Atyraýda kún ystyq

О́z paıdańdy oılama, el paıdasyn oıla, 
óz paıdań sonyń ishinde
 - Júsip Balasaǵun

Tireýsiz aspan jasap, sansyz juldyzdar jarqyratqan, adamzattyń, anasy – qasıetti qara jerdi jaratqan qudireti sheksiz, meıirim, shapaǵaty mol Alla taǵala tarıhta esesi ketken qazaq halqyna sońǵy shırek ǵasyrda baǵa jetpes eki baqyt syılaıdy, onyń biri – jannan da tátti Táýelsizdik, ekinshisi – sol táýelsizdik týyn qolda berik ustap, halqymyzdy «Nurly jolmen» «Máń­gilik Elge» bastap kele jatqan kemel oıly Elbasymyz Nursultan Ábishuly Nazarbaev. 

Táýelsizdikti alýdan ony saqtap qalý áldeqaıda qıyn. Ol úshin onyń irgesin bekitip, keregesin keńeıtip, ýyǵyn berik baılap, shańyraǵyn bıik ustaý shart. Qazaqstan bul tarıhı mindetti abyroıly atqaryp keledi. О́tpeli kezeń deıtin daýyl men jaýynda eldiń irgesi berik boldy, shańyraq shaıqalǵan joq. Keńestik ke­ńis­tiktegi respýblıkalar otqa oranyp, joq­shylyq zardabyn tartyp jatqanda Qazaqstan daǵdarystan damý jolyna tústi. 
Munyń qupııasy qaısy, syry nede? Buǵan beriler jaýap: «Kósh bastaǵan kósemi dana, eli eńbekker, yntymaqty bolsa, aspaıtyn asý, alynbaıtyn qamal joq!» dep táýelsiz Qazaqstan ómirin alǵa tartyp aıtar edik aqıqatty.

Eldi kórkeıtýdiń bir kilti – yntymaq, birlikte bolsa, taǵy bir kilti – jumysty uıymdastyra, halyqty sońynan erte biletin basshyda. Osyny jaqsy biletin Qazaqstan Prezıdenti – Nursultan Nazar­ba­ev eldiń birligin, nyǵaıta otyryp is­ker, jańashyl komanda jasaqtaı aldy. So­lardyń biri – Atyraý oblysynyń ákimi Nur­­lan Noǵaev. 

Elin súıgen er bolady, ózin súıgen ez bolady. Nurlan Asqaruly Noǵaev elshil, memleketshil, halyqshyl azamat. Máskeýdiń M.I. Gýbkın atyndaǵy munaı jáne gaz ınstıtýtyn bitirgen bilikti maman, isker uıym­das­tyrýshy. Osy qasıetteri jumys barysyn­da baıqalǵan ol 2012 jylǵy 20 qańtarda Prezıdent Jarlyǵymen Batys Qazaqstan oblysynyń ákimi bolyp taǵaıyndaldy. Mınıstr, oblys ákimi qyzmetterin abyroımen atqarǵan qarymdy qaıratker Baqtyqoja Izmuhambetovpen qyzmettes bola júrip, jaqsy basshynyń jaǵymdy qasıetterin boıyna sińirgen, Prezıdent Nazarbaevtyń úlgisinen úırenýden jalyqpaǵan Noǵaev basshy retinde ósip, kemeline keldi. Sony anyq ańǵarǵan Elbasy oǵan jańa mindet júktedi – 2016 jylǵy 26 naýryzda Nurlan Noǵaev Prezıdent Jarlyǵymen Atyraý oblysynyń ákimi bolyp taǵaıyndaldy. 

B.Izmuhambetovtiń ónegesimen ózi de ózgege úlgi bolǵan N.Noǵaev jańa izbasar tárbıeledi. Sonyń bir dáleli – Batys Qazaqstan oblysynyń ákimi Altaı Kólginov. Prezıdent N.Nazarbaev «Bolashaq» arqyly túletken, N.Noǵaevtyń basqarý mektebinen ótken isker basshy Altaı Kólginov oblys tizinin ustaǵan az ýaqytta qyrýar jumys atqaryp, El basynyń senimin aqtap, eldiń kóńilinen shyqqanyn jaqynda Oralda is-saparda bolǵanda óz kózimizben kórip, onyń ta­ǵy bir qyryna – jan dúnıesiniń baı­ly­ǵy­na kóz jetkizip, kisiligi men kishiligine rıza boldyq. 

