Osy rette aldymen aýdan ákimi Sergeı Salamaskııge jolyǵyp, kóship kelýshiler jaıly mán-jaıdy bildik. Bul aýdanda buryn ózge ult ókilderi, ásirese, nemis dıasporasy kóp turdy. Olar atamekenderin betke alǵan soń bos qalǵan aýyldarǵa qandastardyń ornalasýy da zańdylyq. Jalpy, aýdanda syrtqy jáne ishki kóshi-qon baǵdarlamasyn júzege asyrýda jumystar bastalyp ketipti. Tamyz aıynyń sońyna qaraı Ońtústik Qazaqstan oblysynyń ókilderi aýyldardy aralap tanyspaq, sodan keıin soltústikke qaraı kóshýdiń jón-jobasyn qolǵa almaq. Beloýsovka aýyldyq okrýgine Olgınka, Olhovka, Tımırıazev aýyldary kiredi. Tórt aýylda qazaq, orys, nemis, ýkraıny aralas 986 adam turady.
Olgınkaǵa baratyn jolǵa jóndeý jumystary júrgizilip jatyr. Buryn nemis dıasporasy turǵan aýyl jaınap-aq tur, úıleri, kósheleri jasyl jelekke oranyp, týra orman ishinde ornalasqandaı.
– Qytaıdan kelgen aǵaıyndarymyz mine, osy úılerge ornalasty, – degen aýdandyq jumyspen qamtý bóliminiń basshysy Saltanat Arynova bizdi bastap júrdi. Kireberis esiktiń syrtynda estelikke nemis tilinde jazý qalyp qoıǵan aýlada bir top bala asyr salyp oınap júr. Atamekenderine jetkenderin bilgendeı-aq, alańsyz.
– Balalarymyz ol jaqta aralas tilde, qytaısha-qazaqsha oqydy. О́zara qytaısha sóılesip ketedi. Kelgenimiz de, asyǵa jetkenimiz de osy balalardyń bolashaǵy. Qazaq bolyp, qazaq jerinde óssin degen arman ǵoı, – deıdi Pattygúl Tólegen.
Ázirshe bul úıde 3 otbasy birge turyp jatyr. Bizdi kórip, bári de qushaq jaıa júgiristi.
– Qazir bizge bir aýyz jyly sózdiń ózi qymbat. Kim kelse de kóńilimizdegini aqtaryp salyp, jadyrap qalǵymyz keledi. Qytaıdyń Qulja qalasynda turdyq. Elimizdi ańsaýmen kún keshtik. Kósh jalǵasady. Bizdiń sońymyzdan taǵy da 6 otbasy jolǵa jınalyp otyr, – desti olar.
Aıtarlary jeterlik. Dalada oınap júrgen Beıbarys, Erasyl, Aıtýar, Úmbet, Ester, Alǵys, Daryn, Ajar, Zere, Ulaǵat, Jupar esimdi balalar da ózderin izdep kelgenimizdi bildi me, eleńdesip bizdi aınala otyra qalysty.
– Biz búgin mektepti kórip keldik, – deıdi bala Beıbarys. О́zi qýanyshty.
Saltanat Arynovanyń aıtýynsha, Olgınkaǵa kelgen aǵaıyndardyń sany qazir 40-taı adamy bar 11 otbasyn quraıdy. Pattygúl Tólegen, Shámshıden Birjan, Aıthan Qaınar, Baıahat Súleımen, Nurbolat Taıynbek, Kenjegúl Baımuhanbet esimdi azamattar jýyrda kóship keldi.
– О́kinishke qaraı, ekinshi kelgen 5 otbasynyń qalaı jetkeni bizge túsiniksiz. Biz aýylǵa kelgende ǵana bildik, – deıdi aýdan ákiminiń orynbasary Almıra Júsipova. – Shaqyrýsyz kelgen aǵaıyndardy bos turǵan úılerge ornalastyrýǵa týra keldi. Eger aldyn ala bilgende, kútip alýǵa daıyndalar edik. О́zderiniń aıtýlaryna qaraǵanda, bir adam alyp kelipti. Al jergilikti ákimdikpen kelisip, keletin ýaqytty belgilep, aýdanmen tanysyp baryp jolǵa shyqqan Adal Kameıhan, Erjan Silámbek, Ábil Bekbolat, Sarqyt Sáýletbaı, Nurmash Almash esimdi azamattardyń otbasylary budan buryn kelgen. Qazir olar kóshi-qon sharttaryna oraı, búkil qujattaryn retteýge kirisip ketti. Adal Kameıhan Shyńjan jaqtan traktoryn da ala kelgen eken. «Qytaıdyń Dórbiljiń jaǵynan kelgenime tórt-aq kún boldy», degen Serikhan Tursynhan áıeli Jeńis, eki qyzymen aýlasynda júr eken, 800 myń teńgege kóship ketken nemistiń baý-baqshaly jınaqy úıin satyp alypty. О́zderi bolsa, jettik pe, jetpedik pe degen tolqynysty kóńil-kúıde turdy.
Árıne, Olgınkaǵa asyǵa jetken aǵaıyndardyń jaǵdaıy alańdatady. Aýdan ákimdigi qazir qoldaý kórsetip, jergilikti jerge beıimdeý jumystaryn júrgizýi, qujattardy retteýge qol ushyn sozýy kerek. Adal Kameıhannyń aıtýynsha, oblys, aýdan ortalyǵyna baryp-kelýge taksıler 5-6 myń teńgedeı aqsha alady. Sondyqtan oralman aǵaıyndar kóship kelgen aýdan ortalyǵyna oblystyq jumyspen qamtý jáne áleýmettik baǵdarlamalardy úılestirý basqarmasynyń syrtqy kóshi-qon boıynsha bólimi kóshpeli qujat-qaǵaz resimdeýdi uıymdastyrsa quba-qup. Beıimdelý baǵytynda da atqarar jumystar bar. Ekinshiden, Olgınka aýylynyń mektebi orys tilinde bilim beredi. Mektep dırektory Vasılısa Sırýlnıktiń aıtýynsha, qazaq tilinde bilim alý úshin keminde pánder boıynsha 20-ǵa jýyq muǵalim qajet.
– Qytaıdan kelgen qazaq otbasylaryn aýdandaǵy Qozyketken, Qońyrózek, Qarataı, Konstantınovka, Lozovoı, Ýspenka, Ivanovka, Pavlovka aýyldaryna qonystandyrsa, bul aýyldardaǵy mektepterde qazaq synyptary bar, – deıdi ol.
Bul durys-aq. Baspana, jumyspen qamtý jaılaryn aıtpaǵanda, kóshi-qon jumysyna jaýapkershilikpen qaraýdyń bir ushyǵy osy.
– Kitaptardy jetkizip beremiz. Bastaýysh synypqa 2 muǵalimimiz bar, qalǵan oqýshylardy tasymalmen aýdan ortalyǵyna nemese ýaqytsha ınternatqa ornalastyramyz, – deıdi Almıra Júsipova.
Sonaý Quljadan elim dep kelgen Beıbarys, Daryn, Dilshat, Ulaǵat, Saıa, Jupar, Aqjol, Aızat, Aıbota, barlyǵy 14 bala qyrkúıekte mektepke, qalǵan 10 shaqty búldirshin balabaqshaǵa barýy qajet. Bul Olgınka aýylynyń mektebinde oqýshy kóbeıip, bir jasap qalady degen sóz. Qyrkúıek aıynda Qulja qalasynan jolǵa shyqqaly otyrǵan 6 otbasy da aman-esen Olgınkaǵa jetse, oqýshylar sany taǵy arta túsedi.
Farıda BYQAI,
«Egemen Qazaqstan»
Pavlodar oblysy,
Ýspen aýdany
