«Maıaktyń» jańa kókónis qoımasy

Oblystaǵy Pavlodar aýdanyna qarasty «Maıak» sharýa qojalyǵynda jylyna 12 200 tonna ónim qabyldaı alatyn qoıma paıdalanýǵa berildi. Jalpy, óndiristi óńir úshin mańyzdy dep sana­­latyn bul nysan elimizdiń ınvestısııalyq jo­ba­­lary sanatyna enedi. Al, negizi, bul joba «Qaz­­Agro» ulttyq basqarýshy holdıngi» AQ enshiles kompanııasy – «QazAgroQarjy» jelisi boıynsha qarjylandyryldy. Jobanyń jalpy quny – 917,1 mıllıon teńge. Al, «QazAgro» ulttyq holdıngi» quramyna enetin «QazAgroQarjy» aksıonerlik qoǵamy osydan on jyl buryn Úkimettiń qaýly­sy­men qurylǵan kompanııa ekeni belgili Bul kompa­nııany qurýdaǵy basty maqsat – aýylsharýashylyq taýar óndirýshilerdiń qarjy qara­jat­taryna, sondaı-aq, lızıng negizinde aýyl sharýashylyǵy tehnıkalary men tehnologııalyq jabdyqtarǵa degen qoljetimdilikti qamtamasyz etý arqyly elimizdiń agrarlyq sektoryn damytýǵa qoldaý jasaý. «Maıak» sharýa qojalyǵy ornalasqan Tólegen Bás­tenov basqaratyn bul aýdan byltyr aýyl sharýashylyǵy salasyndaǵy jetistikteri úshin oblysta birinshi, al respýblıka boıynsha 7-shi oryndy ıelendi. Byltyrǵy jyldyń qýańshy­ly­ǵyna qaramaı, sýarmaly jerlerdi tıimdi paıda­­lanýdyń arqa­synda kartop, kókónis qajetti kólemde óndirildi. Aýyl sha­rýa­shylyǵy óniminiń jalpy kólemi 11 mlrd. teńgege jetti. Aý­dannyń egistik alqaby 134,4 myń gektardy quraıdy. Aýdan negizinen, oblys ortalyǵyn kókónispen qamtamasyz etýshi aýdan bolyp sanalady. Jyl ótken saıyn aýdanda kartop, kókónis qoımalarynyń sany kóbeıýde. Bul oblys ortalyǵyna jaqyn ornalasqan qala bolǵandyqtan, qalanyń kún kórýi osy aýdan­nyń sharýashylyqtarynan dese de bolady. Máselen, qala hal­qy jyl saıyn 20 myń tonna kartopty qajet etse, al, aýdan sharýashylyqtary 52 myń tonna kartop alady. Oǵan jeke adamdardyń baý-baqsha salatynyn taǵy qosyńyz. Túıindeı kele, bizde ónim jaǵy jetkilikti.Sondyqtan osy «Maıak» sharýa­shy­lyǵynda ashylǵan kartop saqtaıtyn qoımalar salý qajet­tilikten týdy. «Maıaktyń» kartop ósiretin 600 ga sýarmaly jeri bar. Sýarmaly alqapta 4 myń shaqy­rym­daı jerge magıs­tral­dyq qubyrlar tartyldy. Kartopty ósirip, baptaýǵa arnalǵan 18 zamanaýı tehnıka alyndy. Aýdandaǵy kókónis ósirýmen aty shyqqan bir ǵana Chernoıarka aýylynda syıymdylyǵy 14 607 tonna bolatyn 35 kókónis qoımasy bar. Al,bıylǵy jyldyń sońyna deıin aýdanda kókónis, kartop qoımalarynyń sany 50-ge jetedi dep josparlanýda. Mundaı qoımalardyń kókó­n­is­­terdi saqtaý arqyly baǵany turaqtandyrýǵa da yqpa­ly bar. Kartop óndirýshiler ónimdi arzan baǵamen beredi, sol baǵamen oblys ortalyǵyndaǵy «Rahmet» degen bazarǵa tapsyrylady. Sol jerden qalanyń dúkenderine turaqty baǵamen ótkiziledi. Qazir jańadan ashylǵan qoımada 10500 tonna kartop saq­talýǵa qoıyldy. Budan basqa osy aýdandaǵy Keńes aýylynda syıymdylyǵy 5 300 tonna bolatyn eki kók­ónis qoımasy orna­lasqan. Endi taǵy da kókónis qoıma­laryn ashýǵa qarjylaı kó­mek alý úshin «QazAgro­Qarjy» AQ-ǵa ótinish jasamaqshy oıla­ry bar. Kartop pen basqa da kókónisterdi