Atalǵan otyrysta sala basshysy keltirgen málimetterge júginsek, elimizde UBT-ǵa 88 595 adam qatysypty. Bul ótinim bergenderdiń 95 paıyzyn quraıdy. Testileý qorytyndysyna sáıkes, respýblıka boıynsha ortasha ball 140-tyń 80,5-in qurady. О́tken jyly bul kórsetkish 125-tiń 81-in quraǵan bolatyn. 50 baldan turatyn mejelik deńgeıden 74 517 túlek asty, bul 84 paıyzǵa teń. Keshendik testileý 17-23 shilde aralyǵynda joǵary oqý oryndarynyń 48 pýnktinde ótti. Oǵan qatysýǵa 54 649 ótinim berildi, is júzinde testileýge 50 416 adam qatysty. 50 baldan turatyn mejelik deńgeıden 21 078 adam nemese túlekterdiń jalpy sanynyń 42 paıyzy asty. Mejelik deńgeıden ótpegender testileýden qaıta óte alady. Osy maqsattaǵy testileý 24 tamyzǵa deıin jalǵasty. Mejelik deńgeıden ekinshi ret ótpeı qalǵan jaǵdaıda joǵary oqý ornynda bir semestrge aqyly negizde oqýǵa múmkindik beriledi.
Jýyrda memlekettik bilim granty ıegerleriniń tizimi bas basylym betinde jarııalanǵan bolatyn. Osyǵan oraı Bilim jáne ǵylym mınıstrliginiń Joǵary jáne joǵary oqý ornynan keıingi bilim departamentiniń dırektory Gúlzat Kóbenovanyń aıtýynsha, bilim granttary talapkerlerdiń tańdaǵan mamandyqtaryna qoıylǵan talaptarǵa sáıkes, testileý barysynda alǵan baly, sondaı-aq, zańnamada bekitilgen jeńildik beretin aýyl kvotalary men basqa da sanattar boıynsha bólindi. Grant ıegerleriniń tolyqtyrylǵan tizimi, «Altyn belgi» ıegerlerine beriletin basymdyq eskerýsiz jasaldy. 13 tamyzda ótken memlekettik bilim granttaryn berý jáne respýblıkalyq komıssııanyń otyrysyna «Atameken» ulttyq kásipkerler palatasy, bilim salasy qyzmetkerleri kásipodaqtary, joǵary oqý oryndary qaýymdastyǵynyń ókilderi, sondaı-aq, ata-analar qaýymy qatysty.
– Ulttyq testileý ortalyǵynda ata-analar granttardy bóletin avtomattandyrylǵan júıe jumysymen tanysty. Olar granttardy bólý prosesiniń ashyqtyǵyna jáne adamı faktordyń joqtyǵyna kóz jetkizdi. Alaıda, qoldanystaǵy zań talaptaryna sáıkes, «Altyn belgi» ıegerlerine bilim granttary tıesili bolǵandyqtan respýblıkalyq komıssııa bul sanattaǵy talapkerlerdi granttarmen, ýnıversıtetterdiń, sondaı-aq, Bilim jáne ǵylym mınıstrligi men Densaýlyq saqtaý mınıstrligi qarajattary esebinen qamtamasyz etetindikteri jóninde sheshimge keldi. Bul bólek tizim gazettiń sońynda jarııalandy. Sonyń nátıjesinde granttar tizimi 3,5 paıyzǵa nemese 1 487 grantqa ulǵaıdy. Bul «Altyn belgi» ıegerleriniń bilim deńgeıiniń negizinen joǵary ekendiginiń taǵy da bir kórsetkishi, deıdi G.Kóbenova.
Al Ulttyq testileý ortalyǵynyń dırektory Ramazan Álimqulovtyń aıtýynsha, bıyl 4 360 «Altyn belgi» ıegeri bilim granty baıqaýynda baǵyn synady. Olardyń ishinen qosymsha tizimge ilikken 1 487 adamnyń ishinde 200-ge jýyq talapker «Altyn belgi» ıegeri sanatynda emes. «Altyn belgi» ıegerleriniń sany 1 100 shamasynda. Iаǵnı, olardyń eski tizimde qalǵan 3 myńdaıynyń baldary joǵary. О́ıtkeni, grant ıegerleri ball boıynsha belgilengen bolatyn.
Jalpy, bıyl UBT-nyń ótkizý erejesi men tyıym salynǵan zattardy qoldanǵany úshin testileýden 12 adam shyǵaryldy. Testileý barysynda 85 446 tyıym salynǵan zattar, sonyn ishinde 43 394 elektrondy qurylǵy (smartfon, roýter, modem jáne basqa quraldar) jáne 42 052 qaǵaz júzinde (shpargalka, oqýlyqtar jáne ózge quraldar) alyndy. 50-den astam respýblıkalyq apellıasııalyq komıssııaǵa mazmuny boıynsha 199 test tapsyrmasy túsip, onyń 103-i qanaǵattandyryldy. Tehnıkalyq sebepterge baılanysty kelip túsken 12 test tapsyrmasynyń 7-i qanaǵattandyryldy.
Sondaı-aq, bıylǵy eń joǵary ball – 139. Saıat Eltaıuly Almaty qalasyndaǵy M.Maqataev atyndaǵy №140 gımnazııanyń túlegi, sondaı-aq, 7 adam 138 ball jınady.
Jalpy, bilim salasyndaǵy reformalar básekelestikti kúsheıtýge baǵyttalǵanyn ańǵarýǵa bolady.
Dýman ANASh,
«Egemen Qazaqstan»
