Jıynnyń negizgi mindeti – qazaqstandyq bızneske aýyl sharýashylyǵyndaǵy jáne azyq-túlik taýarlarynyń óndirisindegi jobalardy birlesip iske asyrý úshin áriptester izdestirýge kómektesý, salaǵa ınvestısııalyq kapıtal tartý, agroónerkásiptik keshende bıznes júrgizý úshin jańa trendter men perspektıvalardy talqylaý. Investısııalyq forýmda iskerlik qatynastardy qalyptastyrýdan basqa, otandyq bıznestiń sheteldik seriktestermen jáne ınvestorlarmen tıimdi yntymaqtastyǵyna kedergi keltirýi múmkin birqatar problemalyq máseleler de ortaǵa salyndy.
Basqosýdy ashyp, sóz sóılegen Premer-Mınıstrdiń orynbasary – Aýyl sharýashylyǵy mınıstri Asqar Myrzahmetov otyrystyń mán-mańyzy men salmaǵyn áńgimelep, salanyń qazirgi ahýalyna toqtaldy. «Memleket basshysy Nursultan Nazarbaev: «Agrarlyq sektor ekonomıkanyń jańa draıveri bolýy tıis» degen bolatyn. Bul úshin naryqtarda qajet etiletin agroónerkásiptik keshen básekege qabiletti ónimderdiń óndirisin ártaraptandyrý qajet», dedi ol. Mınıstrdiń aıtýynsha, ıntegrasııalyq prosester jaǵdaıynda Qazaqstanǵa básekelestik basymdyqtarǵa qol jetkizý úshin halyqaralyq ozyq tájirıbeniń transferti qajet. Tikeleı sheteldik ınvestısııalar tartý jáne aýyl sharýashylyǵy salasynda ózara tıimdi negizde birlesken óndiris qurý – bul qazirgi tańdaǵy bizdiń bet alysymyz.
О́zderińizge málim, Qazaqstan memlekettik retteý men ınvestorlardy qoldaý baǵytynda kóptegen jetistikterge qol jetkizdi. Elimiz tartylǵan ınvestısııalarǵa qolaıly jaǵdaı jasaý boıynsha TMD elderi arasynda kóshbasshylardyń biri bolyp sanalady. A.Myrzahmetov Qazaqstanǵa ınvestısııa quıa otyryp, Qytaı, Reseı jáne EYEU elderi naryǵyna shyǵýǵa múmkindik týatynyn da tilge tıek etti.
Jıynda «QazAgro» ulttyq basqarýshy holdınginiń basqarma tóraǵasy Nurlybek Malelov sońǵy 5 jyldyń ishinde holdıngpen elimizdegi agroónerkásiptik keshenge sońǵy jyldary 375 mlrd teńgeden astam sheteldik ınvestısııa tartylǵanyn atap ótti. «Qazaqstanda halyqaralyq ınvestorlar úshin artyqshylyqtardyń keńeıtilgen spektri kózdelgen. Olar – sýbsıdııa, nesıeler jáne basqa jeńildikter túrindegi salalyq artyqshylyqtar, basym ınvestısııalyq jobalardy iske asyrý kezindegi kedendik baj salyǵynan bosatý jáne taǵy basqalar. El ekonomıkasynyń agrarlyq sektorynyń qoldanystaǵy zańnamalyq bazasy naryq talaptaryna, halyqaralyq praktıka normalaryna sáıkes keledi jáne kásipkerlik bastamalardy qorǵaýǵa, qoldaýǵa baǵyttalǵan», dedi ol.
Búgingi tańda mınıstrlik eksport saıasatyn maqsatty túrde júzege asyrý jumystaryn júrgizýde. Osyǵan oraı, jańa eksporttyq arnalardy ashatyn, al jumys istep turǵandardy keńeıtetin, iri eksporttyq partııalardy AО́K eksport ortalyǵy qurǵan. Qytaı kompanııalarymen astyqty, maıly daqyldardy, ósimdik maıyn eksporttaý úshin kelisimshartqa qol qoıylsa, Birikken Arab Ámirlikteri men Iranǵa jasymyq tasý úshin kelisimge qol qoıý qaıta óńdelýde. Al Reseı, Izraıl, Gonkong elderiniń kompanııalarymen kúnbaǵys tuqymyn, qatty bıdaı, un, noqat, burshaq, qoı etin tasymaldaý úshin kelissózder júrgizilýde. QHR naryǵyna sıyr, shoshqa etin, sút, qus ónimderin, tiri janýarlar, sonyń ishinde jylqylardy shyǵarý josparlanýda.
Aýyl sharýashylyǵy mınıstrligi Syrtqy ister mınıstrligimen birlesip, Izraıl, Kýveıt memleketteriniń veterınarlyq qyzmetimen qoı etin jetkizý joldaryn jáne Malaızııa, Japonııa, Ońtústik Koreıa, Eýroodaq elderine qurǵaq bıe sútin eksporttaý baǵytynda jumys isteýde. Parsy shyǵanaǵy elderimen tıimdi kelissózder aıaqtalýǵa jaqyn.
Agroónerkásiptik ınvestısııalyq forýmy aıasynda Qazaqstannyń aýyl sharýashylyǵy salasyn ekonomıkalyq ártaraptandyrý turǵysynda birqatar mańyzdy kelisimder men memorandýmdarǵa qol qoıyldy.
Gúlmıra ISAEVA, Aýyl sharýashylyǵy vıse-mınıstri:
– Birinshi jartyjyldyqta azyq-túlik óndirýde ınvestısııa kólemi 31,6 mlrd teńgeni qurady nemese ótken jyldyń sáıkes kezeńimen salystyrǵanda 21 paıyzǵa ósti. Investısııa boıynsha eleýli ósim Soltústik Qazaqstan (5,4 ese) jáne Ońtústik Qazaqstan oblystarynda (5 ese) baıqaldy. О́simdik sharýashylyǵynda aǵymdaǵy birinshi jartyjyldyqta ınvestısııa kóleminiń artýy 61 paıyzdy, al mal sharýashylyǵynda 27 paıyzdy qurady.
Sheteldik ınvestorlardy aýyl sharýashylyǵy shıkizatyn óńdeý baǵyty qyzyqtyryp otyr, ıaǵnı bul baǵytta ósim qarqyny 5,2 paıyz. Osy oraıda un men unnan jasalǵan jáne et ónimderi, shujyq, jartylaı fabrıkat, konservilik ónimder qamtylýda. Bul óz kezeginde Qazaqstan shıkizatqa baı ekenin bildiredi. Qazirgi zamanǵy qaıta óńdeý óndiristeriniń sanyn arttyrýda barlyq múmkindikterge ıemiz. Osy arqyly eksportqa óńdelgen ónimmen shyǵýǵa jaǵdaı bar.
Ashat RAIQUL,
«Egemen Qazaqstan»
Sýretti túsirgen
Orynbaı Balmurat,
«Egemen Qazaqstan»