saqtaý, keptirý, búkil is barysyna qajetti tehnıkalar Germanııadan alynǵan. Avto­mat­ty túrde barlyǵy da arnaıy núkte tetik arqyly jumys jasaıdy. Oblystyq aýyl sharýashylyǵy basqrmasynyń haba­ry­na qaraǵanda, oblysta bul kúnderi qýattylyǵy 101 437 ton­naǵa deıin jetetin 85 kókónis, kartop saqtaıtyn qoımalar bar. Al, «QazAgroQarjy» basqarmasy sarapshylarynyń aıtýy boıynsha, elimizde mundaı qoımalardyń kóbeıýi – baǵany turaqtandyrýǵa kepil bolady. Búginge deıin «QazAgroQarjy» AQ syıymdylyǵy 80 myń tonna kók­ónis qoımalarynyń qury­lysyn qarjylandyrǵan. Son­dyq­tan, «QazAgroQarjy» basshy­­lyǵy kókónis qoımala­ryn salýdaǵy bul jetistikterin jańa qu­rylystarmen baılanystyryp, elimizdiń Táýelsizdik alýy­­­nyń 20 jyldyǵyna jasaǵan tartýymyz dep otyr. Joǵaryda aı­typ ótkenimizdeı, jalpy, «QazAgroQarjy» AQ elimizde aldaǵy jyldary salynatyn 10 kókónis qoımasynyń qurylysyn qar­jy­landyrýdy qolǵa alyp otyrsa, onyń úsheýi bizdiń oblys aý­maǵynda ornalasatyn bolady. Munyń ózi, mol ónimge qol jetkizgen sharýa qoja­lyq­tary úshin árıne qýanyshty jaǵdaı, endi olar kókónis saqtaýda burynǵydaı qıyndyq kórmeıtin bolady. Aýdanda ashylǵan jańa kókónis ónimderin saqtaý qoımasy «Maıak» sharýa qojalyǵyna qaraıdy. Seriktestik bólingen qara­jatqa kartop saqtaıtyn qoıma saldy, kókónisterdi saqtap tura alatyn jeldetkish júıeleri, sonymen qatar, ónimderdi syıymdylyǵy 500 tonna jáshikterde saqtaýǵa arnalǵan muz­dat­qysh jabdyqtar satyp alyndy. Buǵan qosa, aýyl sharýa­shylyǵyna, onyń ishinde kartop ósirýge qajet arnaıy tehnıkalar da bar. Qoımanyń joba boıynsha jalpy ónimderdi saqtaý kezeńi 9-10 aıǵa eseptelgen, ıaǵnı, qyrkúıek aıynan kelesi jyl­dyń maýsym aıyna shydaıdy. Qoımaǵa kerekti barlyq jab­dyqtar men tehnıkalar Germanııadan ákelingen. Osy sharýa­shy­lyqtyń basshysy Ermek Súpekovtiń aıtýynsha, paıdalanýǵa berilgen zamanaýı kókónis qoımasynda ózderiniń sharýashy­lyq­tarynyń ósirgen kókónisteri, kartoptary saqtalady. Sóıtip, aldaǵy ýaqytta ónimderdiń kelesi jylǵa deıin buzylmaı, ónbeı saqtaýly turatynyna kepil bar. Bul kúnderi «QazAgroQarjy» AQ Ulttyq qordan bó­lingen qarajat esebinen aýyldaǵy alty perspektıvaly baǵyt boıynsha ınves­tısııalyq jobalardy qarjylan­dyratyny belgili, olar elimiz boıynsha iri taýarly-sút fermala­rynyń, et baǵytyndaǵy qus fabrıkalarynyń, jylyjaı sharýashy­lyq­ta­ry­nyń, kókónis qoımalary­nyń, aýyl sharýashylyǵy tehnıkala­ryn qurastyrý ón­­diristeriniń jelilerin qurý jáne damytý, sonymen qatar bulardyń qatarynda alqaptardaǵy ónimderden mol ónim alý úshini tamshylatyp sýarý tehnologııasyn engizý de jospar­la­nyp otyr. «QazAgroQarjy» AQ basqarmasy 2009-2011 jyl­dar­ǵa arnalǵan bul baǵdar­lama sheńbe­rin­de kompanııa jalpy somasy 57,1 mlrd. teńgege ınves­tı­sııa­lyq joba­lardy qarjy­lan­dyrýdy josparlap qoıdy. Qazir jalpy quny 29 mıllıardtan astam teńgege 33 joba qaralyp, maquldandy. Al, bizdiń oblys boıynsha «QazAgro­­­Qar­­­jy» AQ 7,5 mlrd. teńge ınvestısııa quıdy deýge bolady. Farıda BYQAI. Pavlodar.