Stýdentter arasyndaǵy halyqaralyq Jazǵy ýnıversıada 1923 jyldan beri turaqty túrde uıymdastyrylyp keledi. Stýdent sportshylardyń iri jarysy sanalatyn Ýnıversıadaǵa Qazaqstan quramasy 1993 jyldan bastap udaıy qatysyp keledi. Al elimizdiń quramasyna stýdentter oıynynyń tuńǵysh altyn júldesi 2003 jyly Ońtústik Koreıanyń Tegý qalasynda ótken básekede buıyrdy. Sol jyly otandastarymyz eki altyn, tórt kúmis medal oljalap, 174 memleket qatysqan synda júlde qorytyndysy boıynsha 18-shi orynǵa turaqtady. Al Jazǵy ýnıversıada oıyndary tarıhynda sportshylarymyz eń úlken jetistikke araǵa 12 jyl salyp, Ońtústik Koreıaǵa qaıta oralǵan baıraqty básekede qol jetkizdi. 2015 jyly Kvandjýda ótken synda Qazaqstan quramasy alty altyn, tórt qola medalmen jalpy esepte 11-shi orynnan kórindi. Koreıanyń ońtústiginde ótken jarysqa 94 otandasymyz sporttyń 10 túrinen baq synaǵan bolatyn. Al Mádenıet jáne sport mınıstrligi Sport jáne dene shynyqtyrý isteri komıtetiniń tóraǵasy Elsııar Qanaǵatovtyń aıtýynsha bıylǵy maqsat – osy mejeden asyp túsý.
Taıpeıde jalaýy jelbiregen XXIX Jazǵy ýnıversıada oıyndary sporttyń 21 túri boıynsha ótip jatyr. Bir aıta keterligi, halyqaralyq stýdentter oıynynyń erejesi boıynsha basketbol, sý doby, voleıbol, dzıýdo, jeńil atletıka, júzý, sýǵa sekirý, úlken jáne ústel tennısi, sporttyq jáne kórkem gımnastıka, taekvondo, fýtbol jáne semserlesý sport túri Jazǵy ýnıversıada oıyndarynyń mindetti sport túrleri retinde sanalady. Qalǵan sport básekelerin Ýnıversıadany uıymdastyrýshy memleket tańdap, usynady. 2015 jylǵy básekemen salystyrǵanda bıylǵy jarysqa roller sporty, aýyr atletıka jáne ý-shý sporty qosymsha engizildi. Al qazaq sportshylarynyń oń jambasyna keletin boks básekesi eki Ýnıversıada sportynyń dástúrinen túsip qalǵan. Boks sporty sońǵy ret 2013 jyly Qazanda ótken Ýnıversıadada jarystar tizimine engen bolatyn.
Bıylǵy básekege joǵaryda aıtyp ótken qazaqstandyq 120 sportshy sporttyq gımnastıka, dzıýdo, sadaq atý, aýyr atletıka, semserlesý, júzý, taekvondo, tennıs, ústel tennısi, jeńil atletıka, golf, ý-shý, ashyq sýǵa júzý jáne kórkem gımnastıka boıynsha synǵa túsip jatyr. Halyqaralyq stýdentter jarysynyń birinshi kúninde el qorjynyna alǵashqy medal tústi. Aýyr atletıkadan 56 kıloda erler arasynda baǵyn synaǵan qazaqstandyq ziltemirshi Arleı Chonteı qossaıys boıynsha 258 kılony eńserip (115+143), qola júldeni jeńip aldy. Al Chonteıden ziltemirdi 36 kılo aýyr kótergen Soltústik Koreıa sportshysy Chol Iýn Om Ýnıversıada chempıony atandy. Kúmis júlde 263 kılo (119+144) kótergen domınıkandyq Lýıs Alberto Garsııaǵa buıyrdy.
Jarystyń ekinshi kúninde sportshylarymyz bir altyn jáne bir qola medal ıelendi. Aýyr atletıkadan bıylǵy Azııa chempıony Albert Lınder Ýnıversıada chempıony atandy. 69 kıloǵa deıin salmaqta synǵa túsken Lınder jarys qorytyndysy boıynsha 333 kılo (148+185) ziltemirdi kóterip, Ýnıversıada rekordyn ornatty. Osy salmaqtaǵy soltústikkoreıalyq ziltemirshi Kım Men Hek 331 kılony (153+178) eńserip, Ýnıversıadanyń kúmis júldegeri atandy. 325 kılony (145+179) basynan asyrǵan japon aýyr atleti Mıamoto Masonorı qola júldeni qanaǵat etti. Aıta ketetini, Albert Lınder Azııa birinshiliginde 335 kılo (148+187) ziltemirdi basynan asyrǵan bolatyn.
Sýǵa júzýden qola júldeni Rıo-2016 Olımpıadasynyń chempıony Dmıtrıı Balandın ıelendi. Ol 100 metrge brass ádisimen júzýden 1,17 mınýt kórsetkishpen úshinshi keldi. Eske sala ketsek, 2015 jyly Ýnıversıadada Balandın dál osy brass ádisimen júzýden altyn medal ıelengen bolatyn. Bul joly ol eki jyl burynǵy jetistigin qaıtalaı almady.
Jazǵy ýnıversıadanyń úshinshi kúni de el sportshylary úshin sátti boldy. Qurama qorjyny bir altyn jáne bir qolamen tolyqty. Qazaqstandyq aýyr atlet Aıdar Qazov Ýnıversıada oıyndarynda Qazaqstan quramasynyń qorjynyna altyn medal saldy. 77 kılo salmaqta synǵa túsken otandasymyz julqa kóterýde 145 kılony eńserse, serpe kóterý saıysynda qarsylas shaq keltirmedi. Ol óziniń úshinshi múmkindiginde 186 kılony kóterip, chempıon atandy. Qos saıys boıynsha 331 (145+186) kılony ózine baǵyndyrdy. Al qola júldeni dzıýdoshy Bekádil Sháımerden ıelendi. Bekádil úshinshi oryn úshin ótken beldesýde aljırlik balýandy jeńip, Jazǵy ýnıversıadanyń qola júldegeri atandy. Qazaqstan quramasy úsh kúnniń qorytyndysy boıynsha eki altyn, úsh qola medal jeńip aldy. Eki jyl saıyn dástúrli túrde uıymdastyrylatyn stýdentter arasyndaǵy Jazǵy ýnıversıada oıyndary 30 tamyzǵa deıin jalǵasady.
Álı BITО́RE,
«Egemen Qazaqstan»
