О́tken jyldyń jeltoqsan aıynda elimiz táýelsizdiginiń 25 jyldyǵyna jáne qalamyzdyń 1000 jyldyǵyna oraı Elbasynyń arnaıy qatysýymen resmı túrde ashylǵan Almaty mýzeıi buǵan deıin óziniń turaqty ornyn tappaı, kóshpeli murajaı retinde jumys istep kelgeni belgili. Búginde qala ortasyndaǵy kórnekti kóne ǵımaratta, ıaǵnı sáýletshi Pavel Gýrdeniń 1892 jyly Vernyı balalar úıi retinde salǵan ǵımaratynan oryn tepken rýhanı ordadaǵy «Mýzeı maýsymy» jobasynyń bastalýy Almaty qalasy ákimshiliginiń «Týǵan jer» baǵdarlamasyn júzege asyrý josparynyń bir bóligi.
Ashylǵanyna jylǵa jýyq ýaqyt bolǵan Almaty mýzeıine kelýshiler sanyn arttyrýdy jáne qala turǵyndarynyń mýzeı ómirine janashyrlyq tanytyp, belsendi atsalysýyna yqpal etý maqsatynda ótken saltanatty jıynǵa Almaty qalasy mádenıet jáne arhıvter basqarmasynyń basshysy Ǵalymjan О́telbaıuly, Almaty murajaıynyń dırektory Nurlan Dúkenbaev, QR eńbek sińirgen qaıratkeri, akter Azamat Satybaldy, ózge de qoǵam jáne mádenıet qaıratkerleri qatysty.
«Bul sharanyń basty maqsaty – Elbasymyzdyń «Rýhanı jańǵyrý: bolashaqqa baǵdar» maqalasynda aıtylǵandaı, jańasha jańǵyrý men ulttyq kodtyń bir kiltiniń osy mýzeıdegi san ǵasyrlyq syry bar jádigerlerde jatqandyǵyna kópshiliktiń nazaryn aýdarý. Mýzeıge kelýshiler sol jádigerlermen tanysa otyryp, elimizdiń, qalamyzdyń tarıhymen tanysyp, tanym-bilimin keńeıte túspek. Sondyqtan bul jobany «Rýhanı jańǵyrý» baǵdarlamasyn júzege asyrýdyń bir bóligi deýge ábden bolady», – degen Almaty murajaıynyń dırektory Nurlan Musaǵalıuly mýzeı aýdıtorııasyn qalyptastyrýdyń ózindik dástúrli jolyna jańasha qyrynan kelýdiń mańyzdylyǵyna toqtaldy. Murajaıdaǵy qolǵa alyna bastaǵan «Juldyz-gıd» sııaqty baǵdarlamalar kelýshiler sanyn arttyrý isine shyǵarmashylyq turǵydan qaraı bilýge ıtermeleıtin zaman talaby ekenin aıtqan mýzeı basshylyǵy ǵylymı jobalar jasaý, kórmeler uıymdastyrý, ár túrli taqyrypta leksııalar ótý sııaqty qalyptasqan mýzeı jumysyna tyń ózgerister engizýdiń tıimdi jaqtaryna toqtaldy.
«Myń jyldan artyq tarıhy bar Almaty sııaqty iri shahardyń óz murajaıynyń bolýy megapolıs turǵyndarynyń mádenıetin, tarıhı tanymyn arttyryp qana qoımaı, qala qonaqtarynyń da baǵyt-baǵdaryn aıqyndaıtyn, qalamyzdyń tarıhymen tanysýǵa múmkindik beretin oryn bolmaq. О́tken jyldan beri QR Ortalyq mýzeıi qolǵa alǵan mundaı tyń bastamany Almaty mýzeıine de engizý arqyly zaman kóshinen qalmaýdy, kelýshileri kóp iri murajaıǵa aınalýdy maqsat tutyp otyrmyz», – dedi mýzeı basshysy.
Ár bólimi zamanaýı ınnovasııalyq tehnologııalarmen jabdyqtalǵan, sondaı-aq, túrli sanattaǵy múmkindigi shekteýli jandardyń tamashalaýyna tolyq múmkindik jasalǵan, ár jádiger janynda Braıl qarpimen qajetti aqparattar jazylǵan taktıldi mnemosyzbasy bar, aýdıogıd, sýrdo-aýdarmashylar qyzmet etetin, múgedek jandarǵa árbir eksponatty ustap, sezinip kórýge ruqsat etilgen Almaty murajaıy «Mýzeı maýsymy» jobasy aıasynda kelýshiler arasynda fotosessııa baıqaýyn jarııalaǵanyn, eki aıǵa sozylatyn baıqaý barysynda jeńimpazdarǵa arnaıy syılyqtar tabys etiletinin habarlady.
«Mýzeı maýsymy» jobasynyń ashylýyna arnaıy kelgen belgili akter Azamat Satypaldy Almaty qalasynda turyp jatqanymen, qala tarıhynan beıhabar, tipti shahar murajaıy bar ekenin de bilmeıtin turǵyndardyń kóptigin, sol olqylyqtyń ornyn toltyrý tek mýzeı basshylyǵynyń ǵana emes, tarıhı-mádenı muralarymyzǵa janashyr árbir azamattyń mindeti ekenin aıta kele: «Aǵashqa sý quıǵan paıdaly, biraq jemis beretin aǵashqa sý quıǵan tipten paıdaly» degen. Árbir qala turǵynyn Almaty tarıhyn birige jasasýǵa shaqyramyn. Urpaqtan urpaqqa aýysyp kele jatqan qundy jádigerler, sırek kezdesetin buıymdar árkimniń-aq úıinde bolatyny anyq. Árıne, otbasylyq qundy dúnıelerdiń bolǵany jaqsy. Biraq ondaı buıymdardy bir áýlet qana emes, bútin bir qala halqy da tamashalaı alsa, ǵanıbet emes pe?!», – degen akter mýzeıge jádiger ótkizý aksııasyna qoldaý retinde óz úıinde saqtalyp kelgen, 1958 jyly jasalǵan, tank ishine qoıylatyn aıryqsha saǵatty mýzeı qyzmetkerlerine tabys etti.
Ár beısenbi saıyn tanymal juldyzdarmen arnaıy kesh ótkizip, qala turǵyndarynyń eki aı boıy murajaı qoryna ótkizgen qundy jádigerleri boıynsha eki aptalyq kórme uıymdastyrǵaly otyrǵan Almaty mýzeıiniń basshylyǵy murajaıǵa qundy zattaryn tabys etken turǵyndarǵa Almaty qalasynyń ákimdigi arnaıy syılyqtar men alǵyshattar tabys etetinin jetkizdi.
Mıra BAIBEK,
«Egemen Qazaqstan»
ALMATY
