Jasyryp, jabýdyń keregi ne, osy jarnama degenińiz jurttyń júıkesin ábden juqartyp-aq boldy. Aıtalyq, ózimizge unaǵan áldebir fılmdi nemese tartymdy habardy kórgimiz kelip, ekran aldyna jaıǵasqanymyz sol eken, kórsetilim bastalmaı jatyp-aq jarnama berile bastaıdy. Bul úırenshikti qubylysqa aınalyp ketkendeı. Bir sózben aıtqanda, álgi kórkem dúnıeni kórý barysynda qaıta-qaıta beriletin jarnama sizdi ábden mezi etip, tynyǵýdyń ornyna, sharshatyp jiberedi. Bul bir bizdiń ǵana basymyzdaǵy emes, kópshilikke ortaq jaı ǵoı degen oıdamyn.
Jarnama degenniń taýarlardyń, qyzmet kórsetýdiń tutynýshylyq qasıeti týraly aqparat berý jáne oǵan degen suranysty kóbeıtý maqsatynda taratylatyn habarlama ekenin búginde ekiniń biri biledi. Sondaı-aq, jarnamanyń kópshilik aqparat quraldary arqyly júzege asyrylatyn kommýnıkasııanyń aqyly túri ekendigi de daý týdyrmas shyndyq.
Naryqtyq ekonomıkanyń keńinen qanat jaıýyna oraı, elimizde jarnamalyq qyzmet túrleriniń san alýan bolyp damýda ekenin kúndelikti ómirde kórip te, sezip te júrmiz. Jarnama strategııasymen aınalysatyn jarnama kompanııalarynyń paıda bolýy da kóp jaıdy ańǵartsa kerek.
Sóz joq, jarnama qajet. Oǵan bizdiń de qarsylyǵymyz joq. Alaıda, ár nárseniń óz orny bar emes pe? Aıtpaǵymyz – jarnama berýdiń óz mádenıeti bolýy tıis. Kórsetilimniń basynda, ortasynda, aıaǵynda, onda da óz ornymen, retimen berilse, jarnamaǵa kim qarsy bolýshy edi?
Belgilisi, jarnama halqymyzda ejelden-aq bolǵan. Onyń aýyzsha úlgileri folklorlyq ádebıette «jarlyq shashý», «jar salý» uǵymdarymen berilgeni jaıly kóziqaraqty oqyrmandar habardar bolar. Jarnama úlgileri «Qobylandy batyr», «Muńlyq-Zarlyq» jáne «Oǵyznama» jyrlarynda bar ekendigi de belgili. HIH ǵasyrdyń aıaǵynda «Túrkistan ýálaıaty», «Dala ýálaıaty» gazetterinde saıası-ekonomıkalyq máselelerge baılanysty, oqý-aǵartý, ádebıet jáne óner-bilim boıynsha jarnamalar berilgenine tarıh kýá.
Jarnamanyń biz úshin jattyǵy joq eken. Sondyqtan teledıdar arnalaryna «Jarnama týraly» Zańnyń talaptaryn qatań saqtaı otyryp, bir mezet kórermenderdiń de jaǵdaıyn túsinip, olardy mezi ete bermeı, jarnama sıpatyndaǵy habarlamalar men materıaldardy óz ornymen, óz jónimen berseńizder eken degen naz aıtqymyz keledi.
Alaıda, júıke juqartqan jarnamalar ázirge azaımaı tur-aý...
Káribaı ÁMZEULY,
zeınetker
Ońtústik Qazaqstan oblysy,
Sozaq aýdany
