Parlamenttik tyńdaý barysynda Sh.Shaıahmetov atyndaǵy tilderdi damytýdyń respýblıkalyq koordınasııalyq-ádistemelik ortalyǵynyń dırektory, fılologııa ǵylymdarynyń doktory Erbol Tileshov qazaq álipbıiniń jańa nusqasyn usyndy.
"Jańa jazbany qabyldaý bir belgini ekinshisine aýystyra salý emes. Bul álippeniń aldyńǵy nusqalarynda jiberilgen shalalyqtardy joıý. Osyǵan baılanysty, bizdiń kózqarasymyz boıynsha, jańa álipbıdi jasap, ony engizýde orfografııalyq jańa erejelerdi qabyldaý qajet. Usynylyp otyrǵan nusqada latyn álipbıiniń tól belgileri ǵana bar", - dedi fılolog.
"Dıakratıkter qazaq tilindegi ózine tán dybystardy saqtaýǵa kepil bola almaıdy. Máselen, smartfondar men ózge de jazba quraldary bizge túrli elden keledi, onda latynnyń 26 ǵana árpi bar. Dıakrıtıkalyq belgilerdi jańa latyn álipbıine engizetin bolsa, olardy sırek qoldanatyndyqtan, qazaq tiliniń ózine ǵana tán tól dybystarynan aıyrylyp qalýymyz múmkin. Qazirdiń ózinde, ásirese jastardyń arasynda "á" árpin "a"-ǵa, "q" árpin "k"-ǵa aýystyryp qoldaný keń taralǵan, al keıbiri tipti "ǵ", "ń", "ú", "u" sııaqty áripterdi elemeıtin bolǵan", - deıdi Erbol Tileshov.
Onyń aıtýynsha álemniń jetekshi elderi qoldanyp júrgen álipbı Qazaqstanǵa engiziler bolsa, maqsatqa jetý qıyn bolmaq. Sondyqtan dıgraftardy qoldaný arqyly qazaqtyń tól dybystaryn saqtap qalýǵa bolady. Otyrysta Erbol Tileshov qazaqtyń tól dybystaryn latyn álipbıinde qoldanylý barysyn túsindirip ótti.
«Memlekettik tildiń biryńǵaı standartty álipbıiniń nusqasyn tańdaýda eń aldymen ǵylymı prınsıpter negizge alyndy. Sonyń nátıjesinde qazaq tiliniń dybystyq júıesine, jalpy álipbı túzýdiń teorııasy men praktıkasyna qurylǵan nusqa tańdap alyndy. Biz latyn álipbıine kóshý boıynsha komıssııa músheleri aqyldasa kelip 25 dybystan turatyn álipbı nusqalaryn jasap shyqtyq. Onda qazaqtyń ń, q, ǵ, ó, á qatarly dybystyq tańbalaryn latyn álipbıinde qalaı jazylatyndyǵy kórsetildi. Mysaly á – ae, ó – oe, ǵ – gh, ch – ch, j – zh, sh – sh, ú – ue túrinde qoldanylýy qıyndyq týdyrmaıdy. Al orys tilinen engen s, f, h, v sekildi áripter de latyn álipbıinde qoldanys tabady» dedi Erbol Tileshov.
Aıta keteıik, dıgraf – eki árippen tańbalanatyn dybys.
