Ústimizdegi jyldyń naýryz aıynda Sh.Mırzııoevtiń Astanaǵa jasaǵan sapary ekijaqty qatynastardy jańa deńgeıge shyǵaryp, tarıhı degen baǵa berilgen edi. Odan bergi qysqa ýaqytta saýda-sattyq, áýe, temir joly tasymaly, eksport, ımport, telekommýnıkasııa, aımaqaralyq, áskerı, tehnıkalyq yntymaqtastyq salalarynda sapaly qadam jasaldy.
Kórshiles О́zbekstanda sońǵy bir jylda oryn alǵan saıası, ekonomıkalyq jáne ınstıtýsıonaldy ózgerister týraly jıi aıtylýda. О́zbekstan aldaǵy jyldarda ekonomıkalyq reformalaý men damý salasynda úlken ózgeristerge daıyn ekenin kórsetip baǵýda. Qazaqstan Prezıdenti Tashkent saparynda О́zbekstanda óte mańyzdy ózgeristerdiń bolyp jatqanyn, atalǵan eldiń álemge esigin aıqara ashqanyn basa aıtty. Qazaqstandyq delegasııa basshysy kórshiles elde júrgizilgen ekonomıkalyq reformalar, atap aıtqanda valıýtalyq retteý jáne lıberaldandyrý, shekaralardy ashý jáne saýda kedergilerin alyp tastaý qadamdaryn batyl sheshim dep baǵalady.
Rasynda bılikke Sh.Mırzııoev kelgeli beri, keńestik kezeńnen beri elde ústemdikke ıe bolǵan qaýipsizdik salasy kadrlarynan quralǵan elıta jańalanyp, ekonomıkalyq reformalarǵa bet burǵan jańa bıliktiń erkimen ekonomıst mamandar men tehnokrattardyń esebinen kúsheıtile bastady.
Qazaqstan men О́zbekstan 1990 jyldardyń basynda jyldam naryqtyq ekonomıka modeline ótýge birdeı nıet bildirgenimen, sońynan Tashkent tartynshaqtap, gradýalızm, ıaǵnı ekonomıkalyq reformany birte-birte júrgizý saıasatyn tańdady. Al Qazaqstan ekonomıkasy Reseımen tyǵyz baılanysta bolǵandyqtan, jańa jaǵdaıǵa sáıkes belsendi áreket etýge kiristi. Ekonomıster Qazaqstannyń osy kezge deıin jasaǵan eń sátti ekonomıkalyq reformasy valıýtanyń aıyrbastalymdylyǵyn qamtamasyz etýinde deıdi.
Al О́zbekstan osy kezge deıin valıýtasyn qatań qadaǵalap, aıyrbastalymdylyǵyn shektegendikten, elde qara naryq pen resmı naryq qatar ómir súrdi. Shetelden ınvestısııa tartý úshin Qazaqstan shuǵyl túrde qurylymdyq reformalarǵa baryp, asa aýyr shok terapııasynan qashpady. Sonyń arqasynda elimiz erte qabyldaǵan reformalardyń jemisin kórip, sheteldik qarjy ınstıtýttarynan qajetti nesıeler aldy, iri ınvestısııa tartty, qazir aldaǵy damý kezeńine kóńil bólýde.
О́zbekstan bolsa jýyrda ǵana valıýtany konvertasııalaý týraly sheshim qabyldap, tól valıýtanyń erkin aınalymdylyǵyn engizýi nátıjesinde ózbek somy eki ese qunsyzdandy. Bul kesh te bolsa atqarylǵan reformalar О́zbekstan ekonomıkasynyń damýyna qolaıly jaǵdaı jasap, ınvestısııalar tartýǵa kómektesedi dep mejelengen. О́zbekstandaǵy valıýta konvertasııalaýdyń saldarlary qazaqstandyq eksporttaýshylar, jalpy saýda men ınvestısııa úshin tıimdi de bolýy múmkin. Jalpy Ortalyq Azııanyń qos iri memleketiniń ekonomıkalyq lıberaldaný jolyndaǵy qadamdary ınvestorlardyń aımaqqa qatysty kózqarasyna oń áser eteri sózsiz.
Qazaqstan – О́zbekstannyń eń iri saýda seriktesteriniń biri. Osy jyly ekijaqty syrtqy saýda aınalymy 30%-ǵa artyp, taýarlardyń 56%-yn shıkizat quraǵan. Qazaqstan sońǵy kezde áskerı ónimderin О́zbekstanǵa shyǵarýǵa nıetti. Eki el ekijaqty uzaq merzimdi ekonomıkalyq baılanystardy nyǵaıtýǵa birdeı qulyqtylyq tanytýda. Soǵan sáıkes, qazaq kásipkerleri úshin tıimdi ınvestısııalyq jaǵdaı jasalsa, olar О́zbekstanda belsene jumys isteýge múddeli.
Memleketter basshylarynyń kelisimderi nátıjesinde saýda júrip, taýar tasymaly men yntymaqtastyq sharttary jeńildep, taraptar eki-úsh iri ınvestısııalyq joba jasaýǵa kirispekshi. Máselen, Qazaqstan Prezıdentiniń Tashkentke sapary aıasynda ótken bıznes- forýmda elimizdiń qorǵanys pen ǵarysh salasynda óndirgen birqatar ónimderi kórsetildi.
Osylaısha Elbasynyń О́zbekstanǵa jasaǵan mańyzdy sapary ekijaqty ekonomıkalyq qatynastarǵa serpin berip, eki eldi bir-birine jaqyndastyra túsedi.
Janat MOMYNQULOV,
saıasattanýshy