Táýelsizdik tusynda el basqarǵan ákim­derdiń kóterer júgi de, jurtshylyq aldyn­da­ǵy jaýapkershiligi de, atqarǵan mindeti de arta tústi. Buryn tek joǵary jaqtyń nusqaýymen jumys istep, «bastyq aıtty zań» degen qasań kaǵıdaǵa baǵynyp kelgen bas­shylardyń bul kúnde jańa jolǵa túsip, mem­leket múddesine saı, meılinshe erkin de jigerli, qatań talaptarǵa moıynsunyp, bi­lek sybana eńbek etýi – sóz joq, elimizge Táý­elsizdikpen birge kelgen berekeli bet­bu­rys.

Táýelsizdikpen birge túlegen basshylyq qaýym bul kúnde bilimdi, qoǵamshyl halyq­tyń qoldaýymen, eń bastysy – ultyn súıgen ulaǵatty isimen baǵalanatyn boldy. Meıli ol aýdan, oblys basqarsa da, tipti shaǵyn kásiporynnyń sharýasyn dóńgeletip júrse de, tálim-tárbıesimen ultyna degen janashyrlyqtyń údesinen shyǵyp jatsa, ol shyn máninde óz ýaqytynyń perzenti bolýǵa birden-bir laıyqty azamat bolyp tabylady. 

Osyndaı azamattyń biri – Atyraý obly­synyń ákimi Nurlan Noǵaev. Osy turǵy­dan alǵanda, biz áńgimemizge arqaý etkeli otyr­ǵan Nurlan Asqarulynyń orny erek­she. Halyq qalaǵan, jalpaq jurtqa una­ǵan ákim týraly oı tolǵaý bizge de bir paryz. О́ıtkeni, halqyna qyzmet etip elge jaq­qan, ataq-abyroıǵa kenelgen el basshylary týra­ly shynaıy lebiz aıtý qalamger úshin de ıgilikti is ekenin umytpaýymyz kerek. 

О́ziniń sanaly ómirin munaı salasyna arnap, osy jolda abyroı bıigine kóte­ri­lip kele jatqan Nurlan Noǵaevtyń ót­ken ómirine kóz jibersek, órken jaıǵan ónegeli istiń, el erteńin oılaǵan halyqshyl azamattyń bitim - bolmysy birden kózge shalynady, onyń eńbekpen órilgen bet-beınesi daralanyp shyǵa keledi. Álbette, ol asa kóp marapat, maqtaýdy súımeıdi, tek óz eńbeginiń jemisin kórip, halyqqa qal­tqysyz qyzmet etýdi ǵana ómirine maq­sat tutqan azamatty – biz de qyzyl sóz­ben qyzdyrmalatpaı, tııanaqty isiniń ta­ǵy­lymdy tustaryna ǵana toqtalyp ótkendi jón kórdik. 

Munaıly eldiń muńyn da, qýanyshyn da qatar bólisip, mańdaı terin tógip, tynymsyz eńbek etip júrgen nar tulǵaly azamattyń az ýaqyt ishinde atqarǵan aýyz toltyryp aıtarlyqtaı ıgilikti isteri. Ol barǵan bette, aldymen, sol jerdiń turǵylyqty halqy – munaıshylardyń hal - jaǵdaıymen jeke tanysyp, ótken jyldardan qordalanyp qalǵan problemalardy tez sheshýge jáne tabys kózin halyqtyń kádesine jaratyp, syrtqy-ishki saıasattyń ornyǵyp, qalyptasýyna barynsha kúsh saldy. 

Elbasy tapsyrmalaryn iskerlikpen júzege asyryp, únemi izdenis ústinde júrdi. El úshin qandaı qadamǵa barsa da qajymaı, sharshamaı, shıryǵa jumys isteý, kúrdeli kezeńderde qatelespeı shydamdylyq tanytý, tipti qıyn iste batyrǵa tán baılamǵa baryp, qol bastaı bilýge, alǵan betten aınymaı, adaspaı jol bastaı bilýge umtylýy, barshaǵa úlgi bolarlyqtaı áreket etýi Nurlan Noǵaevty el súıispenshiligine bólegeni aqıqat.
Bizdi Nurlan Asqarulynyń Batys Qazaqstan oblysynda ákim bolyp júrgen kezinde qazaqtyń qadirli aqyny Qadyr Myrza Áliniń 80 jyldyǵyna oraı ótkizgen is - sharalary ábden tánti etken bolatyn. Árıne, aqynǵa degen qurmet da kóptik etpeıdi. Alaıda dúnıeden ótkennen keıin aqynnyń qadir - qurmetin qasterleý úrdisi asa qajet ekeni belgili. Bul aldymen ult úshin, halyq úshin, artyńda qalǵan urpaq úshin, álbette, bolashaq úshin kerek. Osyny túsingen oblys ákimi Oral qalasynyń úlken bir alańyna orda tikkendeı, aldymen «Qadyr Myrza Áli» atyndaǵy mádenıet jáne óner ortalyǵyn ornatty. Onyń ishinde Qadyrdyń kitaphanasyn, konsert úıin, qalyń oqyrmandarmen kezdesetin, keleli keńester ótkizetin oryndardy oraıyn taýyp búgingi tehnıka jetistikterimen jaraqtandyrdy. Alańnyń qaq ortasyna, ǵımarat úıiniń aldyna aqynnyń kelisti eskertkishin ornatty. Úlken is-sharaǵa qala jurtshylyǵy taıly-tuıaǵyna deıin qatysty. 

Ol óziniń osy bir ultqa úlgi bolarlyq ıgi sharalaryn Atyraý oblysyna kelgennen keıin de jalǵastyra bildi. Ánuran avtory Jumeken Nájimedenov pen poezııa padıshasy Farıza Ońǵarsynovaǵa eńseli eskertkish ornatty. 

О́tken jaz Nurlan Noǵaevtyń jemisti kezeńi boldy. О́ndiris órkendedi, aýyl sha­rýa­shylyǵy órge basty. Jaz boıy Atyraý ob­lysynda ult toıy – óner toılary sán-saltanat qurdy. Jyl saıyn ótkizilip tu­ratyn Mahambet poezııasynyń kúnderi, Farıza oqýlary este qalarlyqtaı dárejede ótti. Atyraýda, Eńbek Eri, óner qaıratkeri Asanáli Áshimovtiń, belgili kompozıtor, ánshi Eskendir Hasanǵalıevtiń, Roza Rym­b­a­eva, Maqpal Júnisova, Ǵafız Esimov, Al­tynbek Qorazbaev, taǵy basqa óner tar­landarynyń kezdesýleri – konserttik baǵ­darlamalary ótti. Iran Ǵaıyptyń teatr fes­tıvali úlken deńgeıde, shyn mánisindegi óner merekesi dárejesine aınaldy.
Osy is-sharalardyń basty baǵyty. 

N.Á.Nazarbaevtyń «Bolashaqqa baǵdar: rý­ha­nı jańǵyrý» atty baǵdarlamalyq ma­qa­la­syndaǵy úlken ıdeıalardy halyq sanasyna sińirý boldy. 
Atyraýda jazda ǵana emes, kúzde de kún ystyq. Adamdardyń júregi kúnnen de ystyq. Munaıly ólkeniń ystyǵyna kúıip, otymen kirip, kúlimen shyǵyp júrgen eldiń uly, halyqtyń quly Nurlan Asqaruly Noǵaev Prezıdent komandasyndaǵy abyroıy bıik azamat!

Sábıt DOSANOV,
jazýshy, Qazaqstan Respýblıkasy Memlekettik syılyǵynyń laýreaty, 
M.Sholohov atyndaǵy Halyqaralyq syılyqtyń ıegeri

Serik TURǴYNBEKOV, 
aqyn, Qazaqstannyń eńbek sińirgen qaıratkeri, «Halyqaralyq Alash» syılyǵynyń laýreaty

ALMATY – ASTANA