Nursultan Nazarbaev latyn álipbıine satylaı kóshý qajet ekenin aıtty.
- Latynǵa kóshý bárin de alańdatyp jatyr. Bul týraly kóp aıtyldy, ǵalymdar kóp jumys istedi, tarıhty qopardy, ózge eldiń tájirıbelerin qarady. Eshqandaı da ilgek bolmasyn dep aıtqanmyn. Taza qazaqsha dybystar bar - segiz árip. Solardy keltirip berý kerek, másele osynda», dedi Prezıdent. «Parlamentke talqylaýdy usynǵanmyn, barlyǵy eskertýin aıtty, qazir jiti qarap jatyr. Tiltanýshylar, ǵalymdar, tarıhshylar kelisimge kelip, aıtsa ǵana jańa álipbı jaıly jarııa etemin. Kırıll óz rólin saqtap qalady. Sondyqtan kırıll qarpin qoldanyp, orys tilinde sóıleıtinder alańdamaı-aq qoısa bolady. Mendegi bar málimet boıynsha, shamamen 2022 jyly birinshi synyptan latyn álipbıinde sabaq ótkizile bastaıdy, dedi Elbasy.
Sonymen qatar, Nursultan Nazarbaev qyzý talqyǵa túsken dıgraftar jóninde pikirin bildirdi: «Munda másele túzeýde. Qazaqsha 8 árip bar. Sony durys belgileý kerek. Qazaq tilinde "ıý", "ıa", "" áripteri joq. Iаponııany «Japonııa» dep aıtamyz. Osy áripterdi qoldanyp, qazaq tilin buzyp jatyrmyz, sondyqtan negizin túzeımiz. Bul óte mańyzdy shara. Munda atústi qaraýǵa bolmaıdy, sondyqtan saralaı kele ótý kerek», dedi Elbasy.
Sondaı-aq, Elbasy "á" árpiniń jańa joba boıynsha "ae" bolyp eki árippen oqylatyny týraly ýájge qatysty aǵylshynnyń "boeng", "school" sózderin mysal retinde keltirip, dıgraftyń jańa álipbıge ótýde kedergi emes ekenin jetkizdi.
Esterińizge sala keteıik, Elbasynyń 2017 jylǵy 12 sáýirde jaryq kórgen «Bolashaqqa baǵdar: rýhanı jańǵyrý» maqalasynda latyn álipbıin qoldanysqa engizý kerektigin aıtty: «2025 jylǵa qaraı is qaǵazdaryn, merzimdi baspasózdi, oqýlyqtardy, bárin de latyn álipbıimen basyp shyǵara bastaýǵa tıispiz (...) Úkimet qazaq tilin latyn álipbıine kóshirýdiń naqty kestesin jasaýy kerek. Latynshaǵa kóshýdiń tereń logıkasy bar. Bul qazirgi zamanǵy tehnologııalyq ortanyń, kommýnıkasııanyń, sondaı-aq, HHI ǵasyrdaǵy ǵylymı jáne bilim berý prosesiniń erekshelikterine baılanysty». Nazarbaevtyń aıtýynsha, álipbıge beıimdelý kezeńinde belgili bir ýaqyt kırıllısa alfavıti de qoldanyla turady. «Menińshe, bul tez ótedi. О́ıtkeni, búginde barlyq balalar aǵylshyn tilinde oqıdy. Al ol latynsha. Sizder men bizder úshin de bul úlken problema bolmaq emes», - dedi Elbasy.
Memleket basshysynyń aıtýynsha, álemdegi aqparattardyń 70 paıyzy latyn áripimen taralady, ǵylymı-tehnıkalyq progres de osy tilde basym júrýde.
Sonymen qatar, Elbasy latyn álipbıine kóshý jobasy sońyna deıin tyńǵylyqty daıyndalýy kerektigin eskertti. Sonymen qatar Elbasy jańa qaripke kóshý orys tilinen bas tartý emes ekendigin jetkizdi. 11 qyrkúıekte Parlamenti Májilisinde «Memlekettik tildiń latyn grafıkasyndaǵy álipbıiniń biryńǵaı standartyn engizý máseleleri týraly» degen taqyrypta parlamenttik tyńdaý ótken bolatyn. Sh.Shaıahmetov atyndaǵy tilderdi damytýdyń respýblıkalyq koordınasııalyq-ádistemelik ortalyǵynyń dırektory, fılologııa ǵylymdarynyń doktory Erbol Tileshov qazaq álipbıiniń jańa nusqasyn usyndy. Jobada usynylǵan dıagraftar Qaznet qoldanýshylary arasynda daý týdyryp, qyzý talqyǵa túsken bolatyn.
