderi;

8) quryltaı qujattaryna ózgerister men tolyqtyrýlar engizý tártibi;

9) qyzmetin qaıta uıymdastyrý jáne ony toqtatý sharttary;

10) taratylǵan jaǵdaıda múlikti paıdalaný tártibi;

11) fılıaldar men ókildikter týraly málimetter bolýǵa tıis.

2. Dinı birlestiktiń jarǵysynda onyń qyzmetine qatys­ty jáne Qazaqstan Respýblıkasynyń zańnamasyna qaıshy kelmeıtin ózge de erejeler bolýy múmkin.

3. Dinı ilim negizderi men dinı qyzmet týraly málimetterde negizgi dinı ıdeıalar, dinı birlestik qyzme­tiniń nysandary, osy dinı birlestik qaty­sýshylarynyń (múshe­leriniń) jáne basqa da adam­dardyń neke men otbasyna, bilimge, densaýlyqqa kózqarasynyń erekshelikteri, onyń qatysýshylary (músheleri) men qyzmet­shileriniń konstı­týsııa­lyq quqyqtary men mindetterin iske asyrýǵa kózqarasy qamtylýǵa tıis.

17-bap. Dinı birlestikti tirkeýden bas tartý

1. Qazaqstan Respýblıkasynyń zańdaryna sáıkes, sondaı-aq quryltaı qujattaryndaǵy jáne ózge de usy­nylǵan qujat­tardaǵy málimetter dáıeksiz bolsa jáne (nemese) qurylatyn birlestik dintaný saraptamasynyń nátıjeleri negizinde dinı birlestik retinde tanylmaǵan jaǵdaılarda dinı birlestikti memlekettik tirkeýden, onyń qurylymdyq bólimshesin (fılıa­ly men ókildigin) eseptik tirkeýden bas tartylady.

2. Tirkeýden bas tartylǵan jaǵdaıda sotqa shaǵym­danýǵa bolady.

18-bap. Dinı birlestikti qaıta uıymdastyrý jáne taratý

1. Dinı birlestikterdi qaıta uıymdastyrý Qazaqstan Respýblıkasynyń zańdaryna sáıkes qosylý, birigý, bóliný, qaıta qurý jáne bólinip shyǵý jolymen dinı birlestiktiń quryltaı qujattary ýákilettik bergen organ­nyń sheshimi boıynsha ne sot sheshimi boıynsha júzege asyrylady. Dinı birlestik tek basqa dinı birlestik bolyp nemese jeke mekeme bolyp qaıta qurylýy múmkin. Dinı birlestikterdi qaıta uıymdastyrý nátıjesinde qurylǵan uıymdar osy Zańnyń talaptaryna sáıkes kelgen jaǵdaıda dinı birlestikter retinde tirkelýi múmkin.

2. Dinı birlestiktiń qyzmetin toqtata turý jáne ony taratý Qazaqstan Respýblıkasynyń zańdarynda belgilengen tártippen júrgiziledi.

19-bap. Memleket jáne sheteldik dinı birlestikter

1. Sheteldik dinı ortalyq ýákiletti organmen kelispeı taǵaıyndaǵan dinı birlestik basshysynyń qyzmetin júze­ge asyrýyna jol berilmeıdi.

2. Sheteldik dinı ortalyq dinı birlestiktiń basshysy laýazymyna kandıdatty kelisý úshin ýákiletti organǵa mynadaı qujattardy:

1) kandıdat týraly, onyń sheteldik dinı ortalyqtaǵy burynǵy qyzmeti týraly málimetter qamtylǵan qoldaý­hatty;

2) kandıdatty Qazaqstan Respýblıkasynyń aýmaǵynda jumys isteıtin dinı birlestiktiń basshysy etip taǵaıyn­daý týraly sheshimdi;

3) dinı birlestiktiń basshysy laýazymyna kandıdattyń pasportynyń nemese jeke kýáliginiń kóshirmesin usynady.

Qujattar qazaq jáne orys tilderine aýdarmasynyń durystyǵyn Qazaqstan Respýblıkasynda notarıat kýá­lan­­dyrǵan jáne aýdarmany júzege asyrǵan aýdarmashy qolynyń túpnusqalyǵyn Qazaqstan Respýblıkasynda notarıat kýálandyrǵan túrinde tabys etiledi.

3. Osy baptyń 2-tarmaǵynda kórsetilgen qujattardy ýákiletti organ olardyń usynylǵan kúninen bastap kúntiz­belik otyz kún ishinde qaraıdy.

4. Eger Qazaqstan Respýblıkasyndaǵy dinı birlestik basshysynyń qyzmeti konstıtýsııalyq qurylysqa, qoǵamdyq tártipke, adam quqyqtary men bostandyq­taryna, halyqtyń densaýlyǵy men ımandylyǵyna qater tóndiretin bolsa, ýákiletti organ sheteldik dinı ortalyqtyń ony taǵaıyndaýyna kelisýden bas tartady.

5-taraý. DINI BIRLESTIKTERDIŃ MÚLIKTIK QUQYQ QATYNASTARY

20-bap. Dinı birlestikterdiń menshigi

1. Dinı birlestikterdiń óz qarajaty esebinen satyp alynǵan nemese jasalǵan, Qazaqstan Respýblıkasy azamat­tarynyń, sheteldikter men azamattyǵy joq adamdardyń, uıymdardyń qaıyrmaldyqtarǵa bergen nemese Qazaqstan Respýblıkasynyń zańdaryna qaıshy kelmeıtin basqa da negizder boıynsha satyp alynǵan múlikke menshik quqyǵy bar.

2. Menshik quqyǵyndaǵy jyljymaıtyn jáne jyljy­maly múlik dinı birlestikterdiń menshigi bolyp tabylady.

3. Qazaqstan Respýblıkasynyń sheginen tys jerdegi múlik te dinı birlestikterdiń menshiginde bolýy múmkin.

4. Dinı birlestikter erikti túrde qarjylaı jáne basqa da qaıyrmaldyqtar suraýǵa jáne olardy alýǵa quqyly.

5. Dinı birlestikterdiń menshik quqyǵy zańmen qorǵalady.

21-bap. Memlekettiń, uıymdar men jeke tulǵalardyń  menshigi bolyp tabylatyn múlikti paıdalaný

1. Dinı birlestikter ózderine sharttyq negizde berilgen úılerdi, aýmaqty jáne múlikti paıdalanýǵa quqyly.

2. Dinı maqsattaǵy tarıh jáne mádenıet eskertkishteri dinı birlestikterdiń paıdalanýyna Qazaqstan Respýblı­kasynyń zańnamasyna sáıkes berilýi múmkin.

22-bap. Taratylǵan dinı birlestiktiń múlkine ıelik etý

1. Dinı birlestik taratylǵan nemese qyzmeti toqta­tylǵan kezde onyń menshiginde bolǵan múlikke ıelik etý onyń jarǵysyna jáne Qazaqstan Respýblıkasynyń zańna­masyna sáıkes júzege asyrylady.

2. Quqyq mırasqorlary bolmaǵan kezde múlik Qazaqstan Respýblıkasynyń memlekettik múlik týraly zańnamasyna sáıkes memleket menshigine ótedi.

6-taraý. QORYTYNDY EREJELER

23-bap. Qazaqstan Respýblıkasynyń dinı qyzmet jáne dinı birlestikter týraly zańnamasyn buzǵany úshin jaýaptylyq

Qazaqstan Respýblıkasynyń dinı qyzmet jáne dinı birlestikter týraly zańnamasyn buzýshylyq Qazaqstan Respýblıkasynyń zańdarynda belgilengen jaýaptylyqqa ákep soǵady.

24-bap. О́tpeli erejeler

1. Dinı birlestikter osy Zań qoldanysqa engizilgen kúnnen bastap bir jyldyń ishinde osy Zańnyń talap­taryna sáıkes ózderiniń quryltaı qujattaryna tıisti ózgerister engizýge mindetti. Sonymen bir mezgilde tirkeýshi organǵa dinı birlestiktiń mártebesin rastaıtyn qujattar tabys etiledi.

2. Dinı múddeleri men qajettilikterin qanaǵattan­dyrýmen aınalysatyn jáne osy Zań qoldanysqa engizilgenge deıin dinı birlestikten basqa ózgeshe uıymdyq-quqyqtyq nysanda qurylǵan zańdy tulǵalar osy Zań qoldanysqa engizilgen kúnnen bastap bir jyldyń ishinde ózderiniń quryltaı qujattaryna tıisti ózgerister engizýge mindetti.

3. Kórsetilgen merzim ótkennen keıin ózderiniń quryltaı qujattaryn osy Zańnyń talaptaryna sáıkes keltirmegen zańdy tulǵalar dinı birlestikterdi memlekettik tirkeýdi júzege asyratyn organnyń júginýi boıynsha sot tártibimen taratylady.

25-bap. Qorytyndy erejeler

1. Osy Zań alǵashqy resmı jarııalanǵanynan keıin kúntizbelik on kún ótken soń qoldanysqa engiziledi.

2. «Dinı senim bostandyǵy jáne dinı birlestikter týraly» 1992 jylǵy 15 qańtardaǵy Qazaqstan Respýblı­kasy Zańynyń (Qazaqstan Respýblıkasy Joǵarǵy Keńesiniń Jarshysy, 1992 j., № 4, 84-qujat; 1995 j., № 20, 120, 121-qujattar; Qazaqstan Respýblıkasy Parla­men­tiniń Jarshysy, 1997 j., № 13-14, 205-qujat; 2004 j., № 23, 142-qujat; 2005 j., № 5, 5-qujat; № 13, 53-qujat; 2007 j., № 9, 67-qujat; 2011 j., № 11, 102-qujat) kúshi joıyldy dep tanylsyn.

Qazaqstan Respýblıkasynyń Prezıdenti  N.NAZARBAEV.

Astana, Aqorda, 2011 jylǵy qazannyń 11-i.  №483-IV QRZ